Sūktam 47 — yamādityā (18 mantras) — Śākala Saṃhitā (Ṛgveda)

Study

Anukramaṇī
Source

mahi̍ vo maha̱tāmavo̱ varu̍ṇa̱ mitra̍ dā̱śuṣe̍ |

yamā̍dityā a̱bhi dru̱ho rakṣa̍thā̱ nema̱ghaṃ na̍śadane̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||1||

महि॑ वो मह॒तामवो॒ वरु॑ण॒ मित्र॑ दा॒शुषे॑ ।

यमा॑दित्या अ॒भि द्रु॒हो रक्ष॑था॒ नेम॒घं न॑शदने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

vi̱dā de̍vā a̱ghānā̱mādi̍tyāso a̱pākṛ̍tim |

pa̱kṣā vayo̱ yatho̱pari̱ vya1sme śarma̍ yacchatāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||2||

वि॒दा दे॑वा अ॒घाना॒मादि॑त्यासो अ॒पाकृ॑तिम् ।

प॒क्षा वयो॒ यथो॒परि॒ व्य१स्मे शर्म॑ यच्छताने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

vya1sme adhi̱ śarma̱ tatpa̱kṣā vayo̱ na ya̍ntana |

viśvā̍ni viśvavedaso varū̱thyā̍ manāmahe'ne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||3||

व्य१स्मे अधि॒ शर्म॒ तत्प॒क्षा वयो॒ न य॑न्तन ।

विश्वा॑नि विश्ववेदसो वरू॒थ्या॑ मनामहेऽने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

yasmā̱ arā̍sata̱ kṣaya̍ṃ jī̱vātu̍ṃ ca̱ prace̍tasaḥ |

mano̱rviśva̍sya̱ ghedi̱ma ā̍di̱tyā rā̱ya ī̍śate'ne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||4||

यस्मा॒ अरा॑सत॒ क्षयं॑ जी॒वातुं॑ च॒ प्रचे॑तसः ।

मनो॒र्विश्व॑स्य॒ घेदि॒म आ॑दि॒त्या रा॒य ई॑शतेऽने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

pari̍ ṇo vṛṇajanna̱ghā du̱rgāṇi̍ ra̱thyo̍ yathā |

syāmedindra̍sya̱ śarma̍ṇyādi̱tyānā̍mu̱tāva̍syane̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||5||

परि॑ णो वृणजन्न॒घा दु॒र्गाणि॑ र॒थ्यो॑ यथा ।

स्यामेदिन्द्र॑स्य॒ शर्म॑ण्यादि॒त्याना॑मु॒ताव॑स्यने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

pa̱ri̱hvṛ̱teda̱nā jano̍ yu̱ṣmāda̍ttasya vāyati |

devā̱ ada̍bhramāśa vo̱ yamā̍dityā̱ ahe̍tanāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||6||

प॒रि॒ह्वृ॒तेद॒ना जनो॑ यु॒ष्माद॑त्तस्य वायति ।

देवा॒ अद॑भ्रमाश वो॒ यमा॑दित्या॒ अहे॑तनाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

na taṃ ti̱gmaṃ ca̱na tyajo̱ na drā̍sada̱bhi taṃ gu̱ru |

yasmā̍ u̱ śarma̍ sa̱pratha̱ ādi̍tyāso̱ arā̍dhvamane̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||7||

न तं ति॒ग्मं च॒न त्यजो॒ न द्रा॑सद॒भि तं गु॒रु ।

यस्मा॑ उ॒ शर्म॑ स॒प्रथ॒ आदि॑त्यासो॒ अरा॑ध्वमने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

yu̱ṣme de̍vā̱ api̍ ṣmasi̱ yudhya̍nta iva̱ varma̍su |

yū̱yaṃ ma̱ho na̱ ena̍so yū̱yamarbhā̍duruṣyatāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||8||

यु॒ष्मे दे॑वा॒ अपि॑ ष्मसि॒ युध्य॑न्त इव॒ वर्म॑सु ।

यू॒यं म॒हो न॒ एन॑सो यू॒यमर्भा॑दुरुष्यताने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

adi̍tirna uruṣya̱tvadi̍ti̱: śarma̍ yacchatu |

mā̱tā mi̱trasya̍ re̱vato̍'rya̱mṇo varu̍ṇasya cāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||9||

अदि॑तिर्न उरुष्य॒त्वदि॑ति॒: शर्म॑ यच्छतु ।

मा॒ता मि॒त्रस्य॑ रे॒वतो॑ऽर्य॒म्णो वरु॑णस्य चाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

yadde̍vā̱: śarma̍ śara̱ṇaṃ yadbha̱draṃ yada̍nātu̱ram |

tri̱dhātu̱ yadva̍rū̱thyaṃ1 tada̱smāsu̱ vi ya̍ntanāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||10||

यद्दे॑वा॒: शर्म॑ शर॒णं यद्भ॒द्रं यद॑नातु॒रम् ।

त्रि॒धातु॒ यद्व॑रू॒थ्यं१ तद॒स्मासु॒ वि य॑न्तनाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

ādi̍tyā̱ ava̱ hi khyatādhi̱ kūlā̍diva̱ spaśa̍: |

su̱tī̱rthamarva̍to ya̱thānu̍ no neṣathā su̱gama̍ne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱tayo̍ va ū̱taya̍:

||11||

आदि॑त्या॒ अव॒ हि ख्यताधि॒ कूला॑दिव॒ स्पश॑: ।

सु॒ती॒र्थमर्व॑तो य॒थानु॑ नो नेषथा सु॒गम॑ने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒तयो॑ व ऊ॒तय॑:

neha bha̱draṃ ra̍kṣa̱svine̱ nāva̱yai nopa̱yā u̱ta |

gave̍ ca bha̱draṃ dhe̱nave̍ vī̱rāya̍ ca śravasya̱te̍'ne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||12||

नेह भ॒द्रं र॑क्ष॒स्विने॒ नाव॒यै नोप॒या उ॒त ।

गवे॑ च भ॒द्रं धे॒नवे॑ वी॒राय॑ च श्रवस्य॒ते॑ऽने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

yadā̱viryada̍pī̱cyaṃ1 devā̍so̱ asti̍ duṣkṛ̱tam |

tri̱te tadviśva̍mā̱ptya ā̱re a̱smadda̍dhātanāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||13||

यदा॒विर्यद॑पी॒च्यं१ देवा॑सो॒ अस्ति॑ दुष्कृ॒तम् ।

त्रि॒ते तद्विश्व॑मा॒प्त्य आ॒रे अ॒स्मद्द॑धातनाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

yacca̱ goṣu̍ du̱ṣṣvapnya̱ṃ yaccā̱sme du̍hitardivaḥ |

tri̱tāya̱ tadvi̍bhāvaryā̱ptyāya̱ parā̍ vahāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||14||

यच्च॒ गोषु॑ दु॒ष्ष्वप्न्यं॒ यच्चा॒स्मे दु॑हितर्दिवः ।

त्रि॒ताय॒ तद्वि॑भावर्या॒प्त्याय॒ परा॑ वहाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

ni̱ṣkaṃ vā̍ ghā kṛ̱ṇava̍te̱ sraja̍ṃ vā duhitardivaḥ |

tri̱te du̱ṣṣvapnya̱ṃ sarva̍mā̱ptye pari̍ dadmasyane̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||15||

नि॒ष्कं वा॑ घा कृ॒णव॑ते॒ स्रजं॑ वा दुहितर्दिवः ।

त्रि॒ते दु॒ष्ष्वप्न्यं॒ सर्व॑मा॒प्त्ये परि॑ दद्मस्यने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

tada̍nnāya̱ tada̍pase̱ taṃ bhā̱gamu̍pase̱duṣe̍ |

tri̱tāya̍ ca dvi̱tāya̱ coṣo̍ du̱ṣṣvapnya̍ṃ vahāne̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||16||

तद॑न्नाय॒ तद॑पसे॒ तं भा॒गमु॑पसे॒दुषे॑ ।

त्रि॒ताय॑ च द्वि॒ताय॒ चोषो॑ दु॒ष्ष्वप्न्यं॑ वहाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

yathā̍ ka̱lāṃ yathā̍ śa̱phaṃ yatha̍ ṛ̱ṇaṃ sa̱ṃnayā̍masi |

e̱vā du̱ṣṣvapnya̱ṃ sarva̍mā̱ptye saṃ na̍yāmasyane̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||17||

यथा॑ क॒लां यथा॑ श॒फं यथ॑ ऋ॒णं सं॒नया॑मसि ।

ए॒वा दु॒ष्ष्वप्न्यं॒ सर्व॑मा॒प्त्ये सं न॑यामस्यने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑:

ajai̍ṣmā̱dyāsa̍nāma̱ cābhū̱mānā̍gaso va̱yam |

uṣo̱ yasmā̍ddu̱ṣṣvapnyā̱dabhai̱ṣmāpa̱ tadu̍cchatvane̱haso̍ va ū̱taya̍: su̱ūtayo̍ va ū̱taya̍:

||18||

अजै॑ष्मा॒द्यास॑नाम॒ चाभू॒माना॑गसो व॒यम् ।

उषो॒ यस्मा॑द्दु॒ष्ष्वप्न्या॒दभै॒ष्माप॒ तदु॑च्छत्वने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒ऊतयो॑ व ऊ॒तय॑: