Study
- Anukramaṇī
- Source
8 parucchepo daivodāsiḥ | agniḥ| atyaṣṭiḥ|
a̱yaṃ jā̍yata̱ manu̍ṣo̱ dharī̍maṇi̱ hotā̱ yaji̍ṣṭha u̱śijā̱manu̍ vra̱tama̱gniḥ svamanu̍ vra̱tam |
vi̱śvaśru̍ṣṭiḥ sakhīya̱te ra̱yiri̍va śravasya̱te |
ada̍bdho̱ hotā̱ ni ṣa̍dadi̱l̤aspa̱de pari̍vīta i̱l̤aspa̱de
||1||अ॒यं जा॑यत॒ मनु॑षो॒ धरी॑मणि॒ होता॒ यजि॑ष्ठ उ॒शिजा॒मनु॑ व्र॒तम॒ग्निः स्वमनु॑ व्र॒तम् ।
वि॒श्वश्रु॑ष्टिः सखीय॒ते र॒यिरि॑व श्रवस्य॒ते ।
अद॑ब्धो॒ होता॒ नि ष॑ददि॒ळस्प॒दे परि॑वीत इ॒ळस्प॒दे
taṃ ya̍jña̱sādha̱mapi̍ vātayāmasyṛ̱tasya̍ pa̱thā nama̍sā ha̱viṣma̍tā de̱vatā̍tā ha̱viṣma̍tā |
sa na̍ ū̱rjāmu̱pābhṛ̍tya̱yā kṛ̱pā na jū̍ryati |
yaṃ mā̍ta̱riśvā̱ mana̍ve parā̱vato̍ de̱vaṃ bhāḥ pa̍rā̱vata̍:
||2||तं य॑ज्ञ॒साध॒मपि॑ वातयामस्यृ॒तस्य॑ प॒था नम॑सा ह॒विष्म॑ता दे॒वता॑ता ह॒विष्म॑ता ।
स न॑ ऊ॒र्जामु॒पाभृ॑त्य॒या कृ॒पा न जू॑र्यति ।
यं मा॑त॒रिश्वा॒ मन॑वे परा॒वतो॑ दे॒वं भाः प॑रा॒वत॑:
eve̍na sa̱dyaḥ parye̍ti̱ pārthi̍vaṃ muhu̱rgī reto̍ vṛṣa̱bhaḥ kani̍krada̱d dadha̱d reta̱: kani̍kradat |
śa̱taṃ cakṣā̍ṇo a̱kṣabhi̍rde̱vo vane̍ṣu tu̱rvaṇi̍: |
sado̱ dadhā̍na̱ upa̍reṣu̱ sānu̍ṣva̱gniḥ pare̍ṣu̱ sānu̍ṣu
||3||एवे॑न स॒द्यः पर्ये॑ति॒ पार्थि॑वं मुहु॒र्गी रेतो॑ वृष॒भः कनि॑क्रद॒द् दध॒द् रेत॒: कनि॑क्रदत् ।
श॒तं चक्षा॑णो अ॒क्षभि॑र्दे॒वो वने॑षु तु॒र्वणि॑: ।
सदो॒ दधा॑न॒ उप॑रेषु॒ सानु॑ष्व॒ग्निः परे॑षु॒ सानु॑षु
sa su̱kratu̍: pu̱rohi̍to̱ dame̍dame̱ 'gnirya̱jñasyā̍dhva̱rasya̍ cetati̱ kratvā̍ ya̱jñasya̍ cetati |
kratvā̍ ve̱dhā i̍ṣūya̱te viśvā̍ jā̱tāni̍ paspaśe |
yato̍ ghṛta̱śrīrati̍thi̱rajā̍yata̱ vahni̍rve̱dhā ajā̍yata
||4||स सु॒क्रतु॑: पु॒रोहि॑तो॒ दमे॑दमे॒ ऽग्निर्य॒ज्ञस्या॑ध्व॒रस्य॑ चेतति॒ क्रत्वा॑ य॒ज्ञस्य॑ चेतति ।
क्रत्वा॑ वे॒धा इ॑षूय॒ते विश्वा॑ जा॒तानि॑ पस्पशे ।
यतो॑ घृत॒श्रीरति॑थि॒रजा॑यत॒ वह्नि॑र्वे॒धा अजा॑यत
kratvā̱ yada̍sya̱ tavi̍ṣīṣu pṛ̱ñcate̱ 'gnerave̍ṇa ma̱rutā̱ṃ na bho̱jye̍ṣi̱rāya̱ na bho̱jyā̍ |
sa hi ṣmā̱ dāna̱minva̍ti̱ vasū̍nāṃ ca ma̱jmanā̍ |
sa na̍strāsate duri̱tāda̍bhi̱hruta̱: śaṃsā̍da̱ghāda̍bhi̱hruta̍:
||5||क्रत्वा॒ यद॑स्य॒ तवि॑षीषु पृ॒ञ्चते॒ ऽग्नेरवे॑ण म॒रुतां॒ न भो॒ज्ये॑षि॒राय॒ न भो॒ज्या॑ ।
स हि ष्मा॒ दान॒मिन्व॑ति॒ वसू॑नां च म॒ज्मना॑ ।
स न॑स्त्रासते दुरि॒ताद॑भि॒ह्रुत॒: शंसा॑द॒घाद॑भि॒ह्रुत॑:
viśvo̱ vihā̍yā ara̱tirvasu̍rdadhe̱ haste̱ dakṣi̍ṇe ta̱raṇi̱rna śi̍śrathacchrava̱syayā̱ na śi̍śrathat |
viśva̍smā̱ idi̍ṣudhya̱te de̍va̱trā ha̱vyamohi̍ṣe |
viśva̍smā̱ it su̱kṛte̱ vāra̍mṛṇvatya̱gnirdvārā̱ vyṛ̍ṇvati
||6||विश्वो॒ विहा॑या अर॒तिर्वसु॑र्दधे॒ हस्ते॒ दक्षि॑णे त॒रणि॒र्न शि॑श्रथच्छ्रव॒स्यया॒ न शि॑श्रथत् ।
विश्व॑स्मा॒ इदि॑षुध्य॒ते दे॑व॒त्रा ह॒व्यमोहि॑षे ।
विश्व॑स्मा॒ इत् सु॒कृते॒ वार॑मृण्वत्य॒ग्निर्द्वारा॒ व्यृ॑ण्वति
sa mānu̍ṣe vṛ̱jane̱ śaṃta̍mo hi̱to̱ 3 'gnirya̱jñeṣu̱ jenyo̱ na vi̱śpati̍: pri̱yo ya̱jñeṣu̍ vi̱śpati̍: |
sa ha̱vyā mānu̍ṣāṇāmi̱l̤ā kṛ̱tāni̍ patyate |
sa na̍strāsate̱ varu̍ṇasya dhū̱rterma̱ho de̱vasya̍ dhū̱rteḥ
||7||स मानु॑षे वृ॒जने॒ शंत॑मो हि॒तो॒ ३ ऽग्निर्य॒ज्ञेषु॒ जेन्यो॒ न वि॒श्पति॑: प्रि॒यो य॒ज्ञेषु॑ वि॒श्पति॑: ।
स ह॒व्या मानु॑षाणामि॒ळा कृ॒तानि॑ पत्यते ।
स न॑स्त्रासते॒ वरु॑णस्य धू॒र्तेर्म॒हो दे॒वस्य॑ धू॒र्तेः
a̱gniṃ hotā̍ramīl̤ate̱ vasu̍dhitiṃ pri̱yaṃ ceti̍ṣṭhamara̱tiṃ nye̍rire havya̱vāha̱ṃ nye̍rire |
vi̱śvāyu̍ṃ vi̱śvave̍dasa̱ṃ hotā̍raṃ yaja̱taṃ ka̱vim |
de̱vāso̍ ra̱ṇvamava̍se vasū̱yavo̍ gī̱rbhī ra̱ṇvaṃ va̍sū̱yava̍:
||8||अ॒ग्निं होता॑रमीळते॒ वसु॑धितिं प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिं न्ये॑रिरे हव्य॒वाहं॒ न्ये॑रिरे ।
वि॒श्वायुं॑ वि॒श्ववे॑दसं॒ होता॑रं यज॒तं क॒विम् ।
दे॒वासो॑ र॒ण्वमव॑से वसू॒यवो॑ गी॒र्भी र॒ण्वं व॑सू॒यव॑: