skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 43 — अच्छा (11 मन्त्राः)

RV 10.43 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 10, सूक्तम् 43 (अच्छा), 11 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 43

११ कृष्ण आङ्गिरसः। इन्द्रः। जगती,१०-११ त्रिष्टुप्।

अच्छा॑ म॒ इन्द्रं॑ म॒तय॑: स्व॒र्विद॑: स॒ध्रीची॒र्विश्वा॑ उश॒तीर॑नूषत ।

परि॑ ष्वजन्ते॒ जन॑यो॒ यथा॒ पतिं॒ मर्यं॒ न शु॒न्ध्युं म॒घवा॑नमू॒तये॑

॥१॥

acchā̍ ma̱ indra̍ṃ ma̱taya̍: sva̱rvida̍: sa̱dhrīcī̱rviśvā̍ uśa̱tīra̍nūṣata |

pari̍ ṣvajante̱ jana̍yo̱ yathā̱ pati̱ṃ marya̱ṃ na śu̱ndhyuṃ ma̱ghavā̍namū̱taye̍

न घा॑ त्व॒द्रिगप॑ वेति मे॒ मन॒स्त्वे इत्कामं॑ पुरुहूत शिश्रय ।

राजे॑व दस्म॒ नि ष॒दोऽधि॑ ब॒र्हिष्य॒स्मिन्त्सु सोमे॑ऽव॒पान॑मस्तु ते

॥२॥

na ghā̍ tva̱drigapa̍ veti me̱ mana̱stve itkāma̍ṃ puruhūta śiśraya |

rāje̍va dasma̱ ni ṣa̱do'dhi̍ ba̱rhiṣya̱smintsu some̍'va̱pāna̍mastu te

वि॒षू॒वृदिन्द्रो॒ अम॑तेरु॒त क्षु॒धः स इद्रा॒यो म॒घवा॒ वस्व॑ ईशते ।

तस्येदि॒मे प्र॑व॒णे स॒प्त सिन्ध॑वो॒ वयो॑ वर्धन्ति वृष॒भस्य॑ शु॒ष्मिण॑:

॥३॥

vi̱ṣū̱vṛdindro̱ ama̍teru̱ta kṣu̱dhaḥ sa idrā̱yo ma̱ghavā̱ vasva̍ īśate |

tasyedi̱me pra̍va̱ṇe sa̱pta sindha̍vo̱ vayo̍ vardhanti vṛṣa̱bhasya̍ śu̱ṣmiṇa̍:

वयो॒ न वृ॒क्षं सु॑पला॒शमास॑द॒न्त्सोमा॑स॒ इन्द्रं॑ म॒न्दिन॑श्चमू॒षद॑: ।

प्रैषा॒मनी॑कं॒ शव॑सा॒ दवि॑द्युतद्वि॒दत्स्व१र्मन॑वे॒ ज्योति॒रार्य॑म्

॥४॥

vayo̱ na vṛ̱kṣaṃ su̍palā̱śamāsa̍da̱ntsomā̍sa̱ indra̍ṃ ma̱ndina̍ścamū̱ṣada̍: |

praiṣā̱manī̍ka̱ṃ śava̍sā̱ davi̍dyutadvi̱datsva1rmana̍ve̱ jyoti̱rārya̍m

कृ॒तं न श्व॒घ्नी वि चि॑नोति॒ देव॑ने सं॒वर्गं॒ यन्म॒घवा॒ सूर्यं॒ जय॑त् ।

न तत्ते॑ अ॒न्यो अनु॑ वी॒र्यं॑ शक॒न्न पु॑रा॒णो म॑घव॒न्नोत नूत॑नः

॥५॥

kṛ̱taṃ na śva̱ghnī vi ci̍noti̱ deva̍ne sa̱ṃvarga̱ṃ yanma̱ghavā̱ sūrya̱ṃ jaya̍t |

na tatte̍ a̱nyo anu̍ vī̱rya̍ṃ śaka̱nna pu̍rā̱ṇo ma̍ghava̱nnota nūta̍naḥ

विशं॑विशं म॒घवा॒ पर्य॑शायत॒ जना॑नां॒ धेना॑ अव॒चाक॑श॒द्वृषा॑ ।

यस्याह॑ श॒क्रः सव॑नेषु॒ रण्य॑ति॒ स ती॒व्रैः सोमै॑: सहते पृतन्य॒तः

॥६॥

viśa̍ṃviśaṃ ma̱ghavā̱ parya̍śāyata̱ janā̍nā̱ṃ dhenā̍ ava̱cāka̍śa̱dvṛṣā̍ |

yasyāha̍ śa̱kraḥ sava̍neṣu̱ raṇya̍ti̱ sa tī̱vraiḥ somai̍: sahate pṛtanya̱taḥ

आपो॒ न सिन्धु॑म॒भि यत्स॒मक्ष॑र॒न्त्सोमा॑स॒ इन्द्रं॑ कु॒ल्या इ॑व ह्र॒दम् ।

वर्ध॑न्ति॒ विप्रा॒ महो॑ अस्य॒ साद॑ने॒ यवं॒ न वृ॒ष्टिर्दि॒व्येन॒ दानु॑ना

॥७॥

āpo̱ na sindhu̍ma̱bhi yatsa̱makṣa̍ra̱ntsomā̍sa̱ indra̍ṃ ku̱lyā i̍va hra̱dam |

vardha̍nti̱ viprā̱ maho̍ asya̱ sāda̍ne̱ yava̱ṃ na vṛ̱ṣṭirdi̱vyena̱ dānu̍nā

वृषा॒ न क्रु॒द्धः प॑तय॒द्रज॒:स्वा यो अ॒र्यप॑त्नी॒रकृ॑णोदि॒मा अ॒पः ।

स सु॑न्व॒ते म॒घवा॑ जी॒रदा॑न॒वेऽवि॑न्द॒ज्ज्योति॒र्मन॑वे ह॒विष्म॑ते

॥८॥

vṛṣā̱ na kru̱ddhaḥ pa̍taya̱draja̱:svā yo a̱ryapa̍tnī̱rakṛ̍ṇodi̱mā a̱paḥ |

sa su̍nva̱te ma̱ghavā̍ jī̱radā̍na̱ve'vi̍nda̱jjyoti̱rmana̍ve ha̱viṣma̍te

उज्जा॑यतां पर॒शुर्ज्योति॑षा स॒ह भू॒या ऋ॒तस्य॑ सु॒दुघा॑ पुराण॒वत् ।

वि रो॑चतामरु॒षो भा॒नुना॒ शुचि॒: स्व१र्ण शु॒क्रं शु॑शुचीत॒ सत्प॑तिः

॥९॥

ujjā̍yatāṃ para̱śurjyoti̍ṣā sa̱ha bhū̱yā ṛ̱tasya̍ su̱dughā̍ purāṇa̱vat |

vi ro̍catāmaru̱ṣo bhā̱nunā̱ śuci̱: sva1rṇa śu̱kraṃ śu̍śucīta̱ satpa̍tiḥ

गोभि॑ष्टरे॒माम॑तिं दु॒रेवां॒ यवे॑न॒ क्षुधं॑ पुरुहूत॒ विश्वा॑म् ।

व॒यं राज॑भिः प्रथ॒मा धना॑न्य॒स्माके॑न वृ॒जने॑ना जयेम

॥१०॥

gobhi̍ṣṭare̱māma̍tiṃ du̱revā̱ṃ yave̍na̱ kṣudha̍ṃ puruhūta̱ viśvā̍m |

va̱yaṃ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍nya̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema

बृह॒स्पति॑र्न॒: परि॑ पातु प॒श्चादु॒तोत्त॑रस्मा॒दध॑रादघा॒योः ।

इन्द्र॑: पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो न॒: सखा॒ सखि॑भ्यो॒ वरि॑वः कृणोतु

॥११॥

bṛha̱spati̍rna̱: pari̍ pātu pa̱ścādu̱totta̍rasmā̱dadha̍rādaghā̱yoḥ |

indra̍: pu̱rastā̍du̱ta ma̍dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu