Study
- Anukramaṇī
- Source
16 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| uṣāḥ| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhatyaḥ|
sa̱ha vā̱mena̍ na uṣo̱ vyu̍cchā duhitardivaḥ |
sa̱ha dyu̱mnena̍ bṛha̱tā vi̍bhāvari rā̱yā de̍vi̱ dāsva̍tī
||1||स॒ह वा॒मेन॑ न उषो॒ व्यु॑च्छा दुहितर्दिवः ।
स॒ह द्यु॒म्नेन॑ बृह॒ता वि॑भावरि रा॒या दे॑वि॒ दास्व॑ती
aśvā̍vatī̱rgoma̍tīrviśvasu̱vido̱ bhūri̍ cyavanta̱ vasta̍ve |
udī̍raya̱ prati̍ mā sū̱nṛtā̍ uṣa̱ś coda̱ rādho̍ ma̱ghonā̍m
||2||अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्विश्वसु॒विदो॒ भूरि॑ च्यवन्त॒ वस्त॑वे ।
उदी॑रय॒ प्रति॑ मा सू॒नृता॑ उष॒श् चोद॒ राधो॑ म॒घोना॑म्
u̱vāso̱ṣā u̱cchācca̱ nu de̱vī jī̱rā rathā̍nām |
ye a̍syā ā̱cara̍ṇeṣu dadhri̱re sa̍mu̱dre na śra̍va̱syava̍:
||3||उ॒वासो॒षा उ॒च्छाच्च॒ नु दे॒वी जी॒रा रथा॑नाम् ।
ये अ॑स्या आ॒चर॑णेषु दध्रि॒रे स॑मु॒द्रे न श्र॑व॒स्यव॑:
uṣo̱ ye te̱ pra yāme̍ṣu yu̱ñjate̱ mano̍ dā̱nāya̍ sū̱raya̍: |
atrāha̱ tatkaṇva̍ eṣā̱ṃ kaṇva̍tamo̱ nāma̍ gṛṇāti nṛ̱ṇām
||4||उषो॒ ये ते॒ प्र यामे॑षु यु॒ञ्जते॒ मनो॑ दा॒नाय॑ सू॒रय॑: ।
अत्राह॒ तत्कण्व॑ एषां॒ कण्व॑तमो॒ नाम॑ गृणाति नृ॒णाम्
ā ghā̱ yoṣe̍va sū̱naryu̱ṣā yā̍ti prabhuñja̱tī |
ja̱raya̍ntī̱ vṛja̍naṃ pa̱dvadī̍yata̱ utpā̍tayati pa̱kṣiṇa̍:
||5||आ घा॒ योषे॑व सू॒नर्यु॒षा या॑ति प्रभुञ्ज॒ती ।
ज॒रय॑न्ती॒ वृज॑नं प॒द्वदी॑यत॒ उत्पा॑तयति प॒क्षिण॑:
vi yā sṛ̱jati̱ sama̍na̱ṃ vya1rthina̍: pa̱daṃ na ve̱tyoda̍tī |
vayo̱ naki̍ṣṭe papti̱vāṃsa̍ āsate̱ vyu̍ṣṭau vājinīvati
||6||वि या सृ॒जति॒ सम॑नं॒ व्य१र्थिन॑: प॒दं न वे॒त्योद॑ती ।
वयो॒ नकि॑ष्टे पप्ति॒वांस॑ आसते॒ व्यु॑ष्टौ वाजिनीवति
e̱ṣāyu̍kta parā̱vata̱: sūrya̍syo̱daya̍nā̱dadhi̍ |
śa̱taṃ rathe̍bhiḥ su̱bhago̱ṣā i̱yaṃ vi yā̍tya̱bhi mānu̍ṣān
||7||ए॒षायु॑क्त परा॒वत॒: सूर्य॑स्यो॒दय॑ना॒दधि॑ ।
श॒तं रथे॑भिः सु॒भगो॒षा इ॒यं वि या॑त्य॒भि मानु॑षान्
viśva̍masyā nānāma̱ cakṣa̍se̱ jaga̱j jyoti̍ṣkṛṇoti sū̱narī̍ |
apa̱ dveṣo̍ ma̱ghonī̍ duhi̱tā di̱va u̱ṣā u̍ccha̱dapa̱ sridha̍:
||8||विश्व॑मस्या नानाम॒ चक्ष॑से॒ जग॒ज् ज्योति॑ष्कृणोति सू॒नरी॑ ।
अप॒ द्वेषो॑ म॒घोनी॑ दुहि॒ता दि॒व उ॒षा उ॑च्छ॒दप॒ स्रिध॑:
uṣa̱ ā bhā̍hi bhā̱nunā̍ ca̱ndreṇa̍ duhitardivaḥ |
ā̱vaha̍ntī̱ bhūrya̱smabhya̱ṃ saubha̍gaṃ vyu̱cchantī̱ divi̍ṣṭiṣu
||9||उष॒ आ भा॑हि भा॒नुना॑ च॒न्द्रेण॑ दुहितर्दिवः ।
आ॒वह॑न्ती॒ भूर्य॒स्मभ्यं॒ सौभ॑गं व्यु॒च्छन्ती॒ दिवि॑ष्टिषु
viśva̍sya̱ hi prāṇa̍na̱ṃ jīva̍na̱ṃ tve vi yadu̱cchasi̍ sūnari |
sā no̱ rathe̍na bṛha̱tā vi̍bhāvari śru̱dhi ci̍trāmaghe̱ hava̍m
||10||विश्व॑स्य॒ हि प्राण॑नं॒ जीव॑नं॒ त्वे वि यदु॒च्छसि॑ सूनरि ।
सा नो॒ रथे॑न बृह॒ता वि॑भावरि श्रु॒धि चि॑त्रामघे॒ हव॑म्
uṣo̱ vāja̱ṃ hi vaṃsva̱ yaści̱tro mānu̍ṣe̱ jane̍ |
tenā va̍ha su̱kṛto̍ adhva̱rām̐ upa̱ ye tvā̍ gṛ̱ṇanti̱ vahna̍yaḥ
||11||उषो॒ वाजं॒ हि वंस्व॒ यश्चि॒त्रो मानु॑षे॒ जने॑ ।
तेना व॑ह सु॒कृतो॑ अध्व॒राँ उप॒ ये त्वा॑ गृ॒णन्ति॒ वह्न॑यः
viśvā̍n de̱vām̐ ā va̍ha̱ soma̍pītaye̱ 'ntari̍kṣāduṣa̱stvam |
sāsmāsu̍ dhā̱ goma̱daśvā̍vadu̱kthya1muṣo̱ vāja̍ṃ su̱vīrya̍m
||12||विश्वा॑न् दे॒वाँ आ व॑ह॒ सोम॑पीतये॒ ऽन्तरि॑क्षादुष॒स्त्वम् ।
सास्मासु॑ धा॒ गोम॒दश्वा॑वदु॒क्थ्य१मुषो॒ वाजं॑ सु॒वीर्य॑म्
yasyā̱ ruśa̍nto a̱rcaya̱: prati̍ bha̱drā adṛ̍kṣata |
sā no̍ ra̱yiṃ vi̱śvavā̍raṃ su̱peśa̍samu̱ṣā da̍dātu̱ sugmya̍m
||13||यस्या॒ रुश॑न्तो अ॒र्चय॒: प्रति॑ भ॒द्रा अदृ॑क्षत ।
सा नो॑ र॒यिं वि॒श्ववा॑रं सु॒पेश॑समु॒षा द॑दातु॒ सुग्म्य॑म्
ye ci̱ddhi tvāmṛṣa̍ya̱: pūrva̍ ū̱taye̍ juhū̱re'va̍se mahi |
sā na̱: stomā̍m̐ a̱bhi gṛ̍ṇīhi̱ rādha̱soṣa̍: śu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̍
||14||ये चि॒द्धि त्वामृष॑य॒: पूर्व॑ ऊ॒तये॑ जुहू॒रेऽव॑से महि ।
सा न॒: स्तोमाँ॑ अ॒भि गृ॑णीहि॒ राध॒सोष॑: शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑
uṣo̱ yada̱dya bhā̱nunā̱ vi dvārā̍vṛ̱ṇavo̍ di̱vaḥ |
pra no̍ yacchatādavṛ̱kaṃ pṛ̱thu ccha̱rdiḥ pra de̍vi̱ goma̍tī̱riṣa̍:
||15||उषो॒ यद॒द्य भा॒नुना॒ वि द्वारा॑वृ॒णवो॑ दि॒वः ।
प्र नो॑ यच्छतादवृ॒कं पृ॒थु च्छ॒र्दिः प्र दे॑वि॒ गोम॑ती॒रिष॑:
saṃ no̍ rā̱yā bṛ̍ha̱tā vi̱śvape̍śasā mimi̱kṣvā samil̤ā̍bhi̱rā |
saṃ dyu̱mnena̍ viśva̱turo̍ṣo mahi̱ saṃ vājai̍rvājinīvati
||16||सं नो॑ रा॒या बृ॑ह॒ता वि॒श्वपे॑शसा मिमि॒क्ष्वा समिळा॑भि॒रा ।
सं द्यु॒म्नेन॑ विश्व॒तुरो॑षो महि॒ सं वाजै॑र्वाजिनीवति