Study
- Anukramaṇī
- Source
14 dīrghatamā aucathyaḥ| ṛbhavaḥ|jagatī, 14 triṣṭup|
kimu̱ śreṣṭha̱: kiṃ yavi̍ṣṭho na̱ āja̍ga̱n kimī̍yate dū̱tyaṃ 1 kad yadū̍ci̱ma |
na ni̍ndima cama̱saṃ yo ma̍hāku̱lo 'gne̍ bhrāta̱rdruṇa̱ id bhū̱timū̍dima
||1||किमु॒ श्रेष्ठ॒: किं यवि॑ष्ठो न॒ आज॑ग॒न् किमी॑यते दू॒त्यं १ कद् यदू॑चि॒म ।
न नि॑न्दिम चम॒सं यो म॑हाकु॒लो ऽग्ने॑ भ्रात॒र्द्रुण॒ इद् भू॒तिमू॑दिम
eka̍ṃ cama̱saṃ ca̱tura̍: kṛṇotana̱ tadvo̍ de̱vā a̍bruva̱n tadva̱ āga̍mam |
saudha̍nvanā̱ yadye̱vā ka̍ri̱ṣyatha̍ sā̱kaṃ de̱vairya̱jñiyā̍so bhaviṣyatha
||2||एकं॑ चम॒सं च॒तुर॑: कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न् तद्व॒ आग॑मम् ।
सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ
a̱gniṃ dū̱taṃ prati̱ yadabra̍vīta̱nāśva̱: kartvo̱ ratha̍ u̱teha kartva̍: |
dhe̱nuḥ kartvā̍ yuva̱śā kartvā̱ dvā tāni̍ bhrāta̱ranu̍ vaḥ kṛ̱tvyema̍si
||3||अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्व॒: कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्व॑: ।
धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि
ca̱kṛ̱vāṃsa̍ ṛbhava̱stada̍pṛcchata̱ kveda̍bhū̱d yaḥ sya dū̱to na̱ āja̍gan |
ya̱dāvākhya̍ccama̱sāñca̱tura̍: kṛ̱tānādit tvaṣṭā̱ gnāsva̱ntarnyā̍naje
||4||च॒कृ॒वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छत॒ क्वेद॑भू॒द् यः स्य दू॒तो न॒ आज॑गन् ।
य॒दावाख्य॑च्चम॒साञ्च॒तुर॑: कृ॒तानादित् त्वष्टा॒ ग्नास्व॒न्तर्न्या॑नजे
hanā̍mainā̱m̐ iti̱ tvaṣṭā̱ yadabra̍vīccama̱saṃ ye de̍va̱pāna̱mani̍ndiṣuḥ |
a̱nyā nāmā̍ni kṛṇvate su̱te sacā̍m̐ a̱nyaire̍nānka̱nyā̱ 3 nāma̍bhiḥ sparat
||5||हना॑मैनाँ॒ इति॒ त्वष्टा॒ यदब्र॑वीच्चम॒सं ये दे॑व॒पान॒मनि॑न्दिषुः ।
अ॒न्या नामा॑नि कृण्वते सु॒ते सचाँ॑ अ॒न्यैरे॑नान्क॒न्या॒ ३ नाम॑भिः स्परत्
indro̱ harī̍ yuyu̱je a̱śvinā̱ ratha̱ṃ bṛha̱spati̍rvi̱śvarū̍pā̱mupā̍jata |
ṛ̱bhurvibhvā̱ vājo̍ de̱vām̐ a̍gacchata̱ svapa̍so ya̱jñiya̍ṃ bhā̱gamai̍tana
||6||इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत ।
ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन
niścarma̍ṇo̱ gāma̍riṇīta dhī̱tibhi̱ryā jara̍ntā yuva̱śā tākṛ̍ṇotana |
saudha̍nvanā̱ aśvā̱daśva̍matakṣata yu̱ktvā ratha̱mupa̍ de̱vām̐ a̍yātana
||7||निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॒र्या जर॑न्ता युव॒शा ताकृ॑णोतन ।
सौध॑न्वना॒ अश्वा॒दश्व॑मतक्षत यु॒क्त्वा रथ॒मुप॑ दे॒वाँ अ॑यातन
i̱damu̍da̱kaṃ pi̍ba̱tetya̍bravītane̱daṃ vā̍ ghā pibatā muñja̱neja̍nam |
saudha̍nvanā̱ yadi̱ tanneva̱ harya̍tha tṛ̱tīye̍ ghā̱ sava̍ne mādayādhvai
||8||इ॒दमु॑द॒कं पि॑ब॒तेत्य॑ब्रवीतने॒दं वा॑ घा पिबता मुञ्ज॒नेज॑नम् ।
सौध॑न्वना॒ यदि॒ तन्नेव॒ हर्य॑थ तृ॒तीये॑ घा॒ सव॑ने मादयाध्वै
āpo̱ bhūyi̍ṣṭhā̱ ityeko̍ abravīda̱gnirbhūyi̍ṣṭha̱ itya̱nyo a̍bravīt |
va̱dha̱ryantī̍ṃ ba̱hubhya̱: praiko̍ abravīdṛ̱tā vada̍ntaścama̱sām̐ a̍piṃśata
||9||आपो॒ भूयि॑ष्ठा॒ इत्येको॑ अब्रवीद॒ग्निर्भूयि॑ष्ठ॒ इत्य॒न्यो अ॑ब्रवीत् ।
व॒ध॒र्यन्तीं॑ ब॒हुभ्य॒: प्रैको॑ अब्रवीदृ॒ता वद॑न्तश्चम॒साँ अ॑पिंशत
śro̱ṇāmeka̍ uda̱kaṃ gāmavā̍jati mā̱ṃsameka̍: piṃśati sū̱nayābhṛ̍tam |
ā ni̱mruca̱: śakṛ̱deko̱ apā̍bhara̱t kiṃ svi̍t pu̱trebhya̍: pi̱tarā̱ upā̍vatuḥ
||10||श्रो॒णामेक॑ उद॒कं गामवा॑जति मां॒समेक॑: पिंशति सू॒नयाभृ॑तम् ।
आ नि॒म्रुच॒: शकृ॒देको॒ अपा॑भर॒त् किं स्वि॑त् पु॒त्रेभ्य॑: पि॒तरा॒ उपा॑वतुः
u̱dvatsva̍smā akṛṇotanā̱ tṛṇa̍ṃ ni̱vatsva̱paḥ sva̍pa̱syayā̍ naraḥ |
ago̍hyasya̱ yadasa̍stanā gṛ̱he tada̱dyedamṛ̍bhavo̱ nānu̍ gacchatha
||11||उ॒द्वत्स्व॑स्मा अकृणोतना॒ तृणं॑ नि॒वत्स्व॒पः स्व॑प॒स्यया॑ नरः ।
अगो॑ह्यस्य॒ यदस॑स्तना गृ॒हे तद॒द्येदमृ॑भवो॒ नानु॑ गच्छथ
sa̱mmīlya̱ yad bhuva̍nā pa̱ryasa̍rpata̱ kva̍ svit tā̱tyā pi̱tarā̍ va āsatuḥ |
aśa̍pata̱ yaḥ ka̱rasna̍ṃ va āda̱de yaḥ prābra̍vī̱t pro tasmā̍ abravītana
||12||स॒म्मील्य॒ यद् भुव॑ना प॒र्यस॑र्पत॒ क्व॑ स्वित् ता॒त्या पि॒तरा॑ व आसतुः ।
अश॑पत॒ यः क॒रस्नं॑ व आद॒दे यः प्राब्र॑वी॒त् प्रो तस्मा॑ अब्रवीतन
su̱ṣu̱pvāṃsa̍ ṛbhava̱stada̍pṛccha̱tāgo̍hya̱ ka i̱daṃ no̍ abūbudhat |
śvāna̍ṃ ba̱sto bo̍dhayi̱tāra̍mabravīt saṃvatsa̱ra i̱dama̱dyā vya̍khyata
||13||सु॒षु॒प्वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छ॒तागो॑ह्य॒ क इ॒दं नो॑ अबूबुधत् ।
श्वानं॑ ब॒स्तो बो॑धयि॒तार॑मब्रवीत् संवत्स॒र इ॒दम॒द्या व्य॑ख्यत
di̱vā yā̍nti ma̱ruto̱ bhūmyā̱gnira̱yaṃ vāto̍ a̱ntari̍kṣeṇa yāti |
a̱dbhiryā̍ti̱ varu̍ṇaḥ samu̱drairyu̱ṣmām̐ i̱cchanta̍: śavaso napātaḥ
||14||दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति ।
अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्त॑: शवसो नपातः