skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 101 — दधिक्रामग्निमुषस (12 मन्त्राः)

RV 10.101 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 10, सूक्तम् 101 (दधिक्रामग्निमुषस), 12 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 101

१२ बुधः सौम्यः। विश्वे देवा, ऋत्विजो वा । त्रिष्टुप् ४, ६ गायत्री, ५ बृहती, ९,१२ जगती।

उद्बु॑ध्यध्वं॒ सम॑नसः सखाय॒: सम॒ग्निमि॑न्ध्वं ब॒हव॒: सनी॑ळाः ।

द॒धि॒क्राम॒ग्निमु॒षसं॑ च दे॒वीमिन्द्रा॑व॒तोऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वः

॥१॥

udbu̍dhyadhva̱ṃ sama̍nasaḥ sakhāya̱: sama̱gnimi̍ndhvaṃ ba̱hava̱: sanī̍l̤āḥ |

da̱dhi̱krāma̱gnimu̱ṣasa̍ṃ ca de̱vīmindrā̍va̱to'va̍se̱ ni hva̍ye vaḥ

म॒न्द्रा कृ॑णुध्वं॒ धिय॒ आ त॑नुध्वं॒ नाव॑मरित्र॒पर॑णीं कृणुध्वम् ।

इष्कृ॑णुध्व॒मायु॒धारं॑ कृणुध्वं॒ प्राञ्चं॑ य॒ज्ञं प्र ण॑यता सखायः

॥२॥

ma̱ndrā kṛ̍ṇudhva̱ṃ dhiya̱ ā ta̍nudhva̱ṃ nāva̍maritra̱para̍ṇīṃ kṛṇudhvam |

iṣkṛ̍ṇudhva̱māyu̱dhāra̍ṃ kṛṇudhva̱ṃ prāñca̍ṃ ya̱jñaṃ pra ṇa̍yatā sakhāyaḥ

यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नुध्वं कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह बीज॑म् ।

गि॒रा च॑ श्रु॒ष्टिः सभ॑रा॒ अस॑न्नो॒ नेदी॑य॒ इत्सृ॒ण्य॑: प॒क्वमेया॑त्

॥३॥

yu̱nakta̱ sīrā̱ vi yu̱gā ta̍nudhvaṃ kṛ̱te yonau̍ vapate̱ha bīja̍m |

gi̱rā ca̍ śru̱ṣṭiḥ sabha̍rā̱ asa̍nno̱ nedī̍ya̱ itsṛ̱ṇya̍: pa̱kvameyā̍t

सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क् । धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒या

॥४॥

sīrā̍ yuñjanti ka̱vayo̍ yu̱gā vi ta̍nvate̱ pṛtha̍k | dhīrā̍ de̱veṣu̍ sumna̱yā

निरा॑हा॒वान्कृ॑णोतन॒ सं व॑र॒त्रा द॑धातन । सि॒ञ्चाम॑हा अव॒तमु॒द्रिणं॑ व॒यं सु॒षेक॒मनु॑पक्षितम्

॥५॥

nirā̍hā̱vānkṛ̍ṇotana̱ saṃ va̍ra̱trā da̍dhātana | si̱ñcāma̍hā ava̱tamu̱driṇa̍ṃ va̱yaṃ su̱ṣeka̱manu̍pakṣitam

इष्कृ॑ताहावमव॒तं सु॑वर॒त्रं सु॑षेच॒नम् । उ॒द्रिणं॑ सिञ्चे॒ अक्षि॑तम्

॥६॥

iṣkṛ̍tāhāvamava̱taṃ su̍vara̱traṃ su̍ṣeca̱nam | u̱driṇa̍ṃ siñce̱ akṣi̍tam

प्री॒णी॒ताश्वा॑न्हि॒तं ज॑याथ स्वस्ति॒वाहं॒ रथ॒मित्कृ॑णुध्वम् ।

द्रोणा॑हावमव॒तमश्म॑चक्र॒मंस॑त्रकोशं सिञ्चता नृ॒पाण॑म्

॥७॥

prī̱ṇī̱tāśvā̍nhi̱taṃ ja̍yātha svasti̱vāha̱ṃ ratha̱mitkṛ̍ṇudhvam |

droṇā̍hāvamava̱tamaśma̍cakra̱maṃsa̍trakośaṃ siñcatā nṛ̱pāṇa̍m

व्र॒जं कृ॑णुध्वं॒ स हि वो॑ नृ॒पाणो॒ वर्म॑ सीव्यध्वं बहु॒ला पृ॒थूनि॑ ।

पुर॑: कृणुध्व॒माय॑सी॒रधृ॑ष्टा॒ मा व॑: सुस्रोच्चम॒सो दृंह॑ता॒ तम्

॥८॥

vra̱jaṃ kṛ̍ṇudhva̱ṃ sa hi vo̍ nṛ̱pāṇo̱ varma̍ sīvyadhvaṃ bahu̱lā pṛ̱thūni̍ |

pura̍: kṛṇudhva̱māya̍sī̱radhṛ̍ṣṭā̱ mā va̍: susroccama̱so dṛṃha̍tā̱ tam

आ वो॒ धियं॑ य॒ज्ञियां॑ वर्त ऊ॒तये॒ देवा॑ दे॒वीं य॑ज॒तां य॒ज्ञिया॑मि॒ह ।

सा नो॑ दुहीय॒द्यव॑सेव ग॒त्वी स॒हस्र॑धारा॒ पय॑सा म॒ही गौः

॥९॥

ā vo̱ dhiya̍ṃ ya̱jñiyā̍ṃ varta ū̱taye̱ devā̍ de̱vīṃ ya̍ja̱tāṃ ya̱jñiyā̍mi̱ha |

sā no̍ duhīya̱dyava̍seva ga̱tvī sa̱hasra̍dhārā̱ paya̍sā ma̱hī gauḥ

आ तू षि॑ञ्च॒ हरि॑मीं॒ द्रोरु॒पस्थे॒ वाशी॑भिस्तक्षताश्म॒न्मयी॑भिः ।

परि॑ ष्वजध्वं॒ दश॑ क॒क्ष्या॑भिरु॒भे धुरौ॒ प्रति॒ वह्निं॑ युनक्त

॥१०॥

ā tū ṣi̍ñca̱ hari̍mī̱ṃ droru̱pasthe̱ vāśī̍bhistakṣatāśma̱nmayī̍bhiḥ |

pari̍ ṣvajadhva̱ṃ daśa̍ ka̱kṣyā̍bhiru̱bhe dhurau̱ prati̱ vahni̍ṃ yunakta

उ॒भे धुरौ॒ वह्नि॑रा॒पिब्द॑मानो॒ऽन्तर्योने॑व चरति द्वि॒जानि॑: ।

वन॒स्पतिं॒ वन॒ आस्था॑पयध्वं॒ नि षू द॑धिध्व॒मख॑नन्त॒ उत्स॑म्

॥११॥

u̱bhe dhurau̱ vahni̍rā̱pibda̍māno̱'ntaryone̍va carati dvi̱jāni̍: |

vana̱spati̱ṃ vana̱ āsthā̍payadhva̱ṃ ni ṣū da̍dhidhva̱makha̍nanta̱ utsa̍m

कपृ॑न्नरः कपृ॒थमुद्द॑धातन चो॒दय॑त खु॒दत॒ वाज॑सातये ।

नि॒ष्टि॒ग्र्य॑: पु॒त्रमा च्या॑वयो॒तय॒ इन्द्रं॑ स॒बाध॑ इ॒ह सोम॑पीतये

॥१२॥

kapṛ̍nnaraḥ kapṛ̱thamudda̍dhātana co̱daya̍ta khu̱data̱ vāja̍sātaye |

ni̱ṣṭi̱grya̍: pu̱tramā cyā̍vayo̱taya̱ indra̍ṃ sa̱bādha̍ i̱ha soma̍pītaye