अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
(१२) १ इन्द्रस्नुषा वसुक्रपत्नी ऋषिका, २,६,८,१०,१२ इन्द्र ऋषिः, ३,४,५,७,९,११ ऐन्द्रो वसुक्र: ऋषिः। २,६,८,१०,१२ ऐन्द्रो वसुक्रो देवता, १,३,४,५,७,९,११ इन्द्रो देवता। त्रिष्टुप्।
विश्वो॒ ह्य१न्यो अ॒रिरा॑ज॒गाम॒ ममेदह॒ श्वशु॑रो॒ ना ज॑गाम ।
ज॒क्षी॒याद्धा॒ना उ॒त सोमं॑ पपीया॒त्स्वा॑शित॒: पुन॒रस्तं॑ जगायात्
॥१॥viśvo̱ hya1nyo a̱rirā̍ja̱gāma̱ mamedaha̱ śvaśu̍ro̱ nā ja̍gāma |
ja̱kṣī̱yāddhā̱nā u̱ta soma̍ṃ papīyā̱tsvā̍śita̱: puna̱rasta̍ṃ jagāyāt
स रोरु॑वद्वृष॒भस्ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ वर्ष्म॑न्तस्थौ॒ वरि॑म॒न्ना पृ॑थि॒व्याः ।
विश्वे॑ष्वेनं वृ॒जने॑षु पामि॒ यो मे॑ कु॒क्षी सु॒तसो॑मः पृ॒णाति॑
॥२॥sa roru̍vadvṛṣa̱bhasti̱gmaśṛ̍ṅgo̱ varṣma̍ntasthau̱ vari̍ma̱nnā pṛ̍thi̱vyāḥ |
viśve̍ṣvenaṃ vṛ̱jane̍ṣu pāmi̱ yo me̍ ku̱kṣī su̱taso̍maḥ pṛ̱ṇāti̍
अद्रि॑णा ते म॒न्दिन॑ इन्द्र॒ तूया॑न्त्सु॒न्वन्ति॒ सोमा॒न्पिब॑सि॒ त्वमे॑षाम् ।
पच॑न्ति ते वृष॒भाँ अत्सि॒ तेषां॑ पृ॒क्षेण॒ यन्म॑घवन्हू॒यमा॑नः
॥३॥adri̍ṇā te ma̱ndina̍ indra̱ tūyā̍ntsu̱nvanti̱ somā̱npiba̍si̱ tvame̍ṣām |
paca̍nti te vṛṣa̱bhām̐ atsi̱ teṣā̍ṃ pṛ̱kṣeṇa̱ yanma̍ghavanhū̱yamā̍naḥ
इ॒दं सु मे॑ जरित॒रा चि॑किद्धि प्रती॒पं शापं॑ न॒द्यो॑ वहन्ति ।
लो॒पा॒शः सिं॒हं प्र॒त्यञ्च॑मत्साः क्रो॒ष्टा व॑रा॒हं निर॑तक्त॒ कक्षा॑त्
॥४॥i̱daṃ su me̍ jarita̱rā ci̍kiddhi pratī̱paṃ śāpa̍ṃ na̱dyo̍ vahanti |
lo̱pā̱śaḥ si̱ṃhaṃ pra̱tyañca̍matsāḥ kro̱ṣṭā va̍rā̱haṃ nira̍takta̱ kakṣā̍t
क॒था त॑ ए॒तद॒हमा चि॑केतं॒ गृत्स॑स्य॒ पाक॑स्त॒वसो॑ मनी॒षाम् ।
त्वं नो॑ वि॒द्वाँ ऋ॑तु॒था वि वो॑चो॒ यमर्धं॑ ते मघवन्क्षे॒म्या धूः
॥५॥ka̱thā ta̍ e̱tada̱hamā ci̍keta̱ṃ gṛtsa̍sya̱ pāka̍sta̱vaso̍ manī̱ṣām |
tvaṃ no̍ vi̱dvām̐ ṛ̍tu̱thā vi vo̍co̱ yamardha̍ṃ te maghavankṣe̱myā dhūḥ
ए॒वा हि मां त॒वसं॑ व॒र्धय॑न्ति दि॒वश्चि॑न्मे बृह॒त उत्त॑रा॒ धूः ।
पु॒रू स॒हस्रा॒ नि शि॑शामि सा॒कम॑श॒त्रुं हि मा॒ जनि॑ता ज॒जान॑
॥६॥e̱vā hi māṃ ta̱vasa̍ṃ va̱rdhaya̍nti di̱vaści̍nme bṛha̱ta utta̍rā̱ dhūḥ |
pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̍śāmi sā̱kama̍śa̱truṃ hi mā̱ jani̍tā ja̱jāna̍
ए॒वा हि मां त॒वसं॑ ज॒ज्ञुरु॒ग्रं कर्म॑न्कर्म॒न्वृष॑णमिन्द्र दे॒वाः ।
वधीं॑ वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नोऽप॑ व्र॒जं म॑हि॒ना दा॒शुषे॑ वम्
॥७॥e̱vā hi māṃ ta̱vasa̍ṃ ja̱jñuru̱graṃ karma̍nkarma̱nvṛṣa̍ṇamindra de̱vāḥ |
vadhī̍ṃ vṛ̱traṃ vajre̍ṇa mandasā̱no'pa̍ vra̱jaṃ ma̍hi̱nā dā̱śuṣe̍ vam
दे॒वास॑ आयन्पर॒शूँर॑बिभ्र॒न्वना॑ वृ॒श्चन्तो॑ अ॒भि वि॒ड्भिरा॑यन् ।
नि सु॒द्र्वं१ दध॑तो व॒क्षणा॑सु॒ यत्रा॒ कृपी॑ट॒मनु॒ तद्द॑हन्ति
॥८॥de̱vāsa̍ āyanpara̱śūm̐ra̍bibhra̱nvanā̍ vṛ̱ścanto̍ a̱bhi vi̱ḍbhirā̍yan |
ni su̱drvaṃ1 dadha̍to va̱kṣaṇā̍su̱ yatrā̱ kṛpī̍ṭa̱manu̱ tadda̍hanti
श॒शः क्षु॒रं प्र॒त्यञ्चं॑ जगा॒राऽद्रिं॑ लो॒गेन॒ व्य॑भेदमा॒रात् ।
बृ॒हन्तं॑ चिदृह॒ते र॑न्धयानि॒ वय॑द्व॒त्सो वृ॑ष॒भं शूशु॑वानः
॥९॥śa̱śaḥ kṣu̱raṃ pra̱tyañca̍ṃ jagā̱rā'dri̍ṃ lo̱gena̱ vya̍bhedamā̱rāt |
bṛ̱hanta̍ṃ cidṛha̱te ra̍ndhayāni̱ vaya̍dva̱tso vṛ̍ṣa̱bhaṃ śūśu̍vānaḥ
सु॒प॒र्ण इ॒त्था न॒खमा सि॑षा॒याव॑रुद्धः परि॒पदं॒ न सिं॒हः ।
नि॒रु॒द्धश्चि॑न्महि॒षस्त॒र्ष्यावा॑न्गो॒धा तस्मा॑ अ॒यथं॑ कर्षदे॒तत्
॥१०॥su̱pa̱rṇa i̱tthā na̱khamā si̍ṣā̱yāva̍ruddhaḥ pari̱pada̱ṃ na si̱ṃhaḥ |
ni̱ru̱ddhaści̍nmahi̱ṣasta̱rṣyāvā̍ngo̱dhā tasmā̍ a̱yatha̍ṃ karṣade̱tat
तेभ्यो॑ गो॒धा अ॒यथं॑ कर्षदे॒तद्ये ब्र॒ह्मण॑: प्रति॒पीय॒न्त्यन्नै॑: ।
सि॒म उ॒क्ष्णो॑ऽवसृ॒ष्टाँ अ॑दन्ति स्व॒यं बला॑नि त॒न्व॑: शृणा॒नाः
॥११॥tebhyo̍ go̱dhā a̱yatha̍ṃ karṣade̱tadye bra̱hmaṇa̍: prati̱pīya̱ntyannai̍: |
si̱ma u̱kṣṇo̍'vasṛ̱ṣṭām̐ a̍danti sva̱yaṃ balā̍ni ta̱nva̍: śṛṇā̱nāḥ
ए॒ते शमी॑भिः सु॒शमी॑ अभूव॒न्ये हि॑न्वि॒रे त॒न्व१: सोम॑ उ॒क्थैः ।
नृ॒वद्वद॒न्नुप॑ नो माहि॒ वाजा॑न्दि॒वि श्रवो॑ दधिषे॒ नाम॑ वी॒रः
॥१२॥e̱te śamī̍bhiḥ su̱śamī̍ abhūva̱nye hi̍nvi̱re ta̱nva1: soma̍ u̱kthaiḥ |
nṛ̱vadvada̱nnupa̍ no māhi̱ vājā̍ndi̱vi śravo̍ dadhiṣe̱ nāma̍ vī̱raḥ