अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
९ कुत्स आङ्गिरसः। अग्निः, द्रविणोदा अग्निर्वा। त्रिष्टुप्।
स प्र॒त्नथा॒ सह॑सा॒ जाय॑मानः स॒द्यः काव्या॑नि॒ बळ॑धत्त॒ विश्वा॑ ।
आप॑श्च मि॒त्रं धि॒षणा॑ च साधन् दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥१॥sa pra̱tnathā̱ saha̍sā̱ jāya̍mānaḥ sa̱dyaḥ kāvyā̍ni̱ bal̤a̍dhatta̱ viśvā̍ |
āpa̍śca mi̱traṃ dhi̱ṣaṇā̍ ca sādhan de̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
स पूर्व॑या नि॒विदा॑ क॒व्यता॒योरि॒माः प्र॒जा अ॑जनय॒न्मनू॑नाम् ।
वि॒वस्व॑ता॒ चक्ष॑सा॒ द्याम॒पश्च॑ दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥२॥sa pūrva̍yā ni̱vidā̍ ka̱vyatā̱yori̱māḥ pra̱jā a̍janaya̱nmanū̍nām |
vi̱vasva̍tā̱ cakṣa̍sā̱ dyāma̱paśca̍ de̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
तमी॑ळत प्रथ॒मं य॑ज्ञ॒साधं॒ विश॒ आरी॒राहु॑तमृञ्जसा॒नम् ।
ऊ॒र्जः पु॒त्रं भ॑र॒तं सृ॒प्रदा॑नुं दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥३॥tamī̍l̤ata pratha̱maṃ ya̍jña̱sādha̱ṃ viśa̱ ārī̱rāhu̍tamṛñjasā̱nam |
ū̱rjaḥ pu̱traṃ bha̍ra̱taṃ sṛ̱pradā̍nuṃ de̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
स मा॑त॒रिश्वा॑ पुरु॒वार॑पुष्टिर्वि॒दद् गा॒तुं तन॑याय स्व॒र्वित् ।
वि॒शां गो॒पा ज॑नि॒ता रोद॑स्योर्दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥४॥sa mā̍ta̱riśvā̍ puru̱vāra̍puṣṭirvi̱dad gā̱tuṃ tana̍yāya sva̱rvit |
vi̱śāṃ go̱pā ja̍ni̱tā roda̍syorde̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
नक्तो॒षासा॒ वर्ण॑मा॒मेम्या॑ने धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेकं॑ समी॒ची ।
द्यावा॒क्षामा॑ रु॒क्मो अ॒न्तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥५॥nakto̱ṣāsā̱ varṇa̍mā̱memyā̍ne dhā̱paye̍te̱ śiśu̱meka̍ṃ samī̱cī |
dyāvā̱kṣāmā̍ ru̱kmo a̱ntarvi bhā̍ti de̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
रा॒यो बु॒ध्नः सं॒गम॑नो॒ वसू॑नां य॒ज्ञस्य॑ के॒तुर्म॑न्म॒साध॑नो॒ वेः ।
अ॒मृ॒त॒त्वं रक्ष॑माणास एनं दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥६॥rā̱yo bu̱dhnaḥ sa̱ṃgama̍no̱ vasū̍nāṃ ya̱jñasya̍ ke̱turma̍nma̱sādha̍no̱ veḥ |
a̱mṛ̱ta̱tvaṃ rakṣa̍māṇāsa enaṃ de̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
नू च॑ पु॒रा च॒ सद॑नं रयी॒णां जा॒तस्य॑ च॒ जाय॑मानस्य च॒ क्षाम् ।
स॒तश्च॑ गो॒पां भव॑तश्च॒ भूरे॑र्दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाम्
॥७॥nū ca̍ pu̱rā ca̱ sada̍naṃ rayī̱ṇāṃ jā̱tasya̍ ca̱ jāya̍mānasya ca̱ kṣām |
sa̱taśca̍ go̱pāṃ bhava̍taśca̱ bhūre̍rde̱vā a̱gniṃ dhā̍rayan draviṇo̱dām
द्र॒वि॒णो॒दा द्रवि॑णसस्तु॒रस्य॑ द्रविणो॒दाः सन॑रस्य॒ प्र यं॑सत् ।
द्र॒वि॒णो॒दा वी॒रव॑ती॒मिषं॑ नो द्रविणो॒दा रा॑सते दी॒र्घमायु॑:
॥८॥dra̱vi̱ṇo̱dā dravi̍ṇasastu̱rasya̍ draviṇo̱dāḥ sana̍rasya̱ pra ya̍ṃsat |
dra̱vi̱ṇo̱dā vī̱rava̍tī̱miṣa̍ṃ no draviṇo̱dā rā̍sate dī̱rghamāyu̍:
ए॒वा नो॑ अग्ने स॒मिधा॑ वृधा॒नो रे॒वत् पा॑वक॒ श्रव॑स॒॒ वि भा॑हि ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः
॥९॥e̱vā no̍ agne sa̱midhā̍ vṛdhā̱no re̱vat pā̍vaka̱ śrava̍sa̱ vi bhā̍hi |
tanno̍ mi̱tro varu̍ṇo māmahantā̱madi̍ti̱: sindhu̍: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ