skipLink.label

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Sūktam 163 — śyenasya (13 mantras)

RV 1.163 — Ṛgveda Śākala Saṃhitā, maṇḍala 1, sūkta 163 (śyenasya), 13 mantras. Vedic svara-marked text. Devanagari

MD
Study
Anukramaṇī
Source
Sūkta 163

13 dīrghatamā aucathyaḥ| aśvaḥ| triṣṭup|

yadakra̍ndaḥ pratha̱maṃ jāya̍māna u̱dyan tsa̍mu̱drādu̱ta vā̱ purī̍ṣāt |

śye̱nasya̍ pa̱kṣā ha̍ri̱ṇasya̍ bā̱hū u̍pa̱stutya̱ṃ mahi̍ jā̱taṃ te̍ arvan

||1||

यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन् त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।

श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन्

ya̱mena̍ da̱ttaṃ tri̱ta e̍namāyuna̱gindra̍ eṇaṃ pratha̱mo adhya̍tiṣṭhat |

ga̱ndha̱rvo a̍sya raśa̱nāma̍gṛbhṇā̱t sūrā̱daśva̍ṃ vasavo̱ nira̍taṣṭa

||2||

य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् ।

ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त् सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट

asi̍ ya̱mo asyā̍di̱tyo a̍rva̱nnasi̍ tri̱to guhye̍na vra̱tena̍ |

asi̱ some̍na sa̱mayā̱ vipṛ̍kta ā̱huste̱ trīṇi̍ di̱vi bandha̍nāni

||3||

असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।

असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि

trīṇi̍ ta āhurdi̱vi bandha̍nāni̱ trīṇya̱psu trīṇya̱ntaḥ sa̍mu̱dre |

u̱teva̍ me̱ varu̍ṇaśchantsyarva̱n yatrā̍ ta ā̱huḥ pa̍ra̱maṃ ja̱nitra̍m

||4||

त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे ।

उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्त्स्यर्व॒न् यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म्

i̱mā te̍ vājinnava̱mārja̍nānī̱mā śa̱phānā̍ṃ sani̱turni̱dhānā̍ |

atrā̍ te bha̱drā ra̍śa̱nā a̍paśyamṛ̱tasya̱ yā a̍bhi̱rakṣa̍nti go̱pāḥ

||5||

इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानां॑ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ ।

अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः

ā̱tmāna̍ṃ te̱ mana̍sā̱rāda̍jānāma̱vo di̱vā pa̱taya̍ntaṃ pata̱ṃgam |

śiro̍ apaśyaṃ pa̱thibhi̍: su̱gebhi̍rare̱ṇubhi̱rjeha̍mānaṃ pata̱tri

||6||

आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पतं॒गम् ।

शिरो॑ अपश्यं प॒थिभि॑: सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि

atrā̍ te rū̱pamu̍tta̱mama̍paśya̱ṃ jigī̍ṣamāṇami̱ṣa ā pa̱de goḥ |

ya̱dā te̱ marto̱ anu̱ bhoga̱māna̱l̤ādid grasi̍ṣṭha̱ oṣa̍dhīrajīgaḥ

||7||

अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः ।

य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒ळादिद् ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः

anu̍ tvā̱ ratho̱ anu̱ maryo̍ arva̱nnanu̱ gāvo'nu̱ bhaga̍: ka̱nīnā̍m |

anu̱ vrātā̍sa̱stava̍ sa̱khyamī̍yu̱ranu̍ de̱vā ma̍mire vī̱rya̍ṃ te

||8||

अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भग॑: क॒नीना॑म् ।

अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॑ ते

hira̍ṇyaśṛ̱ṅgo'yo̍ asya̱ pādā̱ mano̍javā̱ ava̍ra̱ indra̍ āsīt |

de̱vā ida̍sya havi̱radya̍māya̱n yo arva̍ntaṃ pratha̱mo a̱dhyati̍ṣṭhat

||9||

हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।

दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न् यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत्

ī̱rmāntā̍sa̱: sili̍kamadhyamāsa̱: saṃ śūra̍ṇāso di̱vyāso̱ atyā̍: |

ha̱ṃsā i̍va śreṇi̱śo ya̍tante̱ yadākṣi̍ṣurdi̱vyamajma̱maśvā̍:

||10||

ई॒र्मान्ता॑स॒: सिलि॑कमध्यमास॒: सं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्या॑: ।

हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वा॑:

tava̱ śarī̍raṃ patayi̱ṣṇva̍rva̱n tava̍ ci̱ttaṃ vāta̍ iva̱ dhrajī̍mān |

tava̱ śṛṅgā̍ṇi̱ viṣṭhi̍tā puru̱trāra̍ṇyeṣa̱ja jarbhu̍rāṇā caranti

||11||

तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒न् तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।

तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येष॒ज जर्भु॑राणा चरन्ति

upa̱ prāgā̱cchasa̍naṃ vā̱jyarvā̍ deva̱drīcā̱ mana̍sā̱ dīdhyā̍naḥ |

a̱jaḥ pu̱ro nī̍yate̱ nābhi̍ra̱syānu̍ pa̱ścāt ka̱vayo̍ yanti re̱bhāḥ

||12||

उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः ।

अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात् क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः

upa̱ prāgā̍t para̱maṃ yat sa̱dhastha̱marvā̱m̐ acchā̍ pi̱tara̍ṃ mā̱tara̍ṃ ca |

a̱dyā de̱vāñjuṣṭa̍tamo̱ hi ga̱myā athā śā̍ste dā̱śuṣe̱ vāryā̍ṇi

||13||

उप॒ प्रागा॑त् पर॒मं यत् स॒धस्थ॒मर्वाँ॒ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ।

अ॒द्या दे॒वाञ्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि