अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ अगस्त्यो मैत्रावरुणिः । विश्वे देवाः। त्रिष्टुप्।
आ न॒ इळा॑भिर्वि॒दथे॑ सुश॒स्ति वि॒श्वान॑रः सवि॒ता दे॒व ए॑तु ।
अपि॒ यथा॑ युवानो॒ मत्स॑था नो॒ विश्वं॒ जग॑दभिपि॒त्वे म॑नी॒षा
॥१॥ā na̱ il̤ā̍bhirvi̱dathe̍ suśa̱sti vi̱śvāna̍raḥ savi̱tā de̱va e̍tu |
api̱ yathā̍ yuvāno̱ matsa̍thā no̱ viśva̱ṃ jaga̍dabhipi̱tve ma̍nī̱ṣā
आ नो॒ विश्व॒ आस्क्रा॑ गमन्तु दे॒वा मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑णः स॒जोषा॑: ।
भुव॒न् यथा॑ नो॒ विश्वे॑ वृ॒धास॒: कर॑न्त्सु॒षाहा॑ विथु॒रं न शव॑:
॥२॥ā no̱ viśva̱ āskrā̍ gamantu de̱vā mi̱tro a̍rya̱mā varu̍ṇaḥ sa̱joṣā̍: |
bhuva̱n yathā̍ no̱ viśve̍ vṛ̱dhāsa̱: kara̍ntsu̱ṣāhā̍ vithu̱raṃ na śava̍:
प्रेष्ठं॑ वो॒ अति॑थिं गृणीषे॒ ऽग्निं श॒स्तिभि॑स्तु॒र्वणि॑: स॒जोषा॑: ।
अस॒द् यथा॑ नो॒ वरु॑णः सुकी॒र्तिरिष॑श्च पर्षदरिगू॒र्तः सू॒रिः
॥३॥preṣṭha̍ṃ vo̱ ati̍thiṃ gṛṇīṣe̱ 'gniṃ śa̱stibhi̍stu̱rvaṇi̍: sa̱joṣā̍: |
asa̱d yathā̍ no̱ varu̍ṇaḥ sukī̱rtiriṣa̍śca parṣadarigū̱rtaḥ sū̱riḥ
उप॑ व॒ एषे॒ नम॑सा जिगी॒षोषासा॒नक्ता॑ सु॒दुघे॑व धे॒नुः ।
स॒मा॒ने अह॑न् वि॒मिमा॑नो अ॒र्कं विषु॑रूपे॒ पय॑सि॒ सस्मि॒न्नूध॑न्
॥४॥upa̍ va̱ eṣe̱ nama̍sā jigī̱ṣoṣāsā̱naktā̍ su̱dughe̍va dhe̱nuḥ |
sa̱mā̱ne aha̍n vi̱mimā̍no a̱rkaṃ viṣu̍rūpe̱ paya̍si̱ sasmi̱nnūdha̍n
उ॒त नो ऽहि॑र्बु॒ध्न्यो॒३ मय॑स्क॒: शिशुं॒ न पि॒प्युषी॑व वेति॒ सिन्धु॑: ।
येन॒ नपा॑तम॒पां जु॒नाम॑ मनो॒जुवो॒ वृष॑णो॒ यं वह॑न्ति
॥५॥u̱ta no 'hi̍rbu̱dhnyo̱3 maya̍ska̱: śiśu̱ṃ na pi̱pyuṣī̍va veti̱ sindhu̍: |
yena̱ napā̍tama̱pāṃ ju̱nāma̍ mano̱juvo̱ vṛṣa̍ṇo̱ yaṃ vaha̍nti
उ॒त न॑ ईं॒ त्वष्टा ग॒न्त्वच्छा॒ स्मत् सू॒रिभि॑रभिपि॒त्वे स॒जोषा॑: ।
आ वृ॑त्र॒हेन्द्र॑श्चर्षणि॒प्रास्तु॒विष्ट॑मो न॒रां न॑ इ॒ह ग॑म्याः
॥६॥u̱ta na̍ ī̱ṃ tvaṣṭā ga̱ntvacchā̱ smat sū̱ribhi̍rabhipi̱tve sa̱joṣā̍: |
ā vṛ̍tra̱hendra̍ścarṣaṇi̱prāstu̱viṣṭa̍mo na̱rāṃ na̍ i̱ha ga̍myāḥ
उ॒त न॑ ईं म॒तयोऽश्व॑योगा॒: शिशुं॒ न गाव॒स्तरु॑णं रिहन्ति ।
तमीं॒ गिरो॒ जन॑यो॒ न पत्नी॑: सुर॒भिष्ट॑मं न॒रां न॑सन्त
॥७॥u̱ta na̍ īṃ ma̱tayo'śva̍yogā̱: śiśu̱ṃ na gāva̱staru̍ṇaṃ rihanti |
tamī̱ṃ giro̱ jana̍yo̱ na patnī̍: sura̱bhiṣṭa̍maṃ na̱rāṃ na̍santa
उ॒त न॑ ईं म॒रुतो॑ वृ॒द्धसे॑ना॒: स्मद् रोद॑सी॒ सम॑नसः सदन्तु ।
पृष॑दश्वासो॒ऽवन॑यो॒ न रथा॑ रि॒शाद॑सो मित्र॒युजो॒ न दे॒वाः
॥८॥u̱ta na̍ īṃ ma̱ruto̍ vṛ̱ddhase̍nā̱: smad roda̍sī̱ sama̍nasaḥ sadantu |
pṛṣa̍daśvāso̱'vana̍yo̱ na rathā̍ ri̱śāda̍so mitra̱yujo̱ na de̱vāḥ
प्र नु यदे॑षां महि॒ना चि॑कि॒त्रे प्र यु॑ञ्जते प्र॒युज॒स्ते सु॑वृ॒क्ति ।
अध॒ यदे॑षां सु॒दिने॒ न शरु॒र्विश्व॒मेरि॑णं प्रुषा॒यन्त॒ सेना॑:
॥९॥pra nu yade̍ṣāṃ mahi̱nā ci̍ki̱tre pra yu̍ñjate pra̱yuja̱ste su̍vṛ̱kti |
adha̱ yade̍ṣāṃ su̱dine̱ na śaru̱rviśva̱meri̍ṇaṃ pruṣā̱yanta̱ senā̍:
प्रो अ॒श्विना॒वव॑से कृणुध्वं॒ प्र पू॒षणं॒ स्वत॑वसो॒ हि सन्ति॑ ।
अ॒द्वे॒षो विष्णु॒र्वात॑ ऋभु॒क्षा अच्छा॑ सु॒म्नाय॑ ववृतीय दे॒वान्
॥१०॥pro a̱śvinā̱vava̍se kṛṇudhva̱ṃ pra pū̱ṣaṇa̱ṃ svata̍vaso̱ hi santi̍ |
a̱dve̱ṣo viṣṇu̱rvāta̍ ṛbhu̱kṣā acchā̍ su̱mnāya̍ vavṛtīya de̱vān
इ॒यं सा वो॑ अ॒स्मे दीधि॑तिर्यजत्रा अपि॒प्राणी॑ च॒ सद॑नी च भूयाः ।
नि या दे॒वेषु॒ यत॑ते वसू॒युर्वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्
॥११॥i̱yaṃ sā vo̍ a̱sme dīdhi̍tiryajatrā api̱prāṇī̍ ca̱ sada̍nī ca bhūyāḥ |
ni yā de̱veṣu̱ yata̍te vasū̱yurvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̍ṃ jī̱radā̍num