Study
- Anukramaṇī
- Source
30 viśvamanā vaiyaśva: | agni : |uṣṇik |
īl̤i̍ṣvā̱ hi pra̍tī̱vyaṃ1 yaja̍sva jā̱tave̍dasam | ca̱ri̱ṣṇudhū̍ma̱magṛ̍bhītaśociṣam
||1||ईळि॑ष्वा॒ हि प्र॑ती॒व्यं१ यज॑स्व जा॒तवे॑दसम् । च॒रि॒ष्णुधू॑म॒मगृ॑भीतशोचिषम्
dā̱māna̍ṃ viśvacarṣaṇe̱'gniṃ vi̍śvamano gi̱rā | u̱ta stu̍ṣe̱ viṣpa̍rdhaso̱ rathā̍nām
||2||दा॒मानं॑ विश्वचर्षणे॒ऽग्निं वि॑श्वमनो गि॒रा । उ॒त स्तु॑षे॒ विष्प॑र्धसो॒ रथा॑नाम्
yeṣā̍mābā̱dha ṛ̱gmiya̍ i̱ṣaḥ pṛ̱kṣaśca̍ ni̱grabhe̍ | u̱pa̱vidā̱ vahni̍rvindate̱ vasu̍
||3||येषा॑माबा॒ध ऋ॒ग्मिय॑ इ॒षः पृ॒क्षश्च॑ नि॒ग्रभे॑ । उ॒प॒विदा॒ वह्नि॑र्विन्दते॒ वसु॑
uda̍sya śo̱cira̍sthāddīdi̱yuṣo̱ vya1jara̍m | tapu̍rjambhasya su̱dyuto̍ gaṇa̱śriya̍:
||4||उद॑स्य शो॒चिर॑स्थाद्दीदि॒युषो॒ व्य१जर॑म् । तपु॑र्जम्भस्य सु॒द्युतो॑ गण॒श्रिय॑:
udu̍ tiṣṭha svadhvara̱ stavā̍no de̱vyā kṛ̱pā | a̱bhi̱khyā bhā̱sā bṛ̍ha̱tā śu̍śu̱kvani̍:
||5||उदु॑ तिष्ठ स्वध्वर॒ स्तवा॑नो दे॒व्या कृ॒पा । अ॒भि॒ख्या भा॒सा बृ॑ह॒ता शु॑शु॒क्वनि॑:
agne̍ yā̱hi su̍śa̱stibhi̍rha̱vyā juhvā̍na ānu̱ṣak | yathā̍ dū̱to ba̱bhūtha̍ havya̱vāha̍naḥ
||6||अग्ने॑ या॒हि सु॑श॒स्तिभि॑र्ह॒व्या जुह्वा॑न आनु॒षक् । यथा॑ दू॒तो ब॒भूथ॑ हव्य॒वाह॑नः
a̱gniṃ va̍: pū̱rvyaṃ hu̍ve̱ hotā̍raṃ carṣaṇī̱nām | tama̱yā vā̱cā gṛ̍ṇe̱ tamu̍ vaḥ stuṣe
||7||अ॒ग्निं व॑: पू॒र्व्यं हु॑वे॒ होता॑रं चर्षणी॒नाम् । तम॒या वा॒चा गृ॑णे॒ तमु॑ वः स्तुषे
ya̱jñebhi̱radbhu̍takratu̱ṃ yaṃ kṛ̱pā sū̱daya̍nta̱ it | mi̱traṃ na jane̱ sudhi̍tamṛ̱tāva̍ni
||8||य॒ज्ञेभि॒रद्भु॑तक्रतुं॒ यं कृ॒पा सू॒दय॑न्त॒ इत् । मि॒त्रं न जने॒ सुधि॑तमृ॒ताव॑नि
ṛ̱tāvā̍namṛtāyavo ya̱jñasya̱ sādha̍naṃ gi̱rā | upo̍ enaṃ jujuṣu̱rnama̍saspa̱de
||9||ऋ॒तावा॑नमृतायवो य॒ज्ञस्य॒ साध॑नं गि॒रा । उपो॑ एनं जुजुषु॒र्नम॑सस्प॒दे
acchā̍ no̱ aṅgi̍rastamaṃ ya̱jñāso̍ yantu sa̱ṃyata̍: | hotā̱ yo asti̍ vi̱kṣvā ya̱śasta̍maḥ
||10||अच्छा॑ नो॒ अङ्गि॑रस्तमं य॒ज्ञासो॑ यन्तु सं॒यत॑: । होता॒ यो अस्ति॑ वि॒क्ष्वा य॒शस्त॑मः
agne̱ tava̱ tye a̍ja̱rendhā̍nāso bṛ̱hadbhāḥ | aśvā̍ iva̱ vṛṣa̍ṇastaviṣī̱yava̍:
||11||अग्ने॒ तव॒ त्ये अ॑ज॒रेन्धा॑नासो बृ॒हद्भाः । अश्वा॑ इव॒ वृष॑णस्तविषी॒यव॑:
sa tvaṃ na̍ ūrjāṃ pate ra̱yiṃ rā̍sva su̱vīrya̍m | prāva̍ nasto̱ke tana̍ye sa̱matsvā
||12||स त्वं न॑ ऊर्जां पते र॒यिं रा॑स्व सु॒वीर्य॑म् । प्राव॑ नस्तो॒के तन॑ये स॒मत्स्वा
yadvā u̍ vi̱śpati̍: śi̱taḥ suprī̍to̱ manu̍ṣo vi̱śi | viśveda̱gniḥ prati̱ rakṣā̍ṃsi sedhati
||13||यद्वा उ॑ वि॒श्पति॑: शि॒तः सुप्री॑तो॒ मनु॑षो वि॒शि । विश्वेद॒ग्निः प्रति॒ रक्षां॑सि सेधति
śru̱ṣṭya̍gne̱ nava̍sya me̱ stoma̍sya vīra viśpate | ni mā̱yina̱stapu̍ṣā ra̱kṣaso̍ daha
||14||श्रु॒ष्ट्य॑ग्ने॒ नव॑स्य मे॒ स्तोम॑स्य वीर विश्पते । नि मा॒यिन॒स्तपु॑षा र॒क्षसो॑ दह
na tasya̍ mā̱yayā̍ ca̱na ri̱purī̍śīta̱ martya̍: | yo a̱gnaye̍ da̱dāśa̍ ha̱vyadā̍tibhiḥ
||15||न तस्य॑ मा॒यया॑ च॒न रि॒पुरी॑शीत॒ मर्त्य॑: । यो अ॒ग्नये॑ द॒दाश॑ ह॒व्यदा॑तिभिः
vya̍śvastvā vasu̱vida̍mukṣa̱ṇyura̍prīṇā̱dṛṣi̍: | ma̱ho rā̱ye tamu̍ tvā̱ sami̍dhīmahi
||16||व्य॑श्वस्त्वा वसु॒विद॑मुक्ष॒ण्युर॑प्रीणा॒दृषि॑: । म॒हो रा॒ये तमु॑ त्वा॒ समि॑धीमहि
u̱śanā̍ kā̱vyastvā̱ ni hotā̍ramasādayat | ā̱ya̱jiṃ tvā̱ mana̍ve jā̱tave̍dasam
||17||उ॒शना॑ का॒व्यस्त्वा॒ नि होता॑रमसादयत् । आ॒य॒जिं त्वा॒ मन॑वे जा॒तवे॑दसम्
viśve̱ hi tvā̍ sa̱joṣa̍so de̱vāso̍ dū̱tamakra̍ta | śru̱ṣṭī de̍va pratha̱mo ya̱jñiyo̍ bhuvaḥ
||18||विश्वे॒ हि त्वा॑ स॒जोष॑सो दे॒वासो॑ दू॒तमक्र॑त । श्रु॒ष्टी दे॑व प्रथ॒मो य॒ज्ञियो॑ भुवः
i̱maṃ ghā̍ vī̱ro a̱mṛta̍ṃ dū̱taṃ kṛ̍ṇvīta̱ martya̍: | pā̱va̱kaṃ kṛ̱ṣṇava̍rtani̱ṃ vihā̍yasam
||19||इ॒मं घा॑ वी॒रो अ॒मृतं॑ दू॒तं कृ॑ण्वीत॒ मर्त्य॑: । पा॒व॒कं कृ॒ष्णव॑र्तनिं॒ विहा॑यसम्
taṃ hu̍vema ya̱tasru̍caḥ su̱bhāsa̍ṃ śu̱kraśo̍ciṣam | vi̱śāma̱gnima̱jara̍ṃ pra̱tnamīḍya̍m
||20||तं हु॑वेम य॒तस्रु॑चः सु॒भासं॑ शु॒क्रशो॑चिषम् । वि॒शाम॒ग्निम॒जरं॑ प्र॒त्नमीड्य॑म्
yo a̍smai ha̱vyadā̍tibhi̱rāhu̍ti̱ṃ marto'vi̍dhat | bhūri̱ poṣa̱ṃ sa dha̍tte vī̱rava̱dyaśa̍:
||21||यो अ॑स्मै ह॒व्यदा॑तिभि॒राहु॑तिं॒ मर्तोऽवि॑धत् । भूरि॒ पोषं॒ स ध॑त्ते वी॒रव॒द्यश॑:
pra̱tha̱maṃ jā̱tave̍dasama̱gniṃ ya̱jñeṣu̍ pū̱rvyam | prati̱ sruge̍ti̱ nama̍sā ha̱viṣma̍tī
||22||प्र॒थ॒मं जा॒तवे॑दसम॒ग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यम् । प्रति॒ स्रुगे॑ति॒ नम॑सा ह॒विष्म॑ती
ābhi̍rvidhemā̱gnaye̱ jyeṣṭhā̍bhirvyaśva̱vat | maṃhi̍ṣṭhābhirma̱tibhi̍: śu̱kraśo̍ciṣe
||23||आभि॑र्विधेमा॒ग्नये॒ ज्येष्ठा॑भिर्व्यश्व॒वत् । मंहि॑ष्ठाभिर्म॒तिभि॑: शु॒क्रशो॑चिषे
nū̱nama̍rca̱ vihā̍yase̱ stome̍bhiḥ sthūrayūpa̱vat | ṛṣe̍ vaiyaśva̱ damyā̍yā̱gnaye̍
||24||नू॒नम॑र्च॒ विहा॑यसे॒ स्तोमे॑भिः स्थूरयूप॒वत् । ऋषे॑ वैयश्व॒ दम्या॑या॒ग्नये॑
ati̍thi̱ṃ mānu̍ṣāṇāṃ sū̱nuṃ vana̱spatī̍nām | viprā̍ a̱gnimava̍se pra̱tnamī̍l̤ate
||25||अति॑थिं॒ मानु॑षाणां सू॒नुं वन॒स्पती॑नाम् । विप्रा॑ अ॒ग्निमव॑से प्र॒त्नमी॑ळते
ma̱ho viśvā̍m̐ a̱bhi ṣa̱to̱3'bhi ha̱vyāni̱ mānu̍ṣā | agne̱ ni ṣa̍tsi̱ nama̱sādhi̍ ba̱rhiṣi̍
||26||म॒हो विश्वाँ॑ अ॒भि ष॒तो॒३ऽभि ह॒व्यानि॒ मानु॑षा । अग्ने॒ नि ष॑त्सि॒ नम॒साधि॑ ब॒र्हिषि॑
vaṃsvā̍ no̱ vāryā̍ pu̱ru vaṃsva̍ rā̱yaḥ pu̍ru̱spṛha̍: | su̱vīrya̍sya pra̱jāva̍to̱ yaśa̍svataḥ
||27||वंस्वा॑ नो॒ वार्या॑ पु॒रु वंस्व॑ रा॒यः पु॑रु॒स्पृह॑: । सु॒वीर्य॑स्य प्र॒जाव॑तो॒ यश॑स्वतः
tvaṃ va̍ro su̱ṣāmṇe'gne̱ janā̍ya codaya | sadā̍ vaso rā̱tiṃ ya̍viṣṭha̱ śaśva̍te
||28||त्वं व॑रो सु॒षाम्णेऽग्ने॒ जना॑य चोदय । सदा॑ वसो रा॒तिं य॑विष्ठ॒ शश्व॑ते
tvaṃ hi su̍pra̱tūrasi̱ tvaṃ no̱ goma̍tī̱riṣa̍: | ma̱ho rā̱yaḥ sā̱tima̍gne̱ apā̍ vṛdhi
||29||त्वं हि सु॑प्र॒तूरसि॒ त्वं नो॒ गोम॑ती॒रिष॑: । म॒हो रा॒यः सा॒तिम॑ग्ने॒ अपा॑ वृधि
agne̱ tvaṃ ya̱śā a̱syā mi̱trāvaru̍ṇā vaha | ṛ̱tāvā̍nā sa̱mrājā̍ pū̱tada̍kṣasā
||30||अग्ने॒ त्वं य॒शा अ॒स्या मि॒त्रावरु॑णा वह । ऋ॒तावा॑ना स॒म्राजा॑ पू॒तद॑क्षसा