अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
९ वार्ष्टिहव्य उपस्तुतः। अग्निः।जगती, ८ त्रिष्टुप्, ९ शक्करी।
चि॒त्र इच्छिशो॒स्तरु॑णस्य व॒क्षथो॒ न यो मा॒तरा॑व॒प्येति॒ धात॑वे ।
अ॒नू॒धा यदि॒ जीज॑न॒दधा॑ च॒ नु व॒वक्ष॑ स॒द्यो महि॑ दू॒त्यं१ चर॑न्
॥१॥ci̱tra icchiśo̱staru̍ṇasya va̱kṣatho̱ na yo mā̱tarā̍va̱pyeti̱ dhāta̍ve |
a̱nū̱dhā yadi̱ jīja̍na̱dadhā̍ ca̱ nu va̱vakṣa̍ sa̱dyo mahi̍ dū̱tyaṃ1 cara̍n
अ॒ग्निर्ह॒ नाम॑ धायि॒ दन्न॒पस्त॑म॒: सं यो वना॑ यु॒वते॒ भस्म॑ना द॒ता ।
अ॒भि॒प्र॒मुरा॑ जु॒ह्वा॑ स्वध्व॒र इ॒नो न प्रोथ॑मानो॒ यव॑से॒ वृषा॑
॥२॥a̱gnirha̱ nāma̍ dhāyi̱ danna̱pasta̍ma̱: saṃ yo vanā̍ yu̱vate̱ bhasma̍nā da̱tā |
a̱bhi̱pra̱murā̍ ju̱hvā̍ svadhva̱ra i̱no na protha̍māno̱ yava̍se̱ vṛṣā̍
तं वो॒ विं न द्रु॒षदं॑ दे॒वमन्ध॑स॒ इन्दुं॒ प्रोथ॑न्तं प्र॒वप॑न्तमर्ण॒वम् ।
आ॒सा वह्निं॒ न शो॒चिषा॑ विर॒प्शिनं॒ महि॑व्रतं॒ न स॒रज॑न्त॒मध्व॑नः
॥३॥taṃ vo̱ viṃ na dru̱ṣada̍ṃ de̱vamandha̍sa̱ indu̱ṃ protha̍ntaṃ pra̱vapa̍ntamarṇa̱vam |
ā̱sā vahni̱ṃ na śo̱ciṣā̍ vira̱pśina̱ṃ mahi̍vrata̱ṃ na sa̱raja̍nta̱madhva̍naḥ
वि यस्य॑ ते ज्रयसा॒नस्या॑जर॒ धक्षो॒र्न वाता॒: परि॒ सन्त्यच्यु॑ताः ।
आ र॒ण्वासो॒ युयु॑धयो॒ न स॑त्व॒नं त्रि॒तं न॑शन्त॒ प्र शि॒षन्त॑ इ॒ष्टये॑
॥४॥vi yasya̍ te jrayasā̱nasyā̍jara̱ dhakṣo̱rna vātā̱: pari̱ santyacyu̍tāḥ |
ā ra̱ṇvāso̱ yuyu̍dhayo̱ na sa̍tva̱naṃ tri̱taṃ na̍śanta̱ pra śi̱ṣanta̍ i̱ṣṭaye̍
स इद॒ग्निः कण्व॑तम॒: कण्व॑सखा॒ऽर्यः पर॒स्यान्त॑रस्य॒ तरु॑षः ।
अ॒ग्निः पा॑तु गृण॒तो अ॒ग्निः सू॒रीन॒ग्निर्द॑दातु॒ तेषा॒मवो॑ नः
॥५॥sa ida̱gniḥ kaṇva̍tama̱: kaṇva̍sakhā̱'ryaḥ para̱syānta̍rasya̱ taru̍ṣaḥ |
a̱gniḥ pā̍tu gṛṇa̱to a̱gniḥ sū̱rīna̱gnirda̍dātu̱ teṣā̱mavo̍ naḥ
वा॒जिन्त॑माय॒ सह्य॑से सुपित्र्य तृ॒षु च्यवा॑नो॒ अनु॑ जा॒तवे॑दसे ।
अ॒नु॒द्रे चि॒द्यो धृ॑ष॒ता वरं॑ स॒ते म॒हिन्त॑माय॒ धन्व॒नेद॑विष्य॒ते
॥६॥vā̱jinta̍māya̱ sahya̍se supitrya tṛ̱ṣu cyavā̍no̱ anu̍ jā̱tave̍dase |
a̱nu̱dre ci̱dyo dhṛ̍ṣa̱tā vara̍ṃ sa̱te ma̱hinta̍māya̱ dhanva̱neda̍viṣya̱te
ए॒वाग्निर्मर्तै॑: स॒ह सू॒रिभि॒र्वसु॑: ष्टवे॒ सह॑सः सू॒नरो॒ नृभि॑: ।
मि॒त्रासो॒ न ये सुधि॑ता ऋता॒यवो॒ द्यावो॒ न द्यु॒म्नैर॒भि सन्ति॒ मानु॑षान्
॥७॥e̱vāgnirmartai̍: sa̱ha sū̱ribhi̱rvasu̍: ṣṭave̱ saha̍saḥ sū̱naro̱ nṛbhi̍: |
mi̱trāso̱ na ye sudhi̍tā ṛtā̱yavo̱ dyāvo̱ na dyu̱mnaira̱bhi santi̱ mānu̍ṣān
ऊर्जो॑ नपात्सहसाव॒न्निति॑ त्वोपस्तु॒तस्य॑ वन्दते॒ वृषा॒ वाक् ।
त्वां स्तो॑षाम॒ त्वया॑ सु॒वीरा॒ द्राघी॑य॒ आयु॑: प्रत॒रं दधा॑नाः
॥८॥ūrjo̍ napātsahasāva̱nniti̍ tvopastu̱tasya̍ vandate̱ vṛṣā̱ vāk |
tvāṃ sto̍ṣāma̱ tvayā̍ su̱vīrā̱ drāghī̍ya̱ āyu̍: prata̱raṃ dadhā̍nāḥ
इति॑ त्वाग्ने वृष्टि॒हव्य॑स्य पु॒त्रा उ॑पस्तु॒तास॒ ऋष॑योऽवोचन् ।
ताँश्च॑ पा॒हि गृ॑ण॒तश्च॑ सू॒रीन्वष॒ड्वष॒ळित्यू॒र्ध्वासो॑ अनक्ष॒न्नमो॒ नम॒ इत्यू॒र्ध्वासो॑ अनक्षन्
॥९॥iti̍ tvāgne vṛṣṭi̱havya̍sya pu̱trā u̍pastu̱tāsa̱ ṛṣa̍yo'vocan |
tām̐śca̍ pā̱hi gṛ̍ṇa̱taśca̍ sū̱rīnvaṣa̱ḍvaṣa̱l̤ityū̱rdhvāso̍ anakṣa̱nnamo̱ nama̱ ityū̱rdhvāso̍ anakṣan