अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
३३ श्रुतकक्ष: सुकक्षो वा आङ्गिरस: ।इन्द्र: । गायत्री , १ अनुष्टुप् ।
पान्त॒मा वो॒ अन्ध॑स॒ इन्द्र॑म॒भि प्र गा॑यत । वि॒श्वा॒साहं॑ श॒तक्र॑तुं॒ मंहि॑ष्ठं चर्षणी॒नाम्
॥१॥pānta̱mā vo̱ andha̍sa̱ indra̍ma̱bhi pra gā̍yata | vi̱śvā̱sāha̍ṃ śa̱takra̍tu̱ṃ maṃhi̍ṣṭhaṃ carṣaṇī̱nām
पु॒रु॒हू॒तं पु॑रुष्टु॒तं गा॑था॒न्यं१ सन॑श्रुतम् । इन्द्र॒ इति॑ ब्रवीतन
॥२॥pu̱ru̱hū̱taṃ pu̍ruṣṭu̱taṃ gā̍thā̱nyaṃ1 sana̍śrutam | indra̱ iti̍ bravītana
इन्द्र॒ इन्नो॑ म॒हानां॑ दा॒ता वाजा॑नां नृ॒तुः । म॒हाँ अ॑भि॒ज्ञ्वा य॑मत्
॥३॥indra̱ inno̍ ma̱hānā̍ṃ dā̱tā vājā̍nāṃ nṛ̱tuḥ | ma̱hām̐ a̍bhi̱jñvā ya̍mat
अपा॑दु शि॒प्र्यन्ध॑सः सु॒दक्ष॑स्य प्रहो॒षिण॑: । इन्दो॒रिन्द्रो॒ यवा॑शिरः
॥४॥apā̍du śi̱pryandha̍saḥ su̱dakṣa̍sya praho̱ṣiṇa̍: | indo̱rindro̱ yavā̍śiraḥ
तम्व॒भि प्रार्च॒तेन्द्रं॒ सोम॑स्य पी॒तये॑ । तदिद्ध्य॑स्य॒ वर्ध॑नम्
॥५॥tamva̱bhi prārca̱tendra̱ṃ soma̍sya pī̱taye̍ | tadiddhya̍sya̱ vardha̍nam
अ॒स्य पी॒त्वा मदा॑नां दे॒वो दे॒वस्यौज॑सा । विश्वा॒भि भुव॑ना भुवत्
॥६॥a̱sya pī̱tvā madā̍nāṃ de̱vo de̱vasyauja̍sā | viśvā̱bhi bhuva̍nā bhuvat
त्यमु॑ वः सत्रा॒साहं॒ विश्वा॑सु गी॒र्ष्वाय॑तम् । आ च्या॑वयस्यू॒तये॑
॥७॥tyamu̍ vaḥ satrā̱sāha̱ṃ viśvā̍su gī̱rṣvāya̍tam | ā cyā̍vayasyū̱taye̍
यु॒ध्मं सन्त॑मन॒र्वाणं॑ सोम॒पामन॑पच्युतम् । नर॑मवा॒र्यक्र॑तुम्
॥८॥yu̱dhmaṃ santa̍mana̱rvāṇa̍ṃ soma̱pāmana̍pacyutam | nara̍mavā̱ryakra̍tum
शिक्षा॑ ण इन्द्र रा॒य आ पु॒रु वि॒द्वाँ ऋ॑चीषम । अवा॑ न॒: पार्ये॒ धने॑
॥९॥śikṣā̍ ṇa indra rā̱ya ā pu̱ru vi̱dvām̐ ṛ̍cīṣama | avā̍ na̱: pārye̱ dhane̍
अत॑श्चिदिन्द्र ण॒ उपा ऽऽया॑हि श॒तवा॑जया । इ॒षा स॒हस्र॑वाजया
॥१०॥ata̍ścidindra ṇa̱ upā ''yā̍hi śa̱tavā̍jayā | i̱ṣā sa̱hasra̍vājayā
अया॑म॒ धीव॑तो॒ धियोऽर्व॑द्भिः शक्र गोदरे । जये॑म पृ॒त्सु व॑ज्रिवः
॥११॥ayā̍ma̱ dhīva̍to̱ dhiyo'rva̍dbhiḥ śakra godare | jaye̍ma pṛ̱tsu va̍jrivaḥ
व॒यमु॑ त्वा शतक्रतो॒ गावो॒ न यव॑से॒ष्वा । उ॒क्थेषु॑ रणयामसि
॥१२॥va̱yamu̍ tvā śatakrato̱ gāvo̱ na yava̍se̱ṣvā | u̱ktheṣu̍ raṇayāmasi
विश्वा॒ हि म॑र्त्यत्व॒नाऽनु॑का॒मा श॑तक्रतो । अग॑न्म वज्रिन्ना॒शस॑:
॥१३॥viśvā̱ hi ma̍rtyatva̱nā'nu̍kā̱mā śa̍takrato | aga̍nma vajrinnā̱śasa̍:
त्वे सु पु॑त्र शव॒सोऽवृ॑त्र॒न्काम॑कातयः । न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते
॥१४॥tve su pu̍tra śava̱so'vṛ̍tra̱nkāma̍kātayaḥ | na tvāmi̱ndrāti̍ ricyate
स नो॑ वृष॒न्त्सनि॑ष्ठया॒ सं घो॒रया॑ द्रवि॒त्न्वा । धि॒यावि॑ड्ढि॒ पुरं॑ध्या
॥१५॥sa no̍ vṛṣa̱ntsani̍ṣṭhayā̱ saṃ gho̱rayā̍ dravi̱tnvā | dhi̱yāvi̍ḍḍhi̱ pura̍ṃdhyā
यस्ते॑ नू॒नं श॑तक्रत॒विन्द्र॑ द्यु॒म्नित॑मो॒ मद॑: । तेन॑ नू॒नं मदे॑ मदेः
॥१६॥yaste̍ nū̱naṃ śa̍takrata̱vindra̍ dyu̱mnita̍mo̱ mada̍: | tena̍ nū̱naṃ made̍ madeḥ
यस्ते॑ चि॒त्रश्र॑वस्तमो॒ य इ॑न्द्र वृत्र॒हन्त॑मः । य ओ॑जो॒दात॑मो॒ मद॑:
॥१७॥yaste̍ ci̱traśra̍vastamo̱ ya i̍ndra vṛtra̱hanta̍maḥ | ya o̍jo̱dāta̍mo̱ mada̍:
वि॒द्मा हि यस्ते॑ अद्रिव॒स्त्वाद॑त्तः सत्य सोमपाः । विश्वा॑सु दस्म कृ॒ष्टिषु॑
॥१८॥vi̱dmā hi yaste̍ adriva̱stvāda̍ttaḥ satya somapāḥ | viśvā̍su dasma kṛ̱ṣṭiṣu̍
इन्द्रा॑य॒ मद्व॑ने सु॒तं परि॑ ष्टोभन्तु नो॒ गिर॑: । अ॒र्कम॑र्चन्तु का॒रव॑:
॥१९॥indrā̍ya̱ madva̍ne su̱taṃ pari̍ ṣṭobhantu no̱ gira̍: | a̱rkama̍rcantu kā̱rava̍:
यस्मि॒न्विश्वा॒ अधि॒ श्रियो॒ रण॑न्ति स॒प्त सं॒सद॑: । इन्द्रं॑ सु॒ते ह॑वामहे
॥२०॥yasmi̱nviśvā̱ adhi̱ śriyo̱ raṇa̍nti sa̱pta sa̱ṃsada̍: | indra̍ṃ su̱te ha̍vāmahe
त्रिक॑द्रुकेषु॒ चेत॑नं दे॒वासो॑ य॒ज्ञम॑त्नत । तमिद्व॑र्धन्तु नो॒ गिर॑:
॥२१॥trika̍drukeṣu̱ ceta̍naṃ de̱vāso̍ ya̱jñama̍tnata | tamidva̍rdhantu no̱ gira̍:
आ त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः समु॒द्रमि॑व॒ सिन्ध॑वः । न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते
॥२२॥ā tvā̍ viśa̱ntvinda̍vaḥ samu̱drami̍va̱ sindha̍vaḥ | na tvāmi̱ndrāti̍ ricyate
वि॒व्यक्थ॑ महि॒ना वृ॑षन्भ॒क्षं सोम॑स्य जागृवे । य इ॑न्द्र ज॒ठरे॑षु ते
॥२३॥vi̱vyaktha̍ mahi̱nā vṛ̍ṣanbha̱kṣaṃ soma̍sya jāgṛve | ya i̍ndra ja̱ṭhare̍ṣu te
अरं॑ त इन्द्र कु॒क्षये॒ सोमो॑ भवतु वृत्रहन् । अरं॒ धाम॑भ्य॒ इन्द॑वः
॥२४॥ara̍ṃ ta indra ku̱kṣaye̱ somo̍ bhavatu vṛtrahan | ara̱ṃ dhāma̍bhya̱ inda̍vaḥ
अर॒मश्वा॑य गायति श्रु॒तक॑क्षो॒ अरं॒ गवे॑ । अर॒मिन्द्र॑स्य॒ धाम्ने॑
॥२५॥ara̱maśvā̍ya gāyati śru̱taka̍kṣo̱ ara̱ṃ gave̍ | ara̱mindra̍sya̱ dhāmne̍
अरं॒ हि ष्म॑ सु॒तेषु॑ ण॒: सोमे॑ष्विन्द्र॒ भूष॑सि । अरं॑ ते शक्र दा॒वने॑
॥२६॥ara̱ṃ hi ṣma̍ su̱teṣu̍ ṇa̱: some̍ṣvindra̱ bhūṣa̍si | ara̍ṃ te śakra dā̱vane̍
प॒रा॒कात्ता॑च्चिदद्रिव॒स्त्वां न॑क्षन्त नो॒ गिर॑: । अरं॑ गमाम ते व॒यम्
॥२७॥pa̱rā̱kāttā̍ccidadriva̱stvāṃ na̍kṣanta no̱ gira̍: | ara̍ṃ gamāma te va̱yam
ए॒वा ह्यसि॑ वीर॒युरे॒वा शूर॑ उ॒त स्थि॒रः । ए॒वा ते॒ राध्यं॒ मन॑:
॥२८॥e̱vā hyasi̍ vīra̱yure̱vā śūra̍ u̱ta sthi̱raḥ | e̱vā te̱ rādhya̱ṃ mana̍:
ए॒वा रा॒तिस्तु॑वीमघ॒ विश्वे॑भिर्धायि धा॒तृभि॑: । अधा॑ चिदिन्द्र मे॒ सचा॑
॥२९॥e̱vā rā̱tistu̍vīmagha̱ viśve̍bhirdhāyi dhā̱tṛbhi̍: | adhā̍ cidindra me̱ sacā̍
मो षु ब्र॒ह्मेव॑ तन्द्र॒युर्भुवो॑ वाजानां पते । मत्स्वा॑ सु॒तस्य॒ गोम॑तः
॥३०॥mo ṣu bra̱hmeva̍ tandra̱yurbhuvo̍ vājānāṃ pate | matsvā̍ su̱tasya̱ goma̍taḥ
मा न॑ इन्द्रा॒भ्या॒३दिश॒: सूरो॑ अ॒क्तुष्वा य॑मन् । त्वा यु॒जा व॑नेम॒ तत्
॥३१॥mā na̍ indrā̱bhyā̱3diśa̱: sūro̍ a̱ktuṣvā ya̍man | tvā yu̱jā va̍nema̱ tat
त्वयेदि॑न्द्र यु॒जा व॒यं प्रति॑ ब्रुवीमहि॒ स्पृध॑: । त्वम॒स्माकं॒ तव॑ स्मसि
॥३२॥tvayedi̍ndra yu̱jā va̱yaṃ prati̍ bruvīmahi̱ spṛdha̍: | tvama̱smāka̱ṃ tava̍ smasi
त्वामिद्धि त्वा॒यवो॑ऽनु॒नोनु॑वत॒श्चरा॑न् । सखा॑य इन्द्र का॒रव॑:
॥३३॥tvāmiddhi tvā̱yavo̍'nu̱nonu̍vata̱ścarā̍n | sakhā̍ya indra kā̱rava̍: