Study
- Anukramaṇī
- Source
20 bharga: prāgātha: | agni: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
agna̱ ā yā̍hya̱gnibhi̱rhotā̍raṃ tvā vṛṇīmahe | ā tvāma̍naktu̱ praya̍tā ha̱viṣma̍tī̱ yaji̍ṣṭhaṃ ba̱rhirā̱sade̍
||1||अग्न॒ आ या॑ह्य॒ग्निभि॒र्होता॑रं त्वा वृणीमहे । आ त्वाम॑नक्तु॒ प्रय॑ता ह॒विष्म॑ती॒ यजि॑ष्ठं ब॒र्हिरा॒सदे॑
acchā̱ hi tvā̍ sahasaḥ sūno aṅgira̱: sruca̱ścara̍ntyadhva̱re | ū̱rjo napā̍taṃ ghṛ̱take̍śamīmahe̱'gniṃ ya̱jñeṣu̍ pū̱rvyam
||2||अच्छा॒ हि त्वा॑ सहसः सूनो अङ्गिर॒: स्रुच॒श्चर॑न्त्यध्व॒रे । ऊ॒र्जो नपा॑तं घृ॒तके॑शमीमहे॒ऽग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यम्
agne̍ ka̱virve̱dhā a̍si̱ hotā̍ pāvaka̱ yakṣya̍: | ma̱ndro yaji̍ṣṭho adhva̱reṣvīḍyo̱ vipre̍bhiḥ śukra̱ manma̍bhiḥ
||3||अग्ने॑ क॒विर्वे॒धा अ॑सि॒ होता॑ पावक॒ यक्ष्य॑: । म॒न्द्रो यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्यो॒ विप्रे॑भिः शुक्र॒ मन्म॑भिः
adro̍gha̱mā va̍hośa̱to ya̍viṣṭhya de̱vām̐ a̍jasra vī̱taye̍ | a̱bhi prayā̍ṃsi̱ sudhi̱tā va̍so gahi̱ manda̍sva dhī̱tibhi̍rhi̱taḥ
||4||अद्रो॑घ॒मा व॑होश॒तो य॑विष्ठ्य दे॒वाँ अ॑जस्र वी॒तये॑ । अ॒भि प्रयां॑सि॒ सुधि॒ता व॑सो गहि॒ मन्द॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः
tvamitsa̱prathā̍ a̱syagne̍ trātaṝ̱taska̱viḥ | tvāṃ viprā̍saḥ samidhāna dīdiva̱ ā vi̍vāsanti ve̱dhasa̍:
||5||त्वमित्स॒प्रथा॑ अ॒स्यग्ने॑ त्रातॠ॒तस्क॒विः । त्वां विप्रा॑सः समिधान दीदिव॒ आ वि॑वासन्ति वे॒धस॑:
śocā̍ śociṣṭha dīdi̱hi vi̱śe mayo̱ rāsva̍ sto̱tre ma̱hām̐ a̍si |
de̱vānā̱ṃ śarma̱nmama̍ santu sū̱raya̍: śatrū̱ṣāha̍: sva̱gnaya̍:
||6||शोचा॑ शोचिष्ठ दीदि॒हि वि॒शे मयो॒ रास्व॑ स्तो॒त्रे म॒हाँ अ॑सि ।
दे॒वानां॒ शर्म॒न्मम॑ सन्तु सू॒रय॑: शत्रू॒षाह॑: स्व॒ग्नय॑:
yathā̍ cidvṛ̱ddhama̍ta̱samagne̍ sa̱ṃjūrva̍si̱ kṣami̍ | e̱vā da̍ha mitramaho̱ yo a̍sma̱dhrugdu̱rmanmā̱ kaśca̱ vena̍ti
||7||यथा॑ चिद्वृ॒द्धम॑त॒समग्ने॑ सं॒जूर्व॑सि॒ क्षमि॑ । ए॒वा द॑ह मित्रमहो॒ यो अ॑स्म॒ध्रुग्दु॒र्मन्मा॒ कश्च॒ वेन॑ति
mā no̱ martā̍ya ri̱pave̍ rakṣa̱svine̱ māghaśa̍ṃsāya rīradhaḥ | asre̍dhadbhista̱raṇi̍bhiryaviṣṭhya śi̱vebhi̍: pāhi pā̱yubhi̍:
||8||मा नो॒ मर्ता॑य रि॒पवे॑ रक्ष॒स्विने॒ माघशं॑साय रीरधः । अस्रे॑धद्भिस्त॒रणि॑भिर्यविष्ठ्य शि॒वेभि॑: पाहि पा॒युभि॑:
pā̱hi no̍ agna̱ eka̍yā pā̱hyu1ta dvi̱tīya̍yā | pā̱hi gī̱rbhisti̱sṛbhi̍rūrjāṃ pate pā̱hi ca̍ta̱sṛbhi̍rvaso
||9||पा॒हि नो॑ अग्न॒ एक॑या पा॒ह्यु१त द्वि॒तीय॑या । पा॒हि गी॒र्भिस्ति॒सृभि॑रूर्जां पते पा॒हि च॑त॒सृभि॑र्वसो
pā̱hi viśva̍smādra̱kṣaso̱ arā̍vṇa̱: pra sma̱ vāje̍ṣu no'va | tvāmiddhi nedi̍ṣṭhaṃ de̱vatā̍taya ā̱piṃ nakṣā̍mahe vṛ̱dhe
||10||पा॒हि विश्व॑स्माद्र॒क्षसो॒ अरा॑व्ण॒: प्र स्म॒ वाजे॑षु नोऽव । त्वामिद्धि नेदि॑ष्ठं दे॒वता॑तय आ॒पिं नक्षा॑महे वृ॒धे
ā no̍ agne vayo̱vṛdha̍ṃ ra̱yiṃ pā̍vaka̱ śaṃsya̍m | rāsvā̍ ca na upamāte puru̱spṛha̱ṃ sunī̍tī̱ svaya̍śastaram
||11||आ नो॑ अग्ने वयो॒वृधं॑ र॒यिं पा॑वक॒ शंस्य॑म् । रास्वा॑ च न उपमाते पुरु॒स्पृहं॒ सुनी॑ती॒ स्वय॑शस्तरम्
yena̱ vaṃsā̍ma̱ pṛta̍nāsu̱ śardha̍ta̱stara̍nto a̱rya ā̱diśa̍: |
sa tvaṃ no̍ vardha̱ praya̍sā śacīvaso̱ jinvā̱ dhiyo̍ vasu̱vida̍:
||12||येन॒ वंसा॑म॒ पृत॑नासु॒ शर्ध॑त॒स्तर॑न्तो अ॒र्य आ॒दिश॑: ।
स त्वं नो॑ वर्ध॒ प्रय॑सा शचीवसो॒ जिन्वा॒ धियो॑ वसु॒विद॑:
śiśā̍no vṛṣa̱bho ya̍thā̱gniḥ śṛṅge̱ davi̍dhvat | ti̱gmā a̍sya̱ hana̍vo̱ na pra̍ti̱dhṛṣe̍ su̱jambha̱: saha̍so ya̱huḥ
||13||शिशा॑नो वृष॒भो य॑था॒ग्निः शृङ्गे॒ दवि॑ध्वत् । ति॒ग्मा अ॑स्य॒ हन॑वो॒ न प्र॑ति॒धृषे॑ सु॒जम्भ॒: सह॑सो य॒हुः
na̱hi te̍ agne vṛṣabha prati̱dhṛṣe̱ jambhā̍so̱ yadvi̱tiṣṭha̍se | sa tvaṃ no̍ hota̱: suhu̍taṃ ha̱viṣkṛ̍dhi̱ vaṃsvā̍ no̱ vāryā̍ pu̱ru
||14||न॒हि ते॑ अग्ने वृषभ प्रति॒धृषे॒ जम्भा॑सो॒ यद्वि॒तिष्ठ॑से । स त्वं नो॑ होत॒: सुहु॑तं ह॒विष्कृ॑धि॒ वंस्वा॑ नो॒ वार्या॑ पु॒रु
śeṣe̱ vane̍ṣu mā̱troḥ saṃ tvā̱ martā̍sa indhate | ata̍ndro ha̱vyā va̍hasi havi̱ṣkṛta̱ ādidde̱veṣu̍ rājasi
||15||शेषे॒ वने॑षु मा॒त्रोः सं त्वा॒ मर्ता॑स इन्धते । अत॑न्द्रो ह॒व्या व॑हसि हवि॒ष्कृत॒ आदिद्दे॒वेषु॑ राजसि
sa̱pta hotā̍ra̱stamidī̍l̤ate̱ tvā'gne̍ su̱tyaja̱mahra̍yam | bhi̱natsyadri̱ṃ tapa̍sā̱ vi śo̱ciṣā̱ prāgne̍ tiṣṭha̱ janā̱m̐ ati̍
||16||स॒प्त होता॑र॒स्तमिदी॑ळते॒ त्वाऽग्ने॑ सु॒त्यज॒मह्र॑यम् । भि॒नत्स्यद्रिं॒ तप॑सा॒ वि शो॒चिषा॒ प्राग्ने॑ तिष्ठ॒ जनाँ॒ अति॑
a̱gnima̍gniṃ vo̱ adhri̍guṃ hu̱vema̍ vṛ̱ktaba̍rhiṣaḥ | a̱gniṃ hi̱tapra̍yasaḥ śaśva̱tīṣvā ''hotā̍raṃ carṣaṇī̱nām
||17||अ॒ग्निम॑ग्निं वो॒ अध्रि॑गुं हु॒वेम॑ वृ॒क्तब॑र्हिषः । अ॒ग्निं हि॒तप्र॑यसः शश्व॒तीष्वा ऽऽहोता॑रं चर्षणी॒नाम्
kete̍na̱ śarma̍ntsacate suṣā̱maṇyagne̱ tubhya̍ṃ ciki̱tvanā̍ | i̱ṣa̱ṇyayā̍ naḥ puru̱rūpa̱mā bha̍ra̱ vāja̱ṃ nedi̍ṣṭhamū̱taye̍
||18||केते॑न॒ शर्म॑न्त्सचते सुषा॒मण्यग्ने॒ तुभ्यं॑ चिकि॒त्वना॑ । इ॒ष॒ण्यया॑ नः पुरु॒रूप॒मा भ॑र॒ वाजं॒ नेदि॑ष्ठमू॒तये॑
agne̱ jari̍tarvi̱śpati̍stepā̱no de̍va ra̱kṣasa̍: | apro̍ṣivāngṛ̱hapa̍tirma̱hām̐ a̍si di̱vaspā̱yurdu̍roṇa̱yuḥ
||19||अग्ने॒ जरि॑तर्वि॒श्पति॑स्तेपा॒नो दे॑व र॒क्षस॑: । अप्रो॑षिवान्गृ॒हप॑तिर्म॒हाँ अ॑सि दि॒वस्पा॒युर्दु॑रोण॒युः
mā no̱ rakṣa̱ ā ve̍śīdāghṛṇīvaso̱ mā yā̱turyā̍tu̱māva̍tām | pa̱ro̱ga̱vyū̱tyani̍rā̱mapa̱ kṣudha̱magne̱ sedha̍ rakṣa̱svina̍:
||20||मा नो॒ रक्ष॒ आ वे॑शीदाघृणीवसो॒ मा या॒तुर्या॑तु॒माव॑ताम् । प॒रो॒ग॒व्यू॒त्यनि॑रा॒मप॒ क्षुध॒मग्ने॒ सेध॑ रक्ष॒स्विन॑: