अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१४ काक्षीवती घोषा। अश्विनौ। जगती, १४ त्रिष्टुप्।
यो वां॒ परि॑ज्मा सु॒वृद॑श्विना॒ रथो॑ दो॒षामु॒षासो॒ हव्यो॑ ह॒विष्म॑ता ।
श॒श्व॒त्त॒मास॒स्तमु॑ वामि॒दं व॒यं पि॒तुर्न नाम॑ सु॒हवं॑ हवामहे
॥१॥yo vā̱ṃ pari̍jmā su̱vṛda̍śvinā̱ ratho̍ do̱ṣāmu̱ṣāso̱ havyo̍ ha̱viṣma̍tā |
śa̱śva̱tta̱māsa̱stamu̍ vāmi̱daṃ va̱yaṃ pi̱turna nāma̍ su̱hava̍ṃ havāmahe
चो॒दय॑तं सू॒नृता॒: पिन्व॑तं॒ धिय॒ उत्पुरं॑धीरीरयतं॒ तदु॑श्मसि ।
य॒शसं॑ भा॒गं कृ॑णुतं नो अश्विना॒ सोमं॒ न चारुं॑ म॒घव॑त्सु नस्कृतम्
॥२॥co̱daya̍taṃ sū̱nṛtā̱: pinva̍ta̱ṃ dhiya̱ utpura̍ṃdhīrīrayata̱ṃ tadu̍śmasi |
ya̱śasa̍ṃ bhā̱gaṃ kṛ̍ṇutaṃ no aśvinā̱ soma̱ṃ na cāru̍ṃ ma̱ghava̍tsu naskṛtam
अ॒मा॒जुर॑श्चिद्भवथो यु॒वं भगो॑ऽना॒शोश्चि॑दवि॒तारा॑प॒मस्य॑ चित् ।
अ॒न्धस्य॑ चिन्नासत्या कृ॒शस्य॑ चिद्यु॒वामिदा॑हुर्भि॒षजा॑ रु॒तस्य॑ चित्
॥३॥a̱mā̱jura̍ścidbhavatho yu̱vaṃ bhago̍'nā̱śości̍davi̱tārā̍pa̱masya̍ cit |
a̱ndhasya̍ cinnāsatyā kṛ̱śasya̍ cidyu̱vāmidā̍hurbhi̱ṣajā̍ ru̱tasya̍ cit
यु॒वं च्यवा॑नं स॒नयं॒ यथा॒ रथं॒ पुन॒र्युवा॑नं च॒रथा॑य तक्षथुः ।
निष्टौ॒ग्र्यमू॑हथुर॒द्भ्यस्परि॒ विश्वेत्ता वां॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑
॥४॥yu̱vaṃ cyavā̍naṃ sa̱naya̱ṃ yathā̱ ratha̱ṃ puna̱ryuvā̍naṃ ca̱rathā̍ya takṣathuḥ |
niṣṭau̱gryamū̍hathura̱dbhyaspari̱ viśvettā vā̱ṃ sava̍neṣu pra̱vācyā̍
पु॒रा॒णा वां॑ वी॒र्या॒३ प्र ब्र॑वा॒ जनेऽथो॑ हासथुर्भि॒षजा॑ मयो॒भुवा॑ ।
ता वां॒ नु नव्या॒वव॑से करामहे॒ऽयं ना॑सत्या॒ श्रद॒रिर्यथा॒ दध॑त्
॥५॥pu̱rā̱ṇā vā̍ṃ vī̱ryā̱3 pra bra̍vā̱ jane'tho̍ hāsathurbhi̱ṣajā̍ mayo̱bhuvā̍ |
tā vā̱ṃ nu navyā̱vava̍se karāmahe̱'yaṃ nā̍satyā̱ śrada̱riryathā̱ dadha̍t
इ॒यं वा॑मह्वे शृणु॒तं मे॑ अश्विना पु॒त्राये॑व पि॒तरा॒ मह्यं॑ शिक्षतम् ।
अना॑पि॒रज्ञा॑ असजा॒त्याम॑तिः पु॒रा तस्या॑ अ॒भिश॑स्ते॒रव॑ स्पृतम्
॥६॥i̱yaṃ vā̍mahve śṛṇu̱taṃ me̍ aśvinā pu̱trāye̍va pi̱tarā̱ mahya̍ṃ śikṣatam |
anā̍pi̱rajñā̍ asajā̱tyāma̍tiḥ pu̱rā tasyā̍ a̱bhiśa̍ste̱rava̍ spṛtam
यु॒वं रथे॑न विम॒दाय॑ शु॒न्ध्युवं॒ न्यू॑हथुः पुरुमि॒त्रस्य॒ योष॑णाम् ।
यु॒वं हवं॑ वध्रिम॒त्या अ॑गच्छतं यु॒वं सुषु॑तिं चक्रथु॒: पुरं॑धये
॥७॥yu̱vaṃ rathe̍na vima̱dāya̍ śu̱ndhyuva̱ṃ nyū̍hathuḥ purumi̱trasya̱ yoṣa̍ṇām |
yu̱vaṃ hava̍ṃ vadhrima̱tyā a̍gacchataṃ yu̱vaṃ suṣu̍tiṃ cakrathu̱: pura̍ṃdhaye
यु॒वं विप्र॑स्य जर॒णामु॑पे॒युष॒: पुन॑: क॒लेर॑कृणुतं॒ युव॒द्वय॑: ।
यु॒वं वन्द॑नमृश्य॒दादुदू॑पथुर्यु॒वं स॒द्यो वि॒श्पला॒मेत॑वे कृथः
॥८॥yu̱vaṃ vipra̍sya jara̱ṇāmu̍pe̱yuṣa̱: puna̍: ka̱lera̍kṛṇuta̱ṃ yuva̱dvaya̍: |
yu̱vaṃ vanda̍namṛśya̱dādudū̍pathuryu̱vaṃ sa̱dyo vi̱śpalā̱meta̍ve kṛthaḥ
यु॒वं ह॑ रे॒भं वृ॑षणा॒ गुहा॑ हि॒तमुदै॑रयतं ममृ॒वांस॑मश्विना ।
यु॒वमृ॒बीस॑मु॒त त॒प्तमत्र॑य॒ ओम॑न्वन्तं चक्रथुः स॒प्तव॑ध्रये
॥९॥yu̱vaṃ ha̍ re̱bhaṃ vṛ̍ṣaṇā̱ guhā̍ hi̱tamudai̍rayataṃ mamṛ̱vāṃsa̍maśvinā |
yu̱vamṛ̱bīsa̍mu̱ta ta̱ptamatra̍ya̱ oma̍nvantaṃ cakrathuḥ sa̱ptava̍dhraye
यु॒वं श्वे॒तं पे॒दवे॑ऽश्वि॒नाश्वं॑ न॒वभि॒र्वाजै॑र्नव॒ती च॑ वा॒जिन॑म् ।
च॒र्कृत्यं॑ ददथुर्द्राव॒यत्स॑खं॒ भगं॒ न नृभ्यो॒ हव्यं॑ मयो॒भुव॑म्
॥१०॥yu̱vaṃ śve̱taṃ pe̱dave̍'śvi̱nāśva̍ṃ na̱vabhi̱rvājai̍rnava̱tī ca̍ vā̱jina̍m |
ca̱rkṛtya̍ṃ dadathurdrāva̱yatsa̍kha̱ṃ bhaga̱ṃ na nṛbhyo̱ havya̍ṃ mayo̱bhuva̍m
न तं रा॑जानावदिते॒ कुत॑श्च॒न नांहो॑ अश्नोति दुरि॒तं नकि॑र्भ॒यम् ।
यम॑श्विना सुहवा रुद्रवर्तनी पुरोर॒थं कृ॑णु॒थः पत्न्या॑ स॒ह
॥११॥na taṃ rā̍jānāvadite̱ kuta̍śca̱na nāṃho̍ aśnoti duri̱taṃ naki̍rbha̱yam |
yama̍śvinā suhavā rudravartanī purora̱thaṃ kṛ̍ṇu̱thaḥ patnyā̍ sa̱ha
आ तेन॑ यातं॒ मन॑सो॒ जवी॑यसा॒ रथं॒ यं वा॑मृ॒भव॑श्च॒क्रुर॑श्विना ।
यस्य॒ योगे॑ दुहि॒ता जाय॑ते दि॒व उ॒भे अह॑नी सु॒दिने॑ वि॒वस्व॑तः
॥१२॥ā tena̍ yāta̱ṃ mana̍so̱ javī̍yasā̱ ratha̱ṃ yaṃ vā̍mṛ̱bhava̍śca̱krura̍śvinā |
yasya̱ yoge̍ duhi̱tā jāya̍te di̱va u̱bhe aha̍nī su̱dine̍ vi̱vasva̍taḥ
ता व॒र्तिर्या॑तं ज॒युषा॒ वि पर्व॑त॒मपि॑न्वतं श॒यवे॑ धे॒नुम॑श्विना ।
वृक॑स्य चि॒द्वर्ति॑काम॒न्तरा॒स्या॑द्यु॒वं शची॑भिर्ग्रसि॒ताम॑मुञ्चतम्
॥१३॥tā va̱rtiryā̍taṃ ja̱yuṣā̱ vi parva̍ta̱mapi̍nvataṃ śa̱yave̍ dhe̱numa̍śvinā |
vṛka̍sya ci̱dvarti̍kāma̱ntarā̱syā̍dyu̱vaṃ śacī̍bhirgrasi̱tāma̍muñcatam
ए॒तं वां॒ स्तोम॑मश्विनावक॒र्मात॑क्षाम॒ भृग॑वो॒ न रथ॑म् ।
न्य॑मृक्षाम॒ योष॑णां॒ न मर्ये॒ नित्यं॒ न सू॒नुं तन॑यं॒ दधा॑नाः
॥१४॥e̱taṃ vā̱ṃ stoma̍maśvināvaka̱rmāta̍kṣāma̱ bhṛga̍vo̱ na ratha̍m |
nya̍mṛkṣāma̱ yoṣa̍ṇā̱ṃ na marye̱ nitya̱ṃ na sū̱nuṃ tana̍ya̱ṃ dadhā̍nāḥ