Study
- Anukramaṇī
- Source
15 kāśyapo'vatsāraḥ (10 kṣatra-manasa-evāvada-yajata-sadhri- avatsārāḥ, 11 viśvavāra- yajata- māyī- avatsārāḥ, 12 avatsareṇa saha sadāpṛṇa- yajata- bāhuvṛkta- śrutavit-taryāḥ, 13 sutaṃbharaśca)| viśve devāḥ| jagatī, 14-15 triṣṭup|
taṃ pra̱tnathā̍ pū̱rvathā̍ vi̱śvathe̱mathā̍ jye̱ṣṭhatā̍tiṃ barhi̱ṣada̍ṃ sva̱rvida̍m |
pra̱tī̱cī̱naṃ vṛ̱jana̍ṃ dohase gi̱rā ''śuṃ jaya̍nta̱manu̱ yāsu̱ vardha̍se
||1||तं प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा॑ ज्ये॒ष्ठता॑तिं बर्हि॒षदं॑ स्व॒र्विद॑म् ।
प्र॒ती॒ची॒नं वृ॒जनं॑ दोहसे गि॒रा ऽऽशुं जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से
śri̱ye su̱dṛśī̱rupa̍rasya̱ yāḥ sva̍rvi̱roca̍mānaḥ ka̱kubhā̍maco̱date̍ |
su̱go̱pā a̍si̱ na dabhā̍ya sukrato pa̱ro mā̱yābhi̍rṛ̱ta ā̍sa̱ nāma̍ te
||2||श्रि॒ये सु॒दृशी॒रुप॑रस्य॒ याः स्व॑र्वि॒रोच॑मानः क॒कुभा॑मचो॒दते॑ ।
सु॒गो॒पा अ॑सि॒ न दभा॑य सुक्रतो प॒रो मा॒याभि॑र्ऋ॒त आ॑स॒ नाम॑ ते
atya̍ṃ ha̱viḥ sa̍cate̱ sacca̱ dhātu̱ cā'ri̍ṣṭagātu̱: sa hotā̍ saho̱bhari̍: |
pra̱sarsrā̍ṇo̱ anu̍ ba̱rhirvṛṣā̱ śiśu̱rmadhye̱ yuvā̱jaro̍ vi̱sruhā̍ hi̱taḥ
||3||अत्यं॑ ह॒विः स॑चते॒ सच्च॒ धातु॒ चाऽरि॑ष्टगातु॒: स होता॑ सहो॒भरि॑: ।
प्र॒सर्स्रा॑णो॒ अनु॑ ब॒र्हिर्वृषा॒ शिशु॒र्मध्ये॒ युवा॒जरो॑ वि॒स्रुहा॑ हि॒तः
pra va̍ e̱te su̱yujo̱ yāma̍nni̱ṣṭaye̱ nīcī̍ra̱muṣmai̍ ya̱mya̍ ṛtā̱vṛdha̍: |
su̱yantu̍bhiḥ sarvaśā̱saira̱bhīśu̍bhi̱: krivi̱rnāmā̍ni prava̱ṇe mu̍ṣāyati
||4||प्र व॑ ए॒ते सु॒युजो॒ याम॑न्नि॒ष्टये॒ नीची॑र॒मुष्मै॑ य॒म्य॑ ऋता॒वृध॑: ।
सु॒यन्तु॑भिः सर्वशा॒सैर॒भीशु॑भि॒: क्रिवि॒र्नामा॑नि प्रव॒णे मु॑षायति
sa̱ṃjarbhu̍rāṇa̱staru̍bhiḥ sute̱gṛbha̍ṃ vayā̱kina̍ṃ ci̱ttaga̍rbhāsu su̱svaru̍: |
dhā̱ra̱vā̱keṣvṛ̍jugātha śobhase̱ vardha̍sva̱ patnī̍ra̱bhi jī̱vo a̍dhva̱re
||5||सं॒जर्भु॑राण॒स्तरु॑भिः सुते॒गृभं॑ वया॒किनं॑ चि॒त्तग॑र्भासु सु॒स्वरु॑: ।
धा॒र॒वा॒केष्वृ॑जुगाथ शोभसे॒ वर्ध॑स्व॒ पत्नी॑र॒भि जी॒वो अ॑ध्व॒रे
yā̱dṛge̱va dadṛ̍śe tā̱dṛgu̍cyate̱ saṃ chā̱yayā̍ dadhire si̱dhrayā̱psvā |
ma̱hīma̱smabhya̍muru̱ṣāmu̱ru jrayo̍ bṛ̱hat su̱vīra̱mana̍pacyuta̱ṃ saha̍:
||6||या॒दृगे॒व ददृ॑शे ता॒दृगु॑च्यते॒ सं छा॒यया॑ दधिरे सि॒ध्रया॒प्स्वा ।
म॒हीम॒स्मभ्य॑मुरु॒षामु॒रु ज्रयो॑ बृ॒हत् सु॒वीर॒मन॑पच्युतं॒ सह॑:
vetyagru̱rjani̍vā̱n vā ati̱ spṛdha̍: samarya̱tā mana̍sā̱ sūrya̍: ka̱viḥ |
ghra̱ṃsaṃ rakṣa̍nta̱ṃ pari̍ vi̱śvato̱ gaya̍ma̱smāka̱ṃ śarma̍ vanava̱t svāva̍suḥ
||7||वेत्यग्रु॒र्जनि॑वा॒न् वा अति॒ स्पृध॑: समर्य॒ता मन॑सा॒ सूर्य॑: क॒विः ।
घ्रं॒सं रक्ष॑न्तं॒ परि॑ वि॒श्वतो॒ गय॑म॒स्माकं॒ शर्म॑ वनव॒त् स्वाव॑सुः
jyāyā̍ṃsama̱sya ya̱tuna̍sya ke̱tuna̍ ṛṣisva̱raṃ ca̍rati̱ yāsu̱ nāma̍ te |
yā̱dṛśmi̱n dhāyi̱ tama̍pa̱syayā̍ vida̱d ya u̍ sva̱yaṃ vaha̍te̱ so ara̍ṃ karat
||8||ज्यायां॑सम॒स्य य॒तुन॑स्य के॒तुन॑ ऋषिस्व॒रं च॑रति॒ यासु॒ नाम॑ ते ।
या॒दृश्मि॒न् धायि॒ तम॑प॒स्यया॑ विद॒द् य उ॑ स्व॒यं वह॑ते॒ सो अरं॑ करत्
sa̱mu̱dramā̍sā̱mava̍ tasthe agri̱mā na ri̍ṣyati̱ sava̍na̱ṃ yasmi̱nnāya̍tā |
atrā̱ na hārdi̍ krava̱ṇasya̍ rejate̱ yatrā̍ ma̱tirvi̱dyate̍ pūta̱bandha̍nī
||9||स॒मु॒द्रमा॑सा॒मव॑ तस्थे अग्रि॒मा न रि॑ष्यति॒ सव॑नं॒ यस्मि॒न्नाय॑ता ।
अत्रा॒ न हार्दि॑ क्रव॒णस्य॑ रेजते॒ यत्रा॑ म॒तिर्वि॒द्यते॑ पूत॒बन्ध॑नी
sa hi kṣa̱trasya̍ mana̱sasya̱ citti̍bhirevāva̱dasya̍ yaja̱tasya̱ sadhre̍: |
a̱va̱tsā̱rasya̍ spṛṇavāma̱ raṇva̍bhi̱: śavi̍ṣṭha̱ṃ vāja̍ṃ vi̱duṣā̍ ci̱dardhya̍m
||10||स हि क्ष॒त्रस्य॑ मन॒सस्य॒ चित्ति॑भिरेवाव॒दस्य॑ यज॒तस्य॒ सध्रे॑: ।
अ॒व॒त्सा॒रस्य॑ स्पृणवाम॒ रण्व॑भि॒: शवि॑ष्ठं॒ वाजं॑ वि॒दुषा॑ चि॒दर्ध्य॑म्
śye̱na ā̍sā̱madi̍tiḥ ka̱kṣyo̱3 mado̍ vi̱śvavā̍rasya yaja̱tasya̍ mā̱yina̍: |
sama̱nyama̍nyamarthaya̱ntyeta̍ve vi̱durvi̱ṣāṇa̍ṃ pari̱pāna̱manti̱ te
||11||श्ये॒न आ॑सा॒मदि॑तिः क॒क्ष्यो॒३ मदो॑ वि॒श्ववा॑रस्य यज॒तस्य॑ मा॒यिन॑: ।
सम॒न्यम॑न्यमर्थय॒न्त्येत॑वे वि॒दुर्वि॒षाणं॑ परि॒पान॒मन्ति॒ ते
sa̱dā̱pṛ̱ṇo ya̍ja̱to vi dviṣo̍ vadhīd bāhuvṛ̱ktaḥ śru̍ta̱vit taryo̍ va̱: sacā̍ |
u̱bhā sa varā̱ pratye̍ti̱ bhāti̍ ca̱ yadī̍ṃ ga̱ṇaṃ bhaja̍te supra̱yāva̍bhiḥ
||12||स॒दा॒पृ॒णो य॑ज॒तो वि द्विषो॑ वधीद् बाहुवृ॒क्तः श्रु॑त॒वित् तर्यो॑ व॒: सचा॑ ।
उ॒भा स वरा॒ प्रत्ये॑ति॒ भाति॑ च॒ यदीं॑ ग॒णं भज॑ते सुप्र॒याव॑भिः
su̱ta̱mbha̱ro yaja̍mānasya̱ satpa̍ti̱rviśvā̍sā̱mūdha̱: sa dhi̱yāmu̱dañca̍naḥ |
bhara̍d dhe̱nū rasa̍vacchiśriye̱ payo̍'nubruvā̱ṇo adhye̍ti̱ na sva̱pan
||13||सु॒त॒म्भ॒रो यज॑मानस्य॒ सत्प॑ति॒र्विश्वा॑सा॒मूध॒: स धि॒यामु॒दञ्च॑नः ।
भर॑द् धे॒नू रस॑वच्छिश्रिये॒ पयो॑ऽनुब्रुवा॒णो अध्ये॑ति॒ न स्व॒पन्
yo jā̱gāra̱ tamṛca̍: kāmayante̱ yo jā̱gāra̱ tamu̱ sāmā̍ni yanti |
yo jā̱gāra̱ tama̱yaṃ soma̍ āha̱ tavā̱hama̍smi sa̱khye nyo̍kāḥ
||14||यो जा॒गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ यो जा॒गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति ।
यो जा॒गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः
a̱gnirjā̍gāra̱ tamṛca̍: kāmayante̱'gnirjā̍gāra̱ tamu̱ sāmā̍ni yanti |
a̱gnirjā̍gāra̱ tama̱yaṃ soma̍ āha̱ tavā̱hama̍smi sa̱khye nyo̍kāḥ
||15||अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ऽग्निर्जा॑गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति ।
अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः