अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ पणयोऽसुराः। सरमा देवता। २,४,६,८,१०-११ सरमा देवशुनी ऋषिका। पणयो देवता। त्रिष्टुप्।
किमि॒च्छन्ती॑ स॒रमा॒ प्रेदमा॑नड्दू॒रे ह्यध्वा॒ जगु॑रिः परा॒चैः ।
कास्मेहि॑ति॒: का परि॑तक्म्यासीत्क॒थं र॒साया॑ अतर॒: पयां॑सि
॥१॥kimi̱cchantī̍ sa̱ramā̱ predamā̍naḍdū̱re hyadhvā̱ jagu̍riḥ parā̱caiḥ |
kāsmehi̍ti̱: kā pari̍takmyāsītka̱thaṃ ra̱sāyā̍ atara̱: payā̍ṃsi
इन्द्र॑स्य दू॒तीरि॑षि॒ता च॑रामि म॒ह इ॒च्छन्ती॑ पणयो नि॒धीन्व॑: ।
अ॒ति॒ष्कदो॑ भि॒यसा॒ तन्न॑ आव॒त्तथा॑ र॒साया॑ अतरं॒ पयां॑सि
॥२॥indra̍sya dū̱tīri̍ṣi̱tā ca̍rāmi ma̱ha i̱cchantī̍ paṇayo ni̱dhīnva̍: |
a̱ti̱ṣkado̍ bhi̱yasā̱ tanna̍ āva̱ttathā̍ ra̱sāyā̍ atara̱ṃ payā̍ṃsi
की॒दृङ्ङिन्द्र॑: सरमे॒ का दृ॑शी॒का यस्ये॒दं दू॒तीरस॑रः परा॒कात् ।
आ च॒ गच्छा॑न्मि॒त्रमे॑ना दधा॒माऽथा॒ गवां॒ गोप॑तिर्नो भवाति
॥३॥kī̱dṛṅṅindra̍: sarame̱ kā dṛ̍śī̱kā yasye̱daṃ dū̱tīrasa̍raḥ parā̱kāt |
ā ca̱ gacchā̍nmi̱trame̍nā dadhā̱mā'thā̱ gavā̱ṃ gopa̍tirno bhavāti
नाहं तं वे॑द॒ दभ्यं॒ दभ॒त्स यस्ये॒दं दू॒तीरस॑रं परा॒कात् ।
न तं गू॑हन्ति स्र॒वतो॑ गभी॒रा ह॒ता इन्द्रे॑ण पणयः शयध्वे
॥४॥nāhaṃ taṃ ve̍da̱ dabhya̱ṃ dabha̱tsa yasye̱daṃ dū̱tīrasa̍raṃ parā̱kāt |
na taṃ gū̍hanti sra̱vato̍ gabhī̱rā ha̱tā indre̍ṇa paṇayaḥ śayadhve
इ॒मा गाव॑: सरमे॒ या ऐच्छ॒: परि॑ दि॒वो अन्ता॑न्त्सुभगे॒ पत॑न्ती ।
कस्त॑ एना॒ अव॑ सृजा॒दयु॑ध्व्यु॒तास्माक॒मायु॑धा सन्ति ति॒ग्मा
॥५॥i̱mā gāva̍: sarame̱ yā aiccha̱: pari̍ di̱vo antā̍ntsubhage̱ pata̍ntī |
kasta̍ enā̱ ava̍ sṛjā̱dayu̍dhvyu̱tāsmāka̱māyu̍dhā santi ti̱gmā
अ॒से॒न्या व॑: पणयो॒ वचां॑स्यनिष॒व्यास्त॒न्व॑: सन्तु पा॒पीः ।
अधृ॑ष्टो व॒ एत॒वा अ॑स्तु॒ पन्था॒ बृह॒स्पति॑र्व उभ॒या न मृ॑ळात्
॥६॥a̱se̱nyā va̍: paṇayo̱ vacā̍ṃsyaniṣa̱vyāsta̱nva̍: santu pā̱pīḥ |
adhṛ̍ṣṭo va̱ eta̱vā a̍stu̱ panthā̱ bṛha̱spati̍rva ubha̱yā na mṛ̍l̤āt
अ॒यं नि॒धिः स॑रमे॒ अद्रि॑बुध्नो॒ गोभि॒रश्वे॑भि॒र्वसु॑भि॒र्न्यृ॑ष्टः ।
रक्ष॑न्ति॒ तं प॒णयो॒ ये सु॑गो॒पा रेकु॑ प॒दमल॑क॒मा ज॑गन्थ
॥७॥a̱yaṃ ni̱dhiḥ sa̍rame̱ adri̍budhno̱ gobhi̱raśve̍bhi̱rvasu̍bhi̱rnyṛ̍ṣṭaḥ |
rakṣa̍nti̱ taṃ pa̱ṇayo̱ ye su̍go̱pā reku̍ pa̱damala̍ka̱mā ja̍gantha
एह ग॑म॒न्नृष॑य॒: सोम॑शिता अ॒यास्यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वाः ।
त ए॒तमू॒र्वं वि भ॑जन्त॒ गोना॒मथै॒तद्वच॑: प॒णयो॒ वम॒न्नित्
॥८॥eha ga̍ma̱nnṛṣa̍ya̱: soma̍śitā a̱yāsyo̱ aṅgi̍raso̱ nava̍gvāḥ |
ta e̱tamū̱rvaṃ vi bha̍janta̱ gonā̱mathai̱tadvaca̍: pa̱ṇayo̱ vama̱nnit
ए॒वा च॒ त्वं स॑रम आज॒गन्थ॒ प्रबा॑धिता॒ सह॑सा॒ दैव्ये॑न ।
स्वसा॑रं त्वा कृणवै॒ मा पुन॑र्गा॒ अप॑ ते॒ गवां॑ सुभगे भजाम
॥९॥e̱vā ca̱ tvaṃ sa̍rama āja̱gantha̱ prabā̍dhitā̱ saha̍sā̱ daivye̍na |
svasā̍raṃ tvā kṛṇavai̱ mā puna̍rgā̱ apa̍ te̱ gavā̍ṃ subhage bhajāma
नाहं वे॑द भ्रातृ॒त्वं नो स्व॑सृ॒त्वमिन्द्रो॑ विदु॒रङ्गि॑रसश्च घो॒राः ।
गोका॑मा मे अच्छदय॒न्यदाय॒मपात॑ इत पणयो॒ वरी॑यः
॥१०॥nāhaṃ ve̍da bhrātṛ̱tvaṃ no sva̍sṛ̱tvamindro̍ vidu̱raṅgi̍rasaśca gho̱rāḥ |
gokā̍mā me acchadaya̱nyadāya̱mapāta̍ ita paṇayo̱ varī̍yaḥ
दू॒रमि॑त पणयो॒ वरी॑य॒ उद्गावो॑ यन्तु मिन॒तीॠ॒तेन॑ ।
बृह॒स्पति॒र्या अवि॑न्द॒न्निगू॑ळ्हा॒: सोमो॒ ग्रावा॑ण॒ ऋष॑यश्च॒ विप्रा॑:
॥११॥dū̱rami̍ta paṇayo̱ varī̍ya̱ udgāvo̍ yantu mina̱tīṝ̱tena̍ |
bṛha̱spati̱ryā avi̍nda̱nnigū̍l̤hā̱: somo̱ grāvā̍ṇa̱ ṛṣa̍yaśca̱ viprā̍: