अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
९ आङ्गिर्हविर्धानः। अग्निः। जगती, ७-९ त्रिष्टुप्।
वृषा॒ वृष्णे॑ दुदुहे॒ दोह॑सा दि॒वः पयां॑सि य॒ह्वो अदि॑ते॒रदा॑भ्यः ।
विश्वं॒ स वे॑द॒ वरु॑णो॒ यथा॑ धि॒या स य॒ज्ञियो॑ यजतु य॒ज्ञियाँ॑ ऋ॒तून्
॥१॥vṛṣā̱ vṛṣṇe̍ duduhe̱ doha̍sā di̱vaḥ payā̍ṃsi ya̱hvo adi̍te̱radā̍bhyaḥ |
viśva̱ṃ sa ve̍da̱ varu̍ṇo̱ yathā̍ dhi̱yā sa ya̱jñiyo̍ yajatu ya̱jñiyā̍m̐ ṛ̱tūn
रप॑द्गन्ध॒र्वीरप्या॑ च॒ योष॑णा न॒दस्य॑ ना॒दे परि॑ पातु मे॒ मन॑: ।
इ॒ष्टस्य॒ मध्ये॒ अदि॑ति॒र्नि धा॑तु नो॒ भ्राता॑ नो ज्ये॒ष्ठः प्र॑थ॒मो वि वो॑चति
॥२॥rapa̍dgandha̱rvīrapyā̍ ca̱ yoṣa̍ṇā na̱dasya̍ nā̱de pari̍ pātu me̱ mana̍: |
i̱ṣṭasya̱ madhye̱ adi̍ti̱rni dhā̍tu no̱ bhrātā̍ no jye̱ṣṭhaḥ pra̍tha̱mo vi vo̍cati
सो चि॒न्नु भ॒द्रा क्षु॒मती॒ यश॑स्वत्यु॒षा उ॑वास॒ मन॑वे॒ स्व॑र्वती ।
यदी॑मु॒शन्त॑मुश॒तामनु॒ क्रतु॑म॒ग्निं होता॑रं वि॒दथा॑य॒ जीज॑नन्
॥३॥so ci̱nnu bha̱drā kṣu̱matī̱ yaśa̍svatyu̱ṣā u̍vāsa̱ mana̍ve̱ sva̍rvatī |
yadī̍mu̱śanta̍muśa̱tāmanu̱ kratu̍ma̱gniṃ hotā̍raṃ vi̱dathā̍ya̱ jīja̍nan
अध॒ त्यं द्र॒प्सं वि॒भ्वं॑ विचक्ष॒णं विराभ॑रदिषि॒तः श्ये॒नो अ॑ध्व॒रे ।
यदी॒ विशो॑ वृ॒णते॑ द॒स्ममार्या॑ अ॒ग्निं होता॑र॒मध॒ धीर॑जायत
॥४॥adha̱ tyaṃ dra̱psaṃ vi̱bhva̍ṃ vicakṣa̱ṇaṃ virābha̍radiṣi̱taḥ śye̱no a̍dhva̱re |
yadī̱ viśo̍ vṛ̱ṇate̍ da̱smamāryā̍ a̱gniṃ hotā̍ra̱madha̱ dhīra̍jāyata
सदा॑सि र॒ण्वो यव॑सेव॒ पुष्य॑ते॒ होत्रा॑भिरग्ने॒ मनु॑षः स्वध्व॒रः ।
विप्र॑स्य वा॒ यच्छ॑शमा॒न उ॒क्थ्यं१ वाजं॑ सस॒वाँ उ॑प॒यासि॒ भूरि॑भिः
॥५॥sadā̍si ra̱ṇvo yava̍seva̱ puṣya̍te̱ hotrā̍bhiragne̱ manu̍ṣaḥ svadhva̱raḥ |
vipra̍sya vā̱ yaccha̍śamā̱na u̱kthyaṃ1 vāja̍ṃ sasa̱vām̐ u̍pa̱yāsi̱ bhūri̍bhiḥ
उदी॑रय पि॒तरा॑ जा॒र आ भग॒मिय॑क्षति हर्य॒तो हृ॒त्त इ॑ष्यति ।
विव॑क्ति॒ वह्नि॑: स्वप॒स्यते॑ म॒खस्त॑वि॒ष्यते॒ असु॑रो॒ वेप॑ते म॒ती
॥६॥udī̍raya pi̱tarā̍ jā̱ra ā bhaga̱miya̍kṣati harya̱to hṛ̱tta i̍ṣyati |
viva̍kti̱ vahni̍: svapa̱syate̍ ma̱khasta̍vi̱ṣyate̱ asu̍ro̱ vepa̍te ma̱tī
यस्ते॑ अग्ने सुम॒तिं मर्तो॒ अक्ष॒त्सह॑सः सूनो॒ अति॒ स प्र शृ॑ण्वे ।
इषं॒ दधा॑नो॒ वह॑मानो॒ अश्वै॒रा स द्यु॒माँ अम॑वान्भूषति॒ द्यून्
॥७॥yaste̍ agne suma̱tiṃ marto̱ akṣa̱tsaha̍saḥ sūno̱ ati̱ sa pra śṛ̍ṇve |
iṣa̱ṃ dadhā̍no̱ vaha̍māno̱ aśvai̱rā sa dyu̱mām̐ ama̍vānbhūṣati̱ dyūn
यद॑ग्न ए॒षा समि॑ति॒र्भवा॑ति दे॒वी दे॒वेषु॑ यज॒ता य॑जत्र ।
रत्ना॑ च॒ यद्वि॒भजा॑सि स्वधावो भा॒गं नो॒ अत्र॒ वसु॑मन्तं वीतात्
॥८॥yada̍gna e̱ṣā sami̍ti̱rbhavā̍ti de̱vī de̱veṣu̍ yaja̱tā ya̍jatra |
ratnā̍ ca̱ yadvi̱bhajā̍si svadhāvo bhā̱gaṃ no̱ atra̱ vasu̍mantaṃ vītāt
श्रु॒धी नो॑ अग्ने॒ सद॑ने स॒धस्थे॑ यु॒क्ष्वा रथ॑म॒मृत॑स्य द्रवि॒त्नुम् ।
आ नो॑ वह॒ रोद॑सी दे॒वपु॑त्रे॒ माकि॑र्दे॒वाना॒मप॑ भूरि॒ह स्या॑:
॥९॥śru̱dhī no̍ agne̱ sada̍ne sa̱dhasthe̍ yu̱kṣvā ratha̍ma̱mṛta̍sya dravi̱tnum |
ā no̍ vaha̱ roda̍sī de̱vapu̍tre̱ māki̍rde̱vānā̱mapa̍ bhūri̱ha syā̍: