अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
७ त्रित आप्त्यः। अग्निः। त्रिष्टुप्।
एक॑: समु॒द्रो ध॒रुणो॑ रयी॒णाम॒स्मद्धृ॒दो भूरि॑जन्मा॒ वि च॑ष्टे ।
सिष॒क्त्यूध॑र्नि॒ण्योरु॒पस्थ॒ उत्स॑स्य॒ मध्ये॒ निहि॑तं प॒दं वेः
॥१॥eka̍: samu̱dro dha̱ruṇo̍ rayī̱ṇāma̱smaddhṛ̱do bhūri̍janmā̱ vi ca̍ṣṭe |
siṣa̱ktyūdha̍rni̱ṇyoru̱pastha̱ utsa̍sya̱ madhye̱ nihi̍taṃ pa̱daṃ veḥ
स॒मा॒नं नी॒ळं वृष॑णो॒ वसा॑ना॒: सं ज॑ग्मिरे महि॒षा अर्व॑तीभिः ।
ऋ॒तस्य॑ प॒दं क॒वयो॒ नि पा॑न्ति॒ गुहा॒ नामा॑नि दधिरे॒ परा॑णि
॥२॥sa̱mā̱naṃ nī̱l̤aṃ vṛṣa̍ṇo̱ vasā̍nā̱: saṃ ja̍gmire mahi̱ṣā arva̍tībhiḥ |
ṛ̱tasya̍ pa̱daṃ ka̱vayo̱ ni pā̍nti̱ guhā̱ nāmā̍ni dadhire̱ parā̍ṇi
ऋ॒ता॒यिनी॑ मा॒यिनी॒ सं द॑धाते मि॒त्वा शिशुं॑ जज्ञतुर्व॒र्धय॑न्ती ।
विश्व॑स्य॒ नाभिं॒ चर॑तो ध्रु॒वस्य॑ क॒वेश्चि॒त्तन्तुं॒ मन॑सा वि॒यन्त॑:
॥३॥ṛ̱tā̱yinī̍ mā̱yinī̱ saṃ da̍dhāte mi̱tvā śiśu̍ṃ jajñaturva̱rdhaya̍ntī |
viśva̍sya̱ nābhi̱ṃ cara̍to dhru̱vasya̍ ka̱veści̱ttantu̱ṃ mana̍sā vi̱yanta̍:
ऋ॒तस्य॒ हि व॑र्त॒नय॒: सुजा॑त॒मिषो॒ वाजा॑य प्र॒दिव॒: सच॑न्ते ।
अ॒धी॒वा॒सं रोद॑सी वावसा॒ने घृ॒तैरन्नै॑र्वावृधाते॒ मधू॑नाम्
॥४॥ṛ̱tasya̱ hi va̍rta̱naya̱: sujā̍ta̱miṣo̱ vājā̍ya pra̱diva̱: saca̍nte |
a̱dhī̱vā̱saṃ roda̍sī vāvasā̱ne ghṛ̱tairannai̍rvāvṛdhāte̱ madhū̍nām
स॒प्त स्वसॄ॒ररु॑षीर्वावशा॒नो वि॒द्वान्मध्व॒ उज्ज॑भारा दृ॒शे कम् ।
अ॒न्तर्ये॑मे अ॒न्तरि॑क्षे पुरा॒जा इ॒च्छन्व॒व्रिम॑विदत्पूष॒णस्य॑
॥५॥sa̱pta svasṝ̱raru̍ṣīrvāvaśā̱no vi̱dvānmadhva̱ ujja̍bhārā dṛ̱śe kam |
a̱ntarye̍me a̱ntari̍kṣe purā̱jā i̱cchanva̱vrima̍vidatpūṣa̱ṇasya̍
स॒प्त म॒र्यादा॑: क॒वय॑स्ततक्षु॒स्तासा॒मेका॒मिद॒भ्यं॑हु॒रो गा॑त् ।
आ॒योर्ह॑ स्क॒म्भ उ॑प॒मस्य॑ नी॒ळे प॒थां वि॑स॒र्गे ध॒रुणे॑षु तस्थौ
॥६॥sa̱pta ma̱ryādā̍: ka̱vaya̍statakṣu̱stāsā̱mekā̱mida̱bhya̍ṃhu̱ro gā̍t |
ā̱yorha̍ ska̱mbha u̍pa̱masya̍ nī̱l̤e pa̱thāṃ vi̍sa̱rge dha̱ruṇe̍ṣu tasthau
अस॑च्च॒ सच्च॑ पर॒मे व्यो॑म॒न्दक्ष॑स्य॒ जन्म॒न्नदि॑तेरु॒पस्थे॑ ।
अ॒ग्निर्ह॑ नः प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॒ पूर्व॒ आयु॑नि वृष॒भश्च॑ धे॒नुः
॥७॥asa̍cca̱ sacca̍ para̱me vyo̍ma̱ndakṣa̍sya̱ janma̱nnadi̍teru̱pasthe̍ |
a̱gnirha̍ naḥ prathama̱jā ṛ̱tasya̱ pūrva̱ āyu̍ni vṛṣa̱bhaśca̍ dhe̱nuḥ