अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१५ कक्षीवान् दैर्घतमस औशिजः। इन्द्रो विश्वे देवा वा। त्रिष्टुप्।
कदि॒त्था नॄँ: पात्रं॑ देवय॒तां श्रव॒द् गिरो॒ अङ्गि॑रसां तुर॒ण्यन् ।
प्र यदान॒ड्विश॒ आ ह॒र्म्यस्यो॒रु क्रं॑सते अध्व॒रे यज॑त्रः
॥१॥kadi̱tthā nṝm̐: pātra̍ṃ devaya̱tāṃ śrava̱d giro̱ aṅgi̍rasāṃ tura̱ṇyan |
pra yadāna̱ḍviśa̱ ā ha̱rmyasyo̱ru kra̍ṃsate adhva̱re yaja̍traḥ
स्तम्भी॑द्ध॒ द्यां स ध॒रुणं॑ प्रुषायदृ॒भुर्वाजा॑य॒ द्रवि॑णं॒ नरो॒ गोः ।
अनु॑ स्व॒जां म॑हि॒षश्च॑क्षत॒ व्रां मेना॒मश्व॑स्य॒ परि॑ मा॒तरं॒ गोः
॥२॥stambhī̍ddha̱ dyāṃ sa dha̱ruṇa̍ṃ pruṣāyadṛ̱bhurvājā̍ya̱ dravi̍ṇa̱ṃ naro̱ goḥ |
anu̍ sva̱jāṃ ma̍hi̱ṣaśca̍kṣata̱ vrāṃ menā̱maśva̍sya̱ pari̍ mā̱tara̱ṃ goḥ
नक्ष॒द्धव॑मरु॒णीः पू॒र्व्यं राट् तु॒रो वि॒शामङ्गि॑रसा॒मनु॒ द्यून् ।
तक्ष॒द् वज्रं॒ नियु॑तं त॒स्तम्भ॒द् द्यां चतु॑ष्पदे॒ नर्या॑य द्वि॒पादे॑
॥३॥nakṣa̱ddhava̍maru̱ṇīḥ pū̱rvyaṃ rāṭ tu̱ro vi̱śāmaṅgi̍rasā̱manu̱ dyūn |
takṣa̱d vajra̱ṃ niyu̍taṃ ta̱stambha̱d dyāṃ catu̍ṣpade̱ naryā̍ya dvi̱pāde̍
अ॒स्य मदे॑ स्व॒र्यं॑ दा ऋ॒तायापी॑वृतमु॒स्रिया॑णा॒मनी॑कम् ।
यद्ध॑ प्र॒सर्गे॑ त्रिक॒कुम्नि॒वर्त॒दप॒ द्रुहो॒ मानु॑षस्य॒ दुरो॑ वः
॥४॥a̱sya made̍ sva̱rya̍ṃ dā ṛ̱tāyāpī̍vṛtamu̱sriyā̍ṇā̱manī̍kam |
yaddha̍ pra̱sarge̍ trika̱kumni̱varta̱dapa̱ druho̱ mānu̍ṣasya̱ duro̍ vaḥ
तुभ्यं॒ पयो॒ यत् पि॒तरा॒वनी॑तां॒ राध॑: सु॒रेत॑स्तु॒रणे॑ भुर॒ण्यू ।
शुचि॒ यत् ते रेक्ण॒ आय॑जन्त सब॒र्दुघा॑या॒: पय॑ उ॒स्रिया॑याः
॥५॥tubhya̱ṃ payo̱ yat pi̱tarā̱vanī̍tā̱ṃ rādha̍: su̱reta̍stu̱raṇe̍ bhura̱ṇyū |
śuci̱ yat te rekṇa̱ āya̍janta saba̱rdughā̍yā̱: paya̍ u̱sriyā̍yāḥ
अध॒ प्र ज॑ज्ञे त॒रणि॑र्ममत्तु॒ प्र रो॑च्य॒स्या उ॒षसो॒ न सूर॑: ।
इन्दु॒र्येभि॒राष्ट॒ स्वेदु॑हव्यैः स्रु॒वेण॑ सि॒ञ्चञ्ज॒रणा॒भि धाम॑
॥६॥adha̱ pra ja̍jñe ta̱raṇi̍rmamattu̱ pra ro̍cya̱syā u̱ṣaso̱ na sūra̍: |
indu̱ryebhi̱rāṣṭa̱ svedu̍havyaiḥ sru̱veṇa̍ si̱ñcañja̱raṇā̱bhi dhāma̍
स्वि॒ध्मा यद् व॒नधि॑तिरप॒स्यात् सूरो॑ अध्व॒रे परि॒ रोध॑ना॒ गोः ।
यद्ध॑ प्र॒भासि॒ कृत्व्याँ॒ अनु॒ द्यूनन॑र्विशे प॒श्विषे॑ तु॒राय॑
॥७॥svi̱dhmā yad va̱nadhi̍tirapa̱syāt sūro̍ adhva̱re pari̱ rodha̍nā̱ goḥ |
yaddha̍ pra̱bhāsi̱ kṛtvyā̱m̐ anu̱ dyūnana̍rviśe pa̱śviṣe̍ tu̱rāya̍
अ॒ष्टा म॒हो दि॒व आदो॒ हरी॑ इ॒ह द्यु॑म्ना॒साह॑म॒भि यो॑धा॒न उत्स॑म् ।
हरिं॒ यत्ते॑ म॒न्दिनं॑ दु॒क्षन् वृ॒धे गोर॑भस॒मद्रि॑भिर्वा॒ताप्य॑म्
॥८॥a̱ṣṭā ma̱ho di̱va ādo̱ harī̍ i̱ha dyu̍mnā̱sāha̍ma̱bhi yo̍dhā̱na utsa̍m |
hari̱ṃ yatte̍ ma̱ndina̍ṃ du̱kṣan vṛ̱dhe gora̍bhasa̱madri̍bhirvā̱tāpya̍m
त्वमा॑य॒सं प्रति॑ वर्तयो॒ गोर्दि॒वो अश्मा॑न॒मुप॑नीत॒मृभ्वा॑ ।
कुत्सा॑य॒ यत्र॑ पुरुहूत व॒न्वञ्छुष्ण॑मन॒न्तैः प॑रि॒यासि॑ व॒धैः
॥९॥tvamā̍ya̱saṃ prati̍ vartayo̱ gordi̱vo aśmā̍na̱mupa̍nīta̱mṛbhvā̍ |
kutsā̍ya̱ yatra̍ puruhūta va̱nvañchuṣṇa̍mana̱ntaiḥ pa̍ri̱yāsi̍ va̱dhaiḥ
पु॒रा यत् सूर॒स्तम॑सो॒ अपी॑ते॒स्तम॑द्रिवः फलि॒गं हे॒तिम॑स्य ।
शुष्ण॑स्य चि॒त् परि॑हितं॒ यदोजो॑ दि॒वस्परि॒ सुग्र॑थितं॒ तदाद॑:
॥१०॥pu̱rā yat sūra̱stama̍so̱ apī̍te̱stama̍drivaḥ phali̱gaṃ he̱tima̍sya |
śuṣṇa̍sya ci̱t pari̍hita̱ṃ yadojo̍ di̱vaspari̱ sugra̍thita̱ṃ tadāda̍:
अनु॑ त्वा म॒ही पाज॑सी अच॒क्रे द्यावा॒क्षामा॑ मदतामिन्द्र॒ कर्म॑न् ।
त्वं वृ॒त्रमा॒शया॑नं सि॒रासु॑ म॒हो वज्रे॑ण सिष्वपो व॒राहु॑म्
॥११॥anu̍ tvā ma̱hī pāja̍sī aca̱kre dyāvā̱kṣāmā̍ madatāmindra̱ karma̍n |
tvaṃ vṛ̱tramā̱śayā̍naṃ si̱rāsu̍ ma̱ho vajre̍ṇa siṣvapo va̱rāhu̍m
त्वमि॑न्द्र॒ नर्यो॒ याँ अवो॒ नॄन् तिष्ठा॒ वात॑स्य सु॒युजो॒ वहि॑ष्ठान् ।
यं ते॑ का॒व्य उ॒शना॑ म॒न्दिनं॒ दाद् वृ॑त्र॒हणं॒ पार्यं॑ ततक्ष॒ वज्र॑म्
॥१२॥tvami̍ndra̱ naryo̱ yām̐ avo̱ nṝn tiṣṭhā̱ vāta̍sya su̱yujo̱ vahi̍ṣṭhān |
yaṃ te̍ kā̱vya u̱śanā̍ ma̱ndina̱ṃ dād vṛ̍tra̱haṇa̱ṃ pārya̍ṃ tatakṣa̱ vajra̍m
त्वं सूरो॑ ह॒रितो॑ रामयो॒ नॄन् भर॑च्च॒क्रमेत॑शो॒ नायमि॑न्द्र ।
प्रास्य॑ पा॒रं न॑व॒तिं ना॒व्या॑ना॒मपि॑ क॒र्तम॑वर्त॒योऽय॑ज्यून्
॥१३॥tvaṃ sūro̍ ha̱rito̍ rāmayo̱ nṝn bhara̍cca̱krameta̍śo̱ nāyami̍ndra |
prāsya̍ pā̱raṃ na̍va̱tiṃ nā̱vyā̍nā̱mapi̍ ka̱rtama̍varta̱yo'ya̍jyūn
त्वं नो॑ अ॒स्या इ॑न्द्र दु॒र्हणा॑याः पा॒हि व॑ज्रिवो दुरि॒ताद॒भीके॑ ।
प्र नो॒ वाजा॑न् र॒थ्यो॒ ३ अश्व॑बुध्यानि॒षे य॑न्धि॒ श्रव॑से सू॒नृता॑यै
॥१४॥tvaṃ no̍ a̱syā i̍ndra du̱rhaṇā̍yāḥ pā̱hi va̍jrivo duri̱tāda̱bhīke̍ |
pra no̱ vājā̍n ra̱thyo̱ 3 aśva̍budhyāni̱ṣe ya̍ndhi̱ śrava̍se sū̱nṛtā̍yai
मा सा ते॑ अ॒स्मत् सु॑म॒तिर्वि द॑स॒द् वाज॑प्रमह॒: समिषो॑ वरन्त ।
आ नो॑ भज मघव॒न् गोष्व॒र्यो मंहि॑ष्ठास्ते सध॒माद॑: स्याम
॥१५॥mā sā te̍ a̱smat su̍ma̱tirvi da̍sa̱d vāja̍pramaha̱: samiṣo̍ varanta |
ā no̍ bhaja maghava̱n goṣva̱ryo maṃhi̍ṣṭhāste sadha̱māda̍: syāma