अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१६ नोधा गौतमः। इन्द्रः।त्रिष्टुप्।
अ॒स्मा इदु॒ प्र त॒वसे॑ तु॒राय॒ प्रयो॒ न ह॑र्मि॒ स्तोमं॒ माहि॑नाय ।
ऋची॑षमा॒याध्रि॑गव॒ ओह॒मिन्द्रा॑य॒ ब्रह्मा॑णि रा॒तत॑मा
॥१॥a̱smā idu̱ pra ta̱vase̍ tu̱rāya̱ prayo̱ na ha̍rmi̱ stoma̱ṃ māhi̍nāya |
ṛcī̍ṣamā̱yādhri̍gava̱ oha̱mindrā̍ya̱ brahmā̍ṇi rā̱tata̍mā
अ॒स्मा इदु॒ प्रय॑ इव॒ प्र यं॑सि॒ भरा॑म्याङ्गू॒षं बाधे॑ सुवृ॒क्ति ।
इन्द्रा॑य हृ॒दा मन॑सा मनी॒षा प्र॒त्नाय॒ पत्ये॒ धियो॑ मर्जयन्त
॥२॥a̱smā idu̱ praya̍ iva̱ pra ya̍ṃsi̱ bharā̍myāṅgū̱ṣaṃ bādhe̍ suvṛ̱kti |
indrā̍ya hṛ̱dā mana̍sā manī̱ṣā pra̱tnāya̱ patye̱ dhiyo̍ marjayanta
अ॒स्मा इदु॒ त्यमु॑प॒मं स्व॒र्षां भरा॑म्याङ्गू॒षमा॒स्ये॑न ।
मंहि॑ष्ठ॒मच्छो॑क्तिभिर्मती॒नां सु॑वृ॒क्तिभि॑: सू॒रिं वा॑वृ॒धध्यै॑
॥३॥a̱smā idu̱ tyamu̍pa̱maṃ sva̱rṣāṃ bharā̍myāṅgū̱ṣamā̱sye̍na |
maṃhi̍ṣṭha̱maccho̍ktibhirmatī̱nāṃ su̍vṛ̱ktibhi̍: sū̱riṃ vā̍vṛ̱dhadhyai̍
अ॒स्मा इदु॒ स्तोमं॒ सं हि॑नोमि॒ रथं॒ न तष्टे॑व॒ तत्सि॑नाय ।
गिर॑श्च॒ गिर्वा॑हसे सुवृ॒क्तीन्द्रा॑य विश्वमि॒न्वं मेधि॑राय
॥४॥a̱smā idu̱ stoma̱ṃ saṃ hi̍nomi̱ ratha̱ṃ na taṣṭe̍va̱ tatsi̍nāya |
gira̍śca̱ girvā̍hase suvṛ̱ktīndrā̍ya viśvami̱nvaṃ medhi̍rāya
अ॒स्मा इदु॒ सप्ति॑मिव श्रव॒स्येन्द्रा॑या॒र्कं जु॒ह्वा॒ ३ सम॑ञ्जे ।
वी॒रं दा॒नौक॑सं व॒न्दध्यै॑ पु॒रां गू॒र्तश्र॑वसं द॒र्माण॑म्
॥५॥a̱smā idu̱ sapti̍miva śrava̱syendrā̍yā̱rkaṃ ju̱hvā̱ 3 sama̍ñje |
vī̱raṃ dā̱nauka̍saṃ va̱ndadhyai̍ pu̱rāṃ gū̱rtaśra̍vasaṃ da̱rmāṇa̍m
अ॒स्मा इदु॒ त्वष्टा॑ तक्ष॒द् वज्रं॒ स्वप॑स्तमं स्व॒र्यं १ रणा॑य ।
वृ॒त्रस्य॑ चिद् वि॒दद्येन॒ मर्म॑ तु॒जन्नीशा॑नस्तुज॒ता कि॑ये॒धाः
॥६॥a̱smā idu̱ tvaṣṭā̍ takṣa̱d vajra̱ṃ svapa̍stamaṃ sva̱ryaṃ 1 raṇā̍ya |
vṛ̱trasya̍ cid vi̱dadyena̱ marma̍ tu̱jannīśā̍nastuja̱tā ki̍ye̱dhāḥ
अ॒स्येदु॑ मा॒तुः सव॑नेषु स॒द्यो म॒हः पि॒तुं प॑पि॒वाञ्चार्वन्ना॑ ।
मु॒षा॒यद् विष्णु॑: पच॒तं सही॑या॒न् विध्य॑द् वरा॒हं ति॒रो अद्रि॒मस्ता॑
॥७॥a̱syedu̍ mā̱tuḥ sava̍neṣu sa̱dyo ma̱haḥ pi̱tuṃ pa̍pi̱vāñcārvannā̍ |
mu̱ṣā̱yad viṣṇu̍: paca̱taṃ sahī̍yā̱n vidhya̍d varā̱haṃ ti̱ro adri̱mastā̍
अ॒स्मा इदु॒ ग्नाश्चि॑द् दे॒वप॑त्नी॒रिन्द्रा॑या॒र्कम॑हि॒हत्य॑ ऊवुः ।
परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ज॑भ्र उ॒र्वी नास्य॒ ते म॑हि॒मानं॒ परि॑ ष्टः
॥८॥a̱smā idu̱ gnāści̍d de̱vapa̍tnī̱rindrā̍yā̱rkama̍hi̱hatya̍ ūvuḥ |
pari̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ja̍bhra u̱rvī nāsya̱ te ma̍hi̱māna̱ṃ pari̍ ṣṭaḥ
अ॒स्येदे॒व प्र रि॑रिचे महि॒त्वं दि॒वस्पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् ।
स्व॒राळिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू॑र्तः स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य
॥९॥a̱syede̱va pra ri̍rice mahi̱tvaṃ di̱vaspṛ̍thi̱vyāḥ parya̱ntari̍kṣāt |
sva̱rāl̤indro̱ dama̱ ā vi̱śvagū̍rtaḥ sva̱rirama̍tro vavakṣe̱ raṇā̍ya
अ॒स्येदे॒व शव॑सा शु॒षन्तं॒ वि वृ॑श्च॒द् वज्रे॑ण वृ॒त्रमिन्द्र॑: ।
गा न व्रा॒णा अ॒वनी॑रमुञ्चद॒भि श्रवो॑ दा॒वने॒ सचे॑ताः
॥१०॥a̱syede̱va śava̍sā śu̱ṣanta̱ṃ vi vṛ̍śca̱d vajre̍ṇa vṛ̱tramindra̍: |
gā na vrā̱ṇā a̱vanī̍ramuñcada̱bhi śravo̍ dā̱vane̱ sace̍tāḥ
अ॒स्येदु॑ त्वे॒षसा॑ रन्त॒ सिन्ध॑व॒: परि॒ यद् वज्रे॑ण सी॒मय॑च्छत् ।
ई॒शा॒न॒कृद् दा॒शुषे॑ दश॒स्यन् तु॒र्वीत॑ये गा॒धं तु॒र्वणि॑: कः
॥११॥a̱syedu̍ tve̱ṣasā̍ ranta̱ sindha̍va̱: pari̱ yad vajre̍ṇa sī̱maya̍cchat |
ī̱śā̱na̱kṛd dā̱śuṣe̍ daśa̱syan tu̱rvīta̍ye gā̱dhaṃ tu̱rvaṇi̍: kaḥ
अ॒स्मा इदु॒ प्र भ॑रा॒ तूतु॑जानो वृ॒त्राय॒ वज्र॒मीशा॑नः किये॒धाः ।
गोर्न पर्व॒ वि र॑दा तिर॒श्चेष्य॒न्नर्णां॑स्य॒पां च॒रध्यै॑
॥१२॥a̱smā idu̱ pra bha̍rā̱ tūtu̍jāno vṛ̱trāya̱ vajra̱mīśā̍naḥ kiye̱dhāḥ |
gorna parva̱ vi ra̍dā tira̱śceṣya̱nnarṇā̍ṃsya̱pāṃ ca̱radhyai̍
अ॒स्येदु॒ प्र ब्रू॑हि पू॒र्व्याणि॑ तु॒रस्य॒ कर्मा॑णि॒ नव्य॑ उ॒क्थैः ।
यु॒धे यदि॑ष्णा॒न आयु॑धान्यृघा॒यमा॑णो निरि॒णाति॒ शत्रू॑न्
॥१३॥a̱syedu̱ pra brū̍hi pū̱rvyāṇi̍ tu̱rasya̱ karmā̍ṇi̱ navya̍ u̱kthaiḥ |
yu̱dhe yadi̍ṣṇā̱na āyu̍dhānyṛghā̱yamā̍ṇo niri̱ṇāti̱ śatrū̍n
अ॒स्येदु॑ भि॒या गि॒रय॑श्च दृ॒ह्ला द्यावा॑ च॒ भूमा॑ ज॒नुष॑स्तुजेते ।
उपो॑ वे॒नस्य॒ जोगु॑वान ओ॒णिं स॒द्यो भु॑वद् वी॒र्या॑य नो॒धाः
॥१४॥a̱syedu̍ bhi̱yā gi̱raya̍śca dṛ̱hlā dyāvā̍ ca̱ bhūmā̍ ja̱nuṣa̍stujete |
upo̍ ve̱nasya̱ jogu̍vāna o̱ṇiṃ sa̱dyo bhu̍vad vī̱ryā̍ya no̱dhāḥ
अ॒स्मा इदु॒ त्यदनु॑ दाय्येषा॒मेको॒ यद् व॒व्ने भूरे॒रीशा॑नः ।
प्रैत॑शं॒ सूर्ये॑ पस्पृधा॒नं सौव॑श्व्ये॒ सुष्वि॑माव॒दिन्द्र॑:
॥१५॥a̱smā idu̱ tyadanu̍ dāyyeṣā̱meko̱ yad va̱vne bhūre̱rīśā̍naḥ |
praita̍śa̱ṃ sūrye̍ paspṛdhā̱naṃ sauva̍śvye̱ suṣvi̍māva̱dindra̍:
ए॒वा ते॑ हारियोजना सुवृ॒क्तीन्द्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ गोत॑मासो अक्रन् ।
ऐषु॑ वि॒श्वपे॑शसं॒ धियं॑ धाः प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात्
॥१६॥e̱vā te̍ hāriyojanā suvṛ̱ktīndra̱ brahmā̍ṇi̱ gota̍māso akran |
aiṣu̍ vi̱śvape̍śasa̱ṃ dhiya̍ṃ dhāḥ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̍surjagamyāt