Sūktam 1 — abodhyagni (12 mantras) — Śākala Saṃhitā (Ṛgveda)

Study

||1||

abo̍dhi̱ hotā̍ ya̱jathā̍ya de̱vānū̱rdhvo a̱gniḥ su̱manā̍: prā̱tara̍sthāt | sami̍ddhasya̱ ruśa̍dadarśi̱ pājo̍ ma̱hān de̱vastama̍so̱ nira̍moci

||2||

अबो॑धि॒ होता॑ य॒जथा॑य दे॒वानू॒र्ध्वो अ॒ग्निः सु॒मना॑: प्रा॒तर॑स्थात् । समि॑द्धस्य॒ रुश॑ददर्शि॒ पाजो॑ म॒हान् दे॒वस्तम॑सो॒ निर॑मोचि

yadī̍ṃ ga̱ṇasya̍ raśa̱nāmajī̍ga̱: śuci̍raṅkte̱ śuci̍bhi̱rgobhi̍ra̱gniḥ | ād dakṣi̍ṇā yujyate vāja̱yantyu̍ttā̱nāmū̱rdhvo a̍dhayajju̱hūbhi̍:

||3||

यदीं॑ ग॒णस्य॑ रश॒नामजी॑ग॒: शुचि॑रङ्क्ते॒ शुचि॑भि॒र्गोभि॑र॒ग्निः । आद् दक्षि॑णा युज्यते वाज॒यन्त्यु॑त्ता॒नामू॒र्ध्वो अ॑धयज्जु॒हूभि॑:

a̱gnimacchā̍ devaya̱tāṃ manā̍ṃsi̱ cakṣū̍ṃṣīva̱ sūrye̱ saṃ ca̍ranti | yadī̱ṃ suvā̍te u̱ṣasā̱ virū̍pe śve̱to vā̱jī jā̍yate̱ agre̱ ahnā̍m

||4||

अ॒ग्निमच्छा॑ देवय॒तां मनां॑सि॒ चक्षूं॑षीव॒ सूर्ये॒ सं च॑रन्ति । यदीं॒ सुवा॑ते उ॒षसा॒ विरू॑पे श्वे॒तो वा॒जी जा॑यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म्

jani̍ṣṭa̱ hi jenyo̱ agre̱ ahnā̍ṃ hi̱to hi̱teṣva̍ru̱ṣo vane̍ṣu | dame̍dame sa̱pta ratnā̱ dadhā̍no̱'gnirhotā̱ ni ṣa̍sādā̱ yajī̍yān

||5||

जनि॑ष्ट॒ हि जेन्यो॒ अग्रे॒ अह्नां॑ हि॒तो हि॒तेष्व॑रु॒षो वने॑षु । दमे॑दमे स॒प्त रत्ना॒ दधा॑नो॒ऽग्निर्होता॒ नि ष॑सादा॒ यजी॑यान्

a̱gnirhotā̱ nya̍sīda̱d yajī̍yānu̱pasthe̍ mā̱tuḥ su̍ra̱bhā u̍ lo̱ke | yuvā̍ ka̱viḥ pu̍runi̱ṣṭha ṛ̱tāvā̍ dha̱rtā kṛ̍ṣṭī̱nāmu̱ta madhya̍ i̱ddhaḥ

||6||

अ॒ग्निर्होता॒ न्य॑सीद॒द् यजी॑यानु॒पस्थे॑ मा॒तुः सु॑र॒भा उ॑ लो॒के । युवा॑ क॒विः पु॑रुनि॒ष्ठ ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता कृ॑ष्टी॒नामु॒त मध्य॑ इ॒द्धः

pra ṇu tyaṃ vipra̍madhva̱reṣu̍ sā̱dhuma̱gniṃ hotā̍ramīl̤ate̱ namo̍bhiḥ | ā yasta̱tāna̱ roda̍sī ṛ̱tena̱ nitya̍ṃ mṛjanti vā̱jina̍ṃ ghṛ̱tena̍

||7||

प्र णु त्यं विप्र॑मध्व॒रेषु॑ सा॒धुम॒ग्निं होता॑रमीळते॒ नमो॑भिः । आ यस्त॒तान॒ रोद॑सी ऋ॒तेन॒ नित्यं॑ मृजन्ति वा॒जिनं॑ घृ॒तेन॑

mā̱rjā̱lyo̍ mṛjyate̱ sve damū̍nāḥ kavipraśa̱sto ati̍thiḥ śi̱vo na̍: | sa̱hasra̍śṛṅgo vṛṣa̱bhastado̍jā̱ viśvā̍m̐ agne̱ saha̍sā̱ prāsya̱nyān

||8||

मा॒र्जा॒ल्यो॑ मृज्यते॒ स्वे दमू॑नाः कविप्रश॒स्तो अति॑थिः शि॒वो न॑: । स॒हस्र॑शृङ्गो वृष॒भस्तदो॑जा॒ विश्वाँ॑ अग्ने॒ सह॑सा॒ प्रास्य॒न्यान्

pra sa̱dyo a̍gne̱ atye̍ṣya̱nyānā̱viryasmai̱ cāru̍tamo ba̱bhūtha̍ | ī̱l̤enyo̍ vapu̱ṣyo̍ vi̱bhāvā̍ pri̱yo vi̱śāmati̍thi̱rmānu̍ṣīṇām

||9||

प्र स॒द्यो अ॑ग्ने॒ अत्ये॑ष्य॒न्याना॒विर्यस्मै॒ चारु॑तमो ब॒भूथ॑ । ई॒ळेन्यो॑ वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॑ प्रि॒यो वि॒शामति॑थि॒र्मानु॑षीणाम्

tubhya̍ṃ bharanti kṣi̱tayo̍ yaviṣṭha ba̱lima̍gne̱ anti̍ta̱ ota dū̱rāt | ā bhandi̍ṣṭhasya suma̱tiṃ ci̍kiddhi bṛ̱hat te̍ agne̱ mahi̱ śarma̍ bha̱dram

||10||

तुभ्यं॑ भरन्ति क्षि॒तयो॑ यविष्ठ ब॒लिम॑ग्ने॒ अन्ति॑त॒ ओत दू॒रात् । आ भन्दि॑ष्ठस्य सुम॒तिं चि॑किद्धि बृ॒हत् ते॑ अग्ने॒ महि॒ शर्म॑ भ॒द्रम्

ādya ratha̍ṃ bhānumo bhānu̱manta̱magne̱ tiṣṭha̍ yaja̱tebhi̱: sama̍ntam | vi̱dvān pa̍thī̱nāmu̱rva1ntari̍kṣa̱meha de̱vān ha̍vi̱radyā̍ya vakṣi

||11||

आद्य रथं॑ भानुमो भानु॒मन्त॒मग्ने॒ तिष्ठ॑ यज॒तेभि॒: सम॑न्तम् । वि॒द्वान् प॑थी॒नामु॒र्व१न्तरि॑क्ष॒मेह दे॒वान् ह॑वि॒रद्या॑य वक्षि

avo̍cāma ka̱vaye̱ medhyā̍ya̱ vaco̍ va̱ndāru̍ vṛṣa̱bhāya̱ vṛṣṇe̍ | gavi̍ṣṭhiro̱ nama̍sā̱ stoma̍ma̱gnau di̱vī̍va ru̱kmamu̍ru̱vyañca̍maśret

||12||

अवो॑चाम क॒वये॒ मेध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे॑ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वी॑व रु॒क्ममु॑रु॒व्यञ्च॑मश्रेत्