skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 73 — अवर्धन्निन्द्र (11 मन्त्राः)

RV 10.73 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 10, सूक्तम् 73 (अवर्धन्निन्द्र), 11 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 73

११ गौरिवीतिःशाक्त्यः। इन्द्रः। त्रिष्टुप्।

जनि॑ष्ठा उ॒ग्रः सह॑से तु॒राय॑ म॒न्द्र ओजि॑ष्ठो बहु॒लाभि॑मानः ।

अव॑र्ध॒न्निन्द्रं॑ म॒रुत॑श्चि॒दत्र॑ मा॒ता यद्वी॒रं द॒धन॒द्धनि॑ष्ठा

॥१॥

jani̍ṣṭhā u̱graḥ saha̍se tu̱rāya̍ ma̱ndra oji̍ṣṭho bahu̱lābhi̍mānaḥ |

ava̍rdha̱nnindra̍ṃ ma̱ruta̍ści̱datra̍ mā̱tā yadvī̱raṃ da̱dhana̱ddhani̍ṣṭhā

द्रु॒हो निष॑त्ता पृश॒नी चि॒देवै॑: पु॒रू शंसे॑न वावृधु॒ष्ट इन्द्र॑म् ।

अ॒भीवृ॑तेव॒ ता म॑हाप॒देन॑ ध्वा॒न्तात्प्र॑पि॒त्वादुद॑रन्त॒ गर्भा॑:

॥२॥

dru̱ho niṣa̍ttā pṛśa̱nī ci̱devai̍: pu̱rū śaṃse̍na vāvṛdhu̱ṣṭa indra̍m |

a̱bhīvṛ̍teva̱ tā ma̍hāpa̱dena̍ dhvā̱ntātpra̍pi̱tvāduda̍ranta̱ garbhā̍:

ऋ॒ष्वा ते॒ पादा॒ प्र यज्जिगा॒स्यव॑र्ध॒न्वाजा॑ उ॒त ये चि॒दत्र॑ ।

त्वमि॑न्द्र सालावृ॒कान्त्स॒हस्र॑मा॒सन्द॑धिषे अ॒श्विना व॑वृत्याः

॥३॥

ṛ̱ṣvā te̱ pādā̱ pra yajjigā̱syava̍rdha̱nvājā̍ u̱ta ye ci̱datra̍ |

tvami̍ndra sālāvṛ̱kāntsa̱hasra̍mā̱sanda̍dhiṣe a̱śvinā va̍vṛtyāḥ

स॒म॒ना तूर्णि॒रुप॑ यासि य॒ज्ञमा नास॑त्या स॒ख्याय॑ वक्षि ।

व॒साव्या॑मिन्द्र धारयः स॒हस्रा॒ऽश्विना॑ शूर ददतुर्म॒घानि॑

॥४॥

sa̱ma̱nā tūrṇi̱rupa̍ yāsi ya̱jñamā nāsa̍tyā sa̱khyāya̍ vakṣi |

va̱sāvyā̍mindra dhārayaḥ sa̱hasrā̱'śvinā̍ śūra dadaturma̱ghāni̍

मन्द॑मान ऋ॒तादधि॑ प्र॒जायै॒ सखि॑भि॒रिन्द्र॑ इषि॒रेभि॒रर्थ॑म् ।

आभि॒र्हि मा॒या उप॒ दस्यु॒मागा॒न्मिह॒: प्र त॒म्रा अ॑वप॒त्तमां॑सि

॥५॥

manda̍māna ṛ̱tādadhi̍ pra̱jāyai̱ sakhi̍bhi̱rindra̍ iṣi̱rebhi̱rartha̍m |

ābhi̱rhi mā̱yā upa̱ dasyu̱māgā̱nmiha̱: pra ta̱mrā a̍vapa̱ttamā̍ṃsi

सना॑माना चिद्ध्वसयो॒ न्य॑स्मा॒ अवा॑ह॒न्निन्द्र॑ उ॒षसो॒ यथान॑: ।

ऋ॒ष्वैर॑गच्छ॒: सखि॑भि॒र्निका॑मैः सा॒कं प्र॑ति॒ष्ठा हृद्या॑ जघन्थ

॥६॥

sanā̍mānā ciddhvasayo̱ nya̍smā̱ avā̍ha̱nnindra̍ u̱ṣaso̱ yathāna̍: |

ṛ̱ṣvaira̍gaccha̱: sakhi̍bhi̱rnikā̍maiḥ sā̱kaṃ pra̍ti̱ṣṭhā hṛdyā̍ jaghantha

त्वं ज॑घन्थ॒ नमु॑चिं मख॒स्युं दासं॑ कृण्वा॒न ऋष॑ये॒ विमा॑यम् ।

त्वं च॑कर्थ॒ मन॑वे स्यो॒नान्प॒थो दे॑व॒त्राञ्ज॑सेव॒ याना॑न्

॥७॥

tvaṃ ja̍ghantha̱ namu̍ciṃ makha̱syuṃ dāsa̍ṃ kṛṇvā̱na ṛṣa̍ye̱ vimā̍yam |

tvaṃ ca̍kartha̱ mana̍ve syo̱nānpa̱tho de̍va̱trāñja̍seva̱ yānā̍n

त्वमे॒तानि॑ पप्रिषे॒ वि नामेशा॑न इन्द्र दधिषे॒ गभ॑स्तौ ।

अनु॑ त्वा दे॒वाः शव॑सा मदन्त्यु॒परि॑बुध्नान्व॒निन॑श्चकर्थ

॥८॥

tvame̱tāni̍ papriṣe̱ vi nāmeśā̍na indra dadhiṣe̱ gabha̍stau |

anu̍ tvā de̱vāḥ śava̍sā madantyu̱pari̍budhnānva̱nina̍ścakartha

च॒क्रं यद॑स्या॒प्स्वा निष॑त्तमु॒तो तद॑स्मै॒ मध्विच्च॑च्छद्यात् ।

पृ॒थि॒व्यामति॑षितं॒ यदूध॒: पयो॒ गोष्वद॑धा॒ ओष॑धीषु

॥९॥

ca̱kraṃ yada̍syā̱psvā niṣa̍ttamu̱to tada̍smai̱ madhvicca̍cchadyāt |

pṛ̱thi̱vyāmati̍ṣita̱ṃ yadūdha̱: payo̱ goṣvada̍dhā̱ oṣa̍dhīṣu

अश्वा॑दिया॒येति॒ यद्वद॒न्त्योज॑सो जा॒तमु॒त म॑न्य एनम् ।

म॒न्योरि॑याय ह॒र्म्येषु॑ तस्थौ॒ यत॑: प्रज॒ज्ञ इन्द्रो॑ अस्य वेद

॥१०॥

aśvā̍diyā̱yeti̱ yadvada̱ntyoja̍so jā̱tamu̱ta ma̍nya enam |

ma̱nyori̍yāya ha̱rmyeṣu̍ tasthau̱ yata̍: praja̱jña indro̍ asya veda

वय॑: सुप॒र्णा उप॑ सेदु॒रिन्द्रं॑ प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।

अप॑ ध्वा॒न्तमू॑र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑र्मुमु॒ग्ध्य१स्मान्नि॒धये॑व ब॒द्धान्

॥११॥

vaya̍: supa̱rṇā upa̍ sedu̱rindra̍ṃ pri̱yame̍dhā̱ ṛṣa̍yo̱ nādha̍mānāḥ |

apa̍ dhvā̱ntamū̍rṇu̱hi pū̱rdhi cakṣu̍rmumu̱gdhya1smānni̱dhaye̍va ba̱ddhān