skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 65 — आदित्या (15 मन्त्राः)

RV 10.65 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 10, सूक्तम् 65 (आदित्या), 15 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 65

१५ वसुकर्णो वासुक्र:। विश्वेदेवाः। जगती, १५ त्रिष्टुप्।

अ॒ग्निरिन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वा॒युः पू॒षा सर॑स्वती स॒जोष॑सः ।

आ॒दि॒त्या विष्णु॑र्म॒रुत॒: स्व॑र्बृ॒हत्सोमो॑ रु॒द्रो अदि॑ति॒र्ब्रह्म॑ण॒स्पति॑:

॥१॥

a̱gnirindro̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā vā̱yuḥ pū̱ṣā sara̍svatī sa̱joṣa̍saḥ |

ā̱di̱tyā viṣṇu̍rma̱ruta̱: sva̍rbṛ̱hatsomo̍ ru̱dro adi̍ti̱rbrahma̍ṇa̱spati̍:

इ॒न्द्रा॒ग्नी वृ॑त्र॒हत्ये॑षु॒ सत्प॑ती मि॒थो हि॑न्वा॒ना त॒न्वा॒३ समो॑कसा ।

अ॒न्तरि॑क्षं॒ मह्या प॑प्रु॒रोज॑सा॒ सोमो॑ घृत॒श्रीर्म॑हि॒मान॑मी॒रय॑न्

॥२॥

i̱ndrā̱gnī vṛ̍tra̱hatye̍ṣu̱ satpa̍tī mi̱tho hi̍nvā̱nā ta̱nvā̱3 samo̍kasā |

a̱ntari̍kṣa̱ṃ mahyā pa̍pru̱roja̍sā̱ somo̍ ghṛta̱śrīrma̍hi̱māna̍mī̱raya̍n

तेषां॒ हि म॒ह्ना म॑ह॒ताम॑न॒र्वणां॒ स्तोमाँ॒ इय॑र्म्यृत॒ज्ञा ऋ॑ता॒वृधा॑म् ।

ये अ॑प्स॒वम॑र्ण॒वं चि॒त्ररा॑धस॒स्ते नो॑ रासन्तां म॒हये॑ सुमि॒त्र्याः

॥३॥

teṣā̱ṃ hi ma̱hnā ma̍ha̱tāma̍na̱rvaṇā̱ṃ stomā̱m̐ iya̍rmyṛta̱jñā ṛ̍tā̱vṛdhā̍m |

ye a̍psa̱vama̍rṇa̱vaṃ ci̱trarā̍dhasa̱ste no̍ rāsantāṃ ma̱haye̍ sumi̱tryāḥ

स्व॑र्णरम॒न्तरि॑क्षाणि रोच॒ना द्यावा॒भूमी॑ पृथि॒वीं स्क॑म्भु॒रोज॑सा ।

पृ॒क्षा इ॑व म॒हय॑न्तः सुरा॒तयो॑ दे॒वाः स्त॑वन्ते॒ मनु॑षाय सू॒रय॑:

॥४॥

sva̍rṇarama̱ntari̍kṣāṇi roca̱nā dyāvā̱bhūmī̍ pṛthi̱vīṃ ska̍mbhu̱roja̍sā |

pṛ̱kṣā i̍va ma̱haya̍ntaḥ surā̱tayo̍ de̱vāḥ sta̍vante̱ manu̍ṣāya sū̱raya̍:

मि॒त्राय॑ शिक्ष॒ वरु॑णाय दा॒शुषे॒ या स॒म्राजा॒ मन॑सा॒ न प्र॒युच्छ॑तः ।

ययो॒र्धाम॒ धर्म॑णा॒ रोच॑ते बृ॒हद्ययो॑रु॒भे रोद॑सी॒ नाध॑सी॒ वृतौ॑

॥५॥

mi̱trāya̍ śikṣa̱ varu̍ṇāya dā̱śuṣe̱ yā sa̱mrājā̱ mana̍sā̱ na pra̱yuccha̍taḥ |

yayo̱rdhāma̱ dharma̍ṇā̱ roca̍te bṛ̱hadyayo̍ru̱bhe roda̍sī̱ nādha̍sī̱ vṛtau̍

या गौर्व॑र्त॒निं प॒र्येति॑ निष्कृ॒तं पयो॒ दुहा॑ना व्रत॒नीर॑वा॒रत॑: ।

सा प्र॑ब्रुवा॒णा वरु॑णाय दा॒शुषे॑ दे॒वेभ्यो॑ दाशद्ध॒विषा॑ वि॒वस्व॑ते

॥६॥

yā gaurva̍rta̱niṃ pa̱ryeti̍ niṣkṛ̱taṃ payo̱ duhā̍nā vrata̱nīra̍vā̱rata̍: |

sā pra̍bruvā̱ṇā varu̍ṇāya dā̱śuṣe̍ de̱vebhyo̍ dāśaddha̱viṣā̍ vi̱vasva̍te

दि॒वक्ष॑सो अग्निजि॒ह्वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तस्य॒ योनिं॑ विमृ॒शन्त॑ आसते ।

द्यां स्क॑भि॒त्व्य१प आ च॑क्रु॒रोज॑सा य॒ज्ञं ज॑नि॒त्वी त॒न्वी॒३ नि मा॑मृजुः

॥७॥

di̱vakṣa̍so agniji̱hvā ṛ̍tā̱vṛdha̍ ṛ̱tasya̱ yoni̍ṃ vimṛ̱śanta̍ āsate |

dyāṃ ska̍bhi̱tvya1pa ā ca̍kru̱roja̍sā ya̱jñaṃ ja̍ni̱tvī ta̱nvī̱3 ni mā̍mṛjuḥ

प॒रि॒क्षिता॑ पि॒तरा॑ पूर्व॒जाव॑री ऋ॒तस्य॒ योना॑ क्षयत॒: समो॑कसा ।

द्यावा॑पृथि॒वी वरु॑णाय॒ सव्र॑ते घृ॒तव॒त्पयो॑ महि॒षाय॑ पिन्वतः

॥८॥

pa̱ri̱kṣitā̍ pi̱tarā̍ pūrva̱jāva̍rī ṛ̱tasya̱ yonā̍ kṣayata̱: samo̍kasā |

dyāvā̍pṛthi̱vī varu̍ṇāya̱ savra̍te ghṛ̱tava̱tpayo̍ mahi̱ṣāya̍ pinvataḥ

प॒र्जन्या॒वाता॑ वृष॒भा पु॑री॒षिणे॑न्द्रवा॒यू वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा ।

दे॒वाँ आ॑दि॒त्याँ अदि॑तिं हवामहे॒ ये पार्थि॑वासो दि॒व्यासो॑ अ॒प्सु ये

॥९॥

pa̱rjanyā̱vātā̍ vṛṣa̱bhā pu̍rī̱ṣiṇe̍ndravā̱yū varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā |

de̱vām̐ ā̍di̱tyām̐ adi̍tiṃ havāmahe̱ ye pārthi̍vāso di̱vyāso̍ a̱psu ye

त्वष्टा॑रं वा॒युमृ॑भवो॒ य ओह॑ते॒ दैव्या॒ होता॑रा उ॒षसं॑ स्व॒स्तये॑ ।

बृह॒स्पतिं॑ वृत्रखा॒दं सु॑मे॒धस॑मिन्द्रि॒यं सोमं॑ धन॒सा उ॑ ईमहे

॥१०॥

tvaṣṭā̍raṃ vā̱yumṛ̍bhavo̱ ya oha̍te̱ daivyā̱ hotā̍rā u̱ṣasa̍ṃ sva̱staye̍ |

bṛha̱spati̍ṃ vṛtrakhā̱daṃ su̍me̱dhasa̍mindri̱yaṃ soma̍ṃ dhana̱sā u̍ īmahe

ब्रह्म॒ गामश्वं॑ ज॒नय॑न्त॒ ओष॑धी॒र्वन॒स्पती॑न्पृथि॒वीं पर्व॑ताँ अ॒पः ।

सूर्यं॑ दि॒वि रो॒हय॑न्तः सु॒दान॑व॒ आर्या॑ व्र॒ता वि॑सृ॒जन्तो॒ अधि॒ क्षमि॑

॥११॥

brahma̱ gāmaśva̍ṃ ja̱naya̍nta̱ oṣa̍dhī̱rvana̱spatī̍npṛthi̱vīṃ parva̍tām̐ a̱paḥ |

sūrya̍ṃ di̱vi ro̱haya̍ntaḥ su̱dāna̍va̱ āryā̍ vra̱tā vi̍sṛ̱janto̱ adhi̱ kṣami̍

भु॒ज्युमंह॑सः पिपृथो॒ निर॑श्विना॒ श्यावं॑ पु॒त्रं व॑ध्रिम॒त्या अ॑जिन्वतम् ।

क॒म॒द्युवं॑ विम॒दायो॑हथुर्यु॒वं वि॑ष्णा॒प्वं१ विश्व॑का॒याव॑ सृजथः

॥१२॥

bhu̱jyumaṃha̍saḥ pipṛtho̱ nira̍śvinā̱ śyāva̍ṃ pu̱traṃ va̍dhrima̱tyā a̍jinvatam |

ka̱ma̱dyuva̍ṃ vima̱dāyo̍hathuryu̱vaṃ vi̍ṣṇā̱pvaṃ1 viśva̍kā̱yāva̍ sṛjathaḥ

पावी॑रवी तन्य॒तुरेक॑पाद॒जो दि॒वो ध॒र्ता सिन्धु॒राप॑: समु॒द्रिय॑: ।

विश्वे॑ दे॒वास॑: शृणव॒न्वचां॑सि मे॒ सर॑स्वती स॒ह धी॒भिः पुरं॑ध्या

॥१३॥

pāvī̍ravī tanya̱tureka̍pāda̱jo di̱vo dha̱rtā sindhu̱rāpa̍: samu̱driya̍: |

viśve̍ de̱vāsa̍: śṛṇava̱nvacā̍ṃsi me̱ sara̍svatī sa̱ha dhī̱bhiḥ pura̍ṃdhyā

विश्वे॑ दे॒वाः स॒ह धी॒भिः पुरं॑ध्या॒ मनो॒र्यज॑त्रा अ॒मृता॑ ऋत॒ज्ञाः ।

रा॒ति॒षाचो॑ अभि॒षाच॑: स्व॒र्विद॒: स्व१र्गिरो॒ ब्रह्म॑ सू॒क्तं जु॑षेरत

॥१४॥

viśve̍ de̱vāḥ sa̱ha dhī̱bhiḥ pura̍ṃdhyā̱ mano̱ryaja̍trā a̱mṛtā̍ ṛta̱jñāḥ |

rā̱ti̱ṣāco̍ abhi̱ṣāca̍: sva̱rvida̱: sva1rgiro̱ brahma̍ sū̱ktaṃ ju̍ṣerata

दे॒वान्वसि॑ष्ठो अ॒मृता॑न्ववन्दे॒ ये विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प्र॑त॒स्थुः ।

ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः

॥१५॥

de̱vānvasi̍ṣṭho a̱mṛtā̍nvavande̱ ye viśvā̱ bhuva̍nā̱bhi pra̍ta̱sthuḥ |

te no̍ rāsantāmurugā̱yama̱dya yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ