skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 55 — दिवश्चिदस्य (8 मन्त्राः)

RV 1.55 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 1, सूक्तम् 55 (दिवश्चिदस्य), 8 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 55

८ सव्य आङ्गिरसः। इन्द्रः। जगती।

दि॒वश्चि॑दस्य वरि॒मा वि प॑प्रथ॒ इन्द्रं॒ न म॒ह्ना पृ॑थि॒वी च॒न प्रति॑ ।

भी॒मस्तुवि॑ष्माञ्चर्ष॒णिभ्य॑ आत॒पः शिशी॑ते॒ वज्रं॒ तेज॑से॒ न वंस॑गः

॥१॥

di̱vaści̍dasya vari̱mā vi pa̍pratha̱ indra̱ṃ na ma̱hnā pṛ̍thi̱vī ca̱na prati̍ |

bhī̱mastuvi̍ṣmāñcarṣa̱ṇibhya̍ āta̱paḥ śiśī̍te̱ vajra̱ṃ teja̍se̱ na vaṃsa̍gaḥ

सो अ॑र्ण॒वो न न॒द्य॑: समु॒द्रिय॒: प्रति॑ गृभ्णाति॒ विश्रि॑ता॒ वरी॑मभिः ।

इन्द्र॒: सोम॑स्य पी॒तये॑ वृषायते स॒नात् स यु॒ध्म ओज॑सा पनस्यते

॥२॥

so a̍rṇa̱vo na na̱dya̍: samu̱driya̱: prati̍ gṛbhṇāti̱ viśri̍tā̱ varī̍mabhiḥ |

indra̱: soma̍sya pī̱taye̍ vṛṣāyate sa̱nāt sa yu̱dhma oja̍sā panasyate

त्वं तमि॑न्द्र॒ पर्व॑तं॒ न भोज॑से म॒हो नृ॒म्णस्य॒ धर्म॑णामिरज्यसि ।

प्र वी॒र्ये॑ण दे॒वताति॑ चेकिते॒ विश्व॑स्मा उ॒ग्रः कर्म॑णे पु॒रोहि॑तः

॥३॥

tvaṃ tami̍ndra̱ parva̍ta̱ṃ na bhoja̍se ma̱ho nṛ̱mṇasya̱ dharma̍ṇāmirajyasi |

pra vī̱rye̍ṇa de̱vatāti̍ cekite̱ viśva̍smā u̱graḥ karma̍ṇe pu̱rohi̍taḥ

स इद् वने॑ नम॒स्युभि॑र्वचस्यते॒ चारु॒ जने॑षु प्रब्रुवा॒ण इ॑न्द्रि॒यम् ।

वृषा॒ छन्दु॑र्भवति हर्य॒तो वृषा॒ क्षेमे॑ण॒ धेनां॑ म॒घवा॒ यदिन्व॑ति

॥४॥

sa id vane̍ nama̱syubhi̍rvacasyate̱ cāru̱ jane̍ṣu prabruvā̱ṇa i̍ndri̱yam |

vṛṣā̱ chandu̍rbhavati harya̱to vṛṣā̱ kṣeme̍ṇa̱ dhenā̍ṃ ma̱ghavā̱ yadinva̍ti

स इन्म॒हानि॑ समि॒थानि॑ म॒ज्मना॑ कृ॒णोति॑ यु॒ध्म ओज॑सा॒ जने॑भ्यः ।

अधा॑ च॒न श्रद् द॑धति॒ त्विषी॑मत॒ इन्द्रा॑य॒ वज्रं॑ नि॒घनि॑घ्नते व॒धम्

॥५॥

sa inma̱hāni̍ sami̱thāni̍ ma̱jmanā̍ kṛ̱ṇoti̍ yu̱dhma oja̍sā̱ jane̍bhyaḥ |

adhā̍ ca̱na śrad da̍dhati̱ tviṣī̍mata̱ indrā̍ya̱ vajra̍ṃ ni̱ghani̍ghnate va̱dham

स हि श्र॑व॒स्युः सद॑नानि कृ॒त्रिमा॑ क्ष्म॒या वृ॑धा॒न ओज॑सा विना॒शय॑न् ।

ज्योतीं॑षि कृ॒ण्वन्न॑वृ॒काणि॒ यज्य॒वे ऽव॑ सु॒क्रतु॒: सर्त॒वा अ॒पः सृ॑जत्

॥६॥

sa hi śra̍va̱syuḥ sada̍nāni kṛ̱trimā̍ kṣma̱yā vṛ̍dhā̱na oja̍sā vinā̱śaya̍n |

jyotī̍ṃṣi kṛ̱ṇvanna̍vṛ̱kāṇi̱ yajya̱ve 'va̍ su̱kratu̱: sarta̱vā a̱paḥ sṛ̍jat

दा॒नाय॒ मन॑: सोमपावन्नस्तु ते॒ ऽर्वाञ्चा॒ हरी॑ वन्दनश्रु॒दा कृ॑धि ।

यमि॑ष्ठास॒: सार॑थयो॒ य इ॑न्द्र ते॒ न त्वा॒ केता॒ आ द॑भ्नुवन्ति॒ भूर्ण॑यः

॥७॥

dā̱nāya̱ mana̍: somapāvannastu te̱ 'rvāñcā̱ harī̍ vandanaśru̱dā kṛ̍dhi |

yami̍ṣṭhāsa̱: sāra̍thayo̱ ya i̍ndra te̱ na tvā̱ ketā̱ ā da̍bhnuvanti̱ bhūrṇa̍yaḥ

अप्र॑क्षितं॒ वसु॑ बिभर्षि॒ हस्त॑यो॒रषा॑ह्ळं॒ सह॑स्त॒न्वि॑ श्रु॒तो द॑धे ।

आवृ॑तासोऽव॒तासो॒ न क॒र्तृभि॑स्त॒नूषु॑ ते॒ क्रत॑व इन्द्र॒ भूर॑यः

॥८॥

apra̍kṣita̱ṃ vasu̍ bibharṣi̱ hasta̍yo̱raṣā̍hl̤a̱ṃ saha̍sta̱nvi̍ śru̱to da̍dhe |

āvṛ̍tāso'va̱tāso̱ na ka̱rtṛbhi̍sta̱nūṣu̍ te̱ krata̍va indra̱ bhūra̍yaḥ