अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
८ अगस्त्यो मैत्रावरुणिः । अश्विनौ। जगती, ६-८ त्रिष्टुप्।
अभू॑दि॒दं व॒युन॒मो षु भू॑षता॒ रथो॒ वृष॑ण्वा॒न् मद॑ता मनीषिणः ।
धि॒यं॒जि॒न्वा धिष्ण्या॑ वि॒श्पला॑वसू दि॒वो नपा॑ता सु॒कृते॒ शुचि॑व्रता
॥१॥abhū̍di̱daṃ va̱yuna̱mo ṣu bhū̍ṣatā̱ ratho̱ vṛṣa̍ṇvā̱n mada̍tā manīṣiṇaḥ |
dhi̱ya̱ṃji̱nvā dhiṣṇyā̍ vi̱śpalā̍vasū di̱vo napā̍tā su̱kṛte̱ śuci̍vratā
इन्द्र॑तमा॒ हि धिष्ण्या॑ म॒रुत्त॑मा द॒स्रा दंसि॑ष्ठा र॒थ्या॑ र॒थीत॑मा ।
पू॒र्णं रथं॑ वहेथे॒ मध्व॒ आचि॑तं॒ तेन॑ दा॒श्वांस॒मुप॑ याथो अश्विना
॥२॥indra̍tamā̱ hi dhiṣṇyā̍ ma̱rutta̍mā da̱srā daṃsi̍ṣṭhā ra̱thyā̍ ra̱thīta̍mā |
pū̱rṇaṃ ratha̍ṃ vahethe̱ madhva̱ āci̍ta̱ṃ tena̍ dā̱śvāṃsa̱mupa̍ yātho aśvinā
किमत्र॑ दस्रा कृणुथ॒: किमा॑साथे॒ जनो॒ यः कश्चि॒दह॑विर्मही॒यते॑ ।
अति॑ क्रमिष्टं जु॒रतं॑ प॒णेरसुं॒ ज्योति॒र्विप्रा॑य कृणुतं वच॒स्यवे॑
॥३॥kimatra̍ dasrā kṛṇutha̱: kimā̍sāthe̱ jano̱ yaḥ kaści̱daha̍virmahī̱yate̍ |
ati̍ kramiṣṭaṃ ju̱rata̍ṃ pa̱ṇerasu̱ṃ jyoti̱rviprā̍ya kṛṇutaṃ vaca̱syave̍
ज॒म्भय॑तम॒भितो॒ राय॑त॒: शुनो॑ ह॒तं मृधो॑ वि॒दथु॒स्तान्य॑श्विना ।
वाचं॑वाचं जरि॒तू र॒त्निनीं॑ कृतमु॒भा शंसं॑ नासत्यावतं॒ मम॑
॥४॥ja̱mbhaya̍tama̱bhito̱ rāya̍ta̱: śuno̍ ha̱taṃ mṛdho̍ vi̱dathu̱stānya̍śvinā |
vāca̍ṃvācaṃ jari̱tū ra̱tninī̍ṃ kṛtamu̱bhā śaṃsa̍ṃ nāsatyāvata̱ṃ mama̍
यु॒वमे॒तं च॑क्रथु॒: सिन्धु॑षु प्ल॒वमा॑त्म॒न्वन्तं॑ प॒क्षिणं॑ तौ॒ग्र्याय॒ कम् ।
येन॑ देव॒त्रा मन॑सा निरू॒हथु॑: सुपप्त॒नी पे॑तथु॒: क्षोद॑सो म॒हः
॥५॥yu̱vame̱taṃ ca̍krathu̱: sindhu̍ṣu pla̱vamā̍tma̱nvanta̍ṃ pa̱kṣiṇa̍ṃ tau̱gryāya̱ kam |
yena̍ deva̱trā mana̍sā nirū̱hathu̍: supapta̱nī pe̍tathu̱: kṣoda̍so ma̱haḥ
अव॑विद्धं तौ॒ग्र्यम॒प्स्व१न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्रवि॑द्धम् ।
चत॑स्रो॒ नावो॒ जठ॑लस्य॒ जुष्टा॒ उद॒श्विभ्या॑मिषि॒ताः पा॑रयन्ति
॥६॥ava̍viddhaṃ tau̱gryama̱psva1ntara̍nārambha̱ṇe tama̍si̱ pravi̍ddham |
cata̍sro̱ nāvo̱ jaṭha̍lasya̱ juṣṭā̱ uda̱śvibhyā̍miṣi̱tāḥ pā̍rayanti
कः स्वि॑द् वृ॒क्षो निष्ठि॑तो॒ मध्ये॒ अर्ण॑सो॒ यं तौ॒ग्र्यो ना॑धि॒तः प॒र्यष॑स्वजत् ।
प॒र्णा मृ॒गस्य॑ प॒तरो॑रिवा॒रभ॒ उद॑श्विना ऊहथु॒: श्रोम॑ताय॒ कम्
॥७॥kaḥ svi̍d vṛ̱kṣo niṣṭhi̍to̱ madhye̱ arṇa̍so̱ yaṃ tau̱gryo nā̍dhi̱taḥ pa̱ryaṣa̍svajat |
pa̱rṇā mṛ̱gasya̍ pa̱taro̍rivā̱rabha̱ uda̍śvinā ūhathu̱: śroma̍tāya̱ kam
तद् वां नरा नासत्या॒वनु॑ ष्या॒द् यद् वां॒ माना॑स उ॒चथ॒मवो॑चन् ।
अ॒स्माद॒द्य सद॑सः सो॒म्यादा वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्
॥८॥tad vāṃ narā nāsatyā̱vanu̍ ṣyā̱d yad vā̱ṃ mānā̍sa u̱catha̱mavo̍can |
a̱smāda̱dya sada̍saḥ so̱myādā vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̍ṃ jī̱radā̍num