अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१३ कुत्स आङ्गिरसः। इन्द्राग्नी। त्रिष्टुप्।
य इ॑न्द्राग्नी चि॒त्रत॑मो॒ रथो॑ वाम॒भि विश्वा॑नि॒ भुव॑नानि॒ चष्टे॑ ।
तेना या॑तं स॒रथं॑ तस्थि॒वांसाथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥१॥ya i̍ndrāgnī ci̱trata̍mo̱ ratho̍ vāma̱bhi viśvā̍ni̱ bhuva̍nāni̱ caṣṭe̍ |
tenā yā̍taṃ sa̱ratha̍ṃ tasthi̱vāṃsāthā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
याव॑दि॒दं भुव॑नं॒ विश्व॒मस्त्यु॑रु॒व्यचा॑ वरि॒मता॑ गभी॒रम् ।
तावाँ॑ अ॒यं पात॑वे॒ सोमो॑ अ॒स्त्वर॑मिन्द्राग्नी॒ मन॑से यु॒वभ्या॑म्
॥२॥yāva̍di̱daṃ bhuva̍na̱ṃ viśva̱mastyu̍ru̱vyacā̍ vari̱matā̍ gabhī̱ram |
tāvā̍m̐ a̱yaṃ pāta̍ve̱ somo̍ a̱stvara̍mindrāgnī̱ mana̍se yu̱vabhyā̍m
च॒क्राथे॒ हि स॒ध्र्य १ ङ्नाम॑ भ॒द्रं स॑ध्रीची॒ना वृ॑त्रहणा उ॒त स्थ॑: ।
तावि॑न्द्राग्नी स॒ध्र्य॑ञ्चा नि॒षद्या॒ वृष्ण॒: सोम॑स्य वृष॒णा वृ॑षेथाम्
॥३॥ca̱krāthe̱ hi sa̱dhrya 1 ṅnāma̍ bha̱draṃ sa̍dhrīcī̱nā vṛ̍trahaṇā u̱ta stha̍: |
tāvi̍ndrāgnī sa̱dhrya̍ñcā ni̱ṣadyā̱ vṛṣṇa̱: soma̍sya vṛṣa̱ṇā vṛ̍ṣethām
समि॑द्धेष्व॒ग्निष्वा॑नजा॒ना य॒तस्रु॑चा ब॒र्हिरु॑ तिस्तिरा॒णा ।
ती॒व्रैः सोमै॒: परि॑षिक्तेभिर॒र्वागेन्द्रा॑ग्नी सौमन॒साय॑ यातम्
॥४॥sami̍ddheṣva̱gniṣvā̍najā̱nā ya̱tasru̍cā ba̱rhiru̍ tistirā̱ṇā |
tī̱vraiḥ somai̱: pari̍ṣiktebhira̱rvāgendrā̍gnī saumana̱sāya̍ yātam
यानी॑न्द्राग्नी च॒क्रथु॑र्वी॒र्या॑णि॒ यानि॑ रू॒पाण्यु॒त वृष्ण्या॑नि ।
या वां॑ प्र॒त्नानि॑ स॒ख्या शि॒वानि॒ तेभि॒: सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥५॥yānī̍ndrāgnī ca̱krathu̍rvī̱ryā̍ṇi̱ yāni̍ rū̱pāṇyu̱ta vṛṣṇyā̍ni |
yā vā̍ṃ pra̱tnāni̍ sa̱khyā śi̱vāni̱ tebhi̱: soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदब्र॑वं प्रथ॒मं वां॑ वृणा॒नो॒ ३ ऽयं सोमो॒ असु॑रैर्नो वि॒हव्य॑: ।
तां स॒त्यां श्र॒द्धाम॒भ्या हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥६॥yadabra̍vaṃ pratha̱maṃ vā̍ṃ vṛṇā̱no̱ 3 'yaṃ somo̱ asu̍rairno vi̱havya̍: |
tāṃ sa̱tyāṃ śra̱ddhāma̱bhyā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदि॑न्द्राग्नी॒ मद॑थ॒: स्वे दु॑रो॒णे यद् ब्र॒ह्मणि॒ राज॑नि वा यजत्रा ।
अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥७॥yadi̍ndrāgnī̱ mada̍tha̱: sve du̍ro̱ṇe yad bra̱hmaṇi̱ rāja̍ni vā yajatrā |
ata̱: pari̍ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदि॑न्द्राग्नी॒ यदु॑षु तु॒र्वशे॑षु॒ यद् द्रु॒ह्युष्वनु॑षु पू॒रुषु॒ स्थः ।
अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥८॥yadi̍ndrāgnī̱ yadu̍ṣu tu̱rvaśe̍ṣu̱ yad dru̱hyuṣvanu̍ṣu pū̱ruṣu̱ sthaḥ |
ata̱: pari̍ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदि॑न्द्राग्नी अव॒मस्यां॑ पृथि॒व्यां म॑ध्य॒मस्यां॑ पर॒मस्या॑मु॒त स्थः ।
अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥९॥yadi̍ndrāgnī ava̱masyā̍ṃ pṛthi̱vyāṃ ma̍dhya̱masyā̍ṃ para̱masyā̍mu̱ta sthaḥ |
ata̱: pari̍ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदि॑न्द्राग्नी पर॒मस्यां॑ पृथि॒व्यां म॑ध्य॒मस्या॑मव॒मस्या॑मु॒त स्थः ।
अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥१०॥yadi̍ndrāgnī para̱masyā̍ṃ pṛthi̱vyāṃ ma̍dhya̱masyā̍mava̱masyā̍mu̱ta sthaḥ |
ata̱: pari̍ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदि॑न्द्राग्नी दि॒वि ष्ठो यत् पृ॑थि॒व्यां यत् पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒प्सु ।
अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥११॥yadi̍ndrāgnī di̱vi ṣṭho yat pṛ̍thi̱vyāṃ yat parva̍te̱ṣvoṣa̍dhīṣva̱psu |
ata̱: pari̍ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
यदि॑न्द्राग्नी॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ मध्ये॑ दि॒वः स्व॒धया॑ मा॒दये॑थे ।
अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑
॥१२॥yadi̍ndrāgnī̱ udi̍tā̱ sūrya̍sya̱ madhye̍ di̱vaḥ sva̱dhayā̍ mā̱daye̍the |
ata̱: pari̍ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̍sya pibataṃ su̱tasya̍
ए॒वेन्द्रा॑ग्नी पपि॒वांसा॑ सु॒तस्य॒ विश्वा॒स्मभ्यं॒ सं ज॑यतं॒ धना॑नि ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः
॥१३॥e̱vendrā̍gnī papi̱vāṃsā̍ su̱tasya̱ viśvā̱smabhya̱ṃ saṃ ja̍yata̱ṃ dhanā̍ni |
tanno̍ mi̱tro varu̍ṇo māmahantā̱madi̍ti̱: sindhu̍: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ