Study
- Anukramaṇī
- Source
14 kavaṣa ailūṣaḥ, akṣo maujavān vā| 1,7,9,12 akṣāḥ, 13 ṛṣiḥ, 2-6,8, 10,11,14 akṣa-kitava-nindā| triṣṭup , 7 jagatī |
prā̱ve̱pā mā̍ bṛha̱to mā̍dayanti pravāte̱jā iri̍ṇe̱ varvṛ̍tānāḥ |
soma̍syeva maujava̱tasya̍ bha̱kṣo vi̱bhīda̍ko̱ jāgṛ̍vi̱rmahya̍macchān
||1||प्रा॒वे॒पा मा॑ बृह॒तो मा॑दयन्ति प्रवाते॒जा इरि॑णे॒ वर्वृ॑तानाः ।
सोम॑स्येव मौजव॒तस्य॑ भ॒क्षो वि॒भीद॑को॒ जागृ॑वि॒र्मह्य॑मच्छान्
na mā̍ mimetha̱ na ji̍hīl̤a e̱ṣā śi̱vā sakhi̍bhya u̱ta mahya̍māsīt |
a̱kṣasyā̱hame̍kapa̱rasya̍ he̱toranu̍vratā̱mapa̍ jā̱yāma̍rodham
||2||न मा॑ मिमेथ॒ न जि॑हीळ ए॒षा शि॒वा सखि॑भ्य उ॒त मह्य॑मासीत् ।
अ॒क्षस्या॒हमे॑कप॒रस्य॑ हे॒तोरनु॑व्रता॒मप॑ जा॒याम॑रोधम्
dveṣṭi̍ śva̱śrūrapa̍ jā̱yā ru̍ṇaddhi̱ na nā̍thi̱to vi̍ndate marḍi̱tāra̍m |
aśva̍syeva̱ jara̍to̱ vasnya̍sya̱ nāhaṃ vi̍ndāmi kita̱vasya̱ bhoga̍m
||3||द्वेष्टि॑ श्व॒श्रूरप॑ जा॒या रु॑णद्धि॒ न ना॑थि॒तो वि॑न्दते मर्डि॒तार॑म् ।
अश्व॑स्येव॒ जर॑तो॒ वस्न्य॑स्य॒ नाहं वि॑न्दामि कित॒वस्य॒ भोग॑म्
a̱nye jā̱yāṃ pari̍ mṛśantyasya̱ yasyāgṛ̍dha̱dveda̍ne vā̱jya1kṣaḥ |
pi̱tā mā̱tā bhrāta̍ra enamāhu̱rna jā̍nīmo̱ naya̍tā ba̱ddhame̱tam
||4||अ॒न्ये जा॒यां परि॑ मृशन्त्यस्य॒ यस्यागृ॑ध॒द्वेद॑ने वा॒ज्य१क्षः ।
पि॒ता मा॒ता भ्रात॑र एनमाहु॒र्न जा॑नीमो॒ नय॑ता ब॒द्धमे॒तम्
yadā̱dīdhye̱ na da̍viṣāṇyebhiḥ parā̱yadbhyo'va̍ hīye̱ sakhi̍bhyaḥ |
nyu̍ptāśca ba̱bhravo̱ vāca̱makra̍ta̱m̐ emīde̍ṣāṃ niṣkṛ̱taṃ jā̱riṇī̍va
||5||यदा॒दीध्ये॒ न द॑विषाण्येभिः परा॒यद्भ्योऽव॑ हीये॒ सखि॑भ्यः ।
न्यु॑प्ताश्च ब॒भ्रवो॒ वाच॒मक्र॑तँ॒ एमीदे॑षां निष्कृ॒तं जा॒रिणी॑व
sa̱bhāme̍ti kita̱vaḥ pṛ̱cchamā̍no je̱ṣyāmīti̍ ta̱nvā̱3 śūśu̍jānaḥ |
a̱kṣāso̍ asya̱ vi ti̍ranti̱ kāma̍ṃ prati̱dīvne̱ dadha̍ta̱ ā kṛ̱tāni̍
||6||स॒भामे॑ति कित॒वः पृ॒च्छमा॑नो जे॒ष्यामीति॑ त॒न्वा॒३ शूशु॑जानः ।
अ॒क्षासो॑ अस्य॒ वि ति॑रन्ति॒ कामं॑ प्रति॒दीव्ने॒ दध॑त॒ आ कृ॒तानि॑
a̱kṣāsa̱ ida̍ṅku̱śino̍ nito̱dino̍ ni̱kṛtvā̍na̱stapa̍nāstāpayi̱ṣṇava̍: |
ku̱mā̱rade̍ṣṇā̱ jaya̍taḥ puna̱rhaṇo̱ madhvā̱ sampṛ̍ktāḥ kita̱vasya̍ ba̱rhaṇā̍
||7||अ॒क्षास॒ इद॑ङ्कु॒शिनो॑ नितो॒दिनो॑ नि॒कृत्वा॑न॒स्तप॑नास्तापयि॒ष्णव॑: ।
कु॒मा॒रदे॑ष्णा॒ जय॑तः पुन॒र्हणो॒ मध्वा॒ सम्पृ॑क्ताः कित॒वस्य॑ ब॒र्हणा॑
tri̱pa̱ñcā̱śaḥ krī̍l̤ati̱ vrāta̍ eṣāṃ de̱va i̍va savi̱tā sa̱tyadha̍rmā |
u̱grasya̍ cinma̱nyave̱ nā na̍mante̱ rājā̍ cidebhyo̱ nama̱ itkṛ̍ṇoti
||8||त्रि॒प॒ञ्चा॒शः क्री॑ळति॒ व्रात॑ एषां दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॑र्मा ।
उ॒ग्रस्य॑ चिन्म॒न्यवे॒ ना न॑मन्ते॒ राजा॑ चिदेभ्यो॒ नम॒ इत्कृ॑णोति
nī̱cā va̍rtanta u̱pari̍ sphurantyaha̱stāso̱ hasta̍vantaṃ sahante |
di̱vyā aṅgā̍rā̱ iri̍ṇe̱ nyu̍ptāḥ śī̱tāḥ santo̱ hṛda̍ya̱ṃ nirda̍hanti
||9||नी॒चा व॑र्तन्त उ॒परि॑ स्फुरन्त्यह॒स्तासो॒ हस्त॑वन्तं सहन्ते ।
दि॒व्या अङ्गा॑रा॒ इरि॑णे॒ न्यु॑प्ताः शी॒ताः सन्तो॒ हृद॑यं॒ निर्द॑हन्ति
jā̱yā ta̍pyate kita̱vasya̍ hī̱nā mā̱tā pu̱trasya̱ cara̍ta̱: kva̍ svit |
ṛ̱ṇā̱vā bibhya̱ddhana̍mi̱cchamā̍no̱'nyeṣā̱masta̱mupa̱ nakta̍meti
||10||जा॒या त॑प्यते कित॒वस्य॑ ही॒ना मा॒ता पु॒त्रस्य॒ चर॑त॒: क्व॑ स्वित् ।
ऋ॒णा॒वा बिभ्य॒द्धन॑मि॒च्छमा॑नो॒ऽन्येषा॒मस्त॒मुप॒ नक्त॑मेति
striya̍ṃ dṛ̱ṣṭvāya̍ kita̱vaṃ ta̍tāpā̱'nyeṣā̍ṃ jā̱yāṃ sukṛ̍taṃ ca̱ yoni̍m |
pū̱rvā̱hṇe aśvā̍nyuyu̱je hi ba̱bhrūntso a̱gnerante̍ vṛṣa̱laḥ pa̍pāda
||11||स्त्रियं॑ दृ॒ष्ट्वाय॑ कित॒वं त॑तापा॒ऽन्येषां॑ जा॒यां सुकृ॑तं च॒ योनि॑म् ।
पू॒र्वा॒ह्णे अश्वा॑न्युयु॒जे हि ब॒भ्रून्त्सो अ॒ग्नेरन्ते॑ वृष॒लः प॑पाद
yo va̍: senā̱nīrma̍ha̱to ga̱ṇasya̱ rājā̱ vrāta̍sya pratha̱mo ba̱bhūva̍ |
tasmai̍ kṛṇomi̱ na dhanā̍ ruṇadhmi̱ daśā̱haṃ prācī̱stadṛ̱taṃ va̍dāmi
||12||यो व॑: सेना॒नीर्म॑ह॒तो ग॒णस्य॒ राजा॒ व्रात॑स्य प्रथ॒मो ब॒भूव॑ ।
तस्मै॑ कृणोमि॒ न धना॑ रुणध्मि॒ दशा॒हं प्राची॒स्तदृ॒तं व॑दामि
a̱kṣairmā dī̍vyaḥ kṛ̱ṣimitkṛ̍ṣasva vi̱tte ra̍masva ba̱hu manya̍mānaḥ |
tatra̱ gāva̍: kitava̱ tatra̍ jā̱yā tanme̱ vi ca̍ṣṭe savi̱tāyama̱ryaḥ
||13||अ॒क्षैर्मा दी॑व्यः कृ॒षिमित्कृ॑षस्व वि॒त्ते र॑मस्व ब॒हु मन्य॑मानः ।
तत्र॒ गाव॑: कितव॒ तत्र॑ जा॒या तन्मे॒ वि च॑ष्टे सवि॒तायम॒र्यः
mi̱traṃ kṛ̍ṇudhva̱ṃ khalu̍ mṛ̱l̤atā̍ no̱ mā no̍ gho̱reṇa̍ caratā̱bhi dhṛ̱ṣṇu |
ni vo̱ nu ma̱nyurvi̍śatā̱marā̍tira̱nyo ba̍bhrū̱ṇāṃ prasi̍tau̱ nva̍stu
||14||मि॒त्रं कृ॑णुध्वं॒ खलु॑ मृ॒ळता॑ नो॒ मा नो॑ घो॒रेण॑ चरता॒भि धृ॒ष्णु ।
नि वो॒ नु म॒न्युर्वि॑शता॒मरा॑तिर॒न्यो ब॑भ्रू॒णां प्रसि॑तौ॒ न्व॑स्तु