अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
२४ श्यावाश्व आत्रेय: । अश्विनौ । उपरिष्टाज्ज्योति: ( त्रिष्टुप् ), २२, २४ पंक्ति:, २३ महाबृहती ।
अ॒ग्निनेन्द्रे॑ण॒ वरु॑णेन॒ विष्णु॑नाऽऽदि॒त्यै रु॒द्रैर्वसु॑भिः सचा॒भुवा॑ ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ सोमं॑ पिबतमश्विना
॥१॥a̱gninendre̍ṇa̱ varu̍ṇena̱ viṣṇu̍nā''di̱tyai ru̱drairvasu̍bhiḥ sacā̱bhuvā̍ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ soma̍ṃ pibatamaśvinā
विश्वा॑भिर्धी॒भिर्भुव॑नेन वाजिना दि॒वा पृ॑थि॒व्याद्रि॑भिः सचा॒भुवा॑ ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ सोमं॑ पिबतमश्विना
॥२॥viśvā̍bhirdhī̱bhirbhuva̍nena vājinā di̱vā pṛ̍thi̱vyādri̍bhiḥ sacā̱bhuvā̍ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ soma̍ṃ pibatamaśvinā
विश्वै॑र्दे॒वैस्त्रि॒भिरे॑काद॒शैरि॒हाऽद्भिर्म॒रुद्भि॒र्भृगु॑भिः सचा॒भुवा॑ ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ सोमं॑ पिबतमश्विना
॥३॥viśvai̍rde̱vaistri̱bhire̍kāda̱śairi̱hā'dbhirma̱rudbhi̱rbhṛgu̍bhiḥ sacā̱bhuvā̍ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ soma̍ṃ pibatamaśvinā
जु॒षेथां॑ य॒ज्ञं बोध॑तं॒ हव॑स्य मे॒ विश्वे॒ह दे॑वौ॒ सव॒नाव॑ गच्छतम् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चेषं॑ नो वोळ्हमश्विना
॥४॥ju̱ṣethā̍ṃ ya̱jñaṃ bodha̍ta̱ṃ hava̍sya me̱ viśve̱ha de̍vau̱ sava̱nāva̍ gacchatam |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ ceṣa̍ṃ no vol̤hamaśvinā
स्तोमं॑ जुषेथां युव॒शेव॑ क॒न्यनां॒ विश्वे॒ह दे॑वौ॒ सव॒नाव॑ गच्छतम् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चेषं॑ नो वोळ्हमश्विना
॥५॥stoma̍ṃ juṣethāṃ yuva̱śeva̍ ka̱nyanā̱ṃ viśve̱ha de̍vau̱ sava̱nāva̍ gacchatam |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ ceṣa̍ṃ no vol̤hamaśvinā
गिरो॑ जुषेथामध्व॒रं जु॑षेथां॒ विश्वे॒ह दे॑वौ॒ सव॒नाव॑ गच्छतम् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चेषं॑ नो वोळ्हमश्विना
॥६॥giro̍ juṣethāmadhva̱raṃ ju̍ṣethā̱ṃ viśve̱ha de̍vau̱ sava̱nāva̍ gacchatam |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ ceṣa̍ṃ no vol̤hamaśvinā
हा॒रि॒द्र॒वेव॑ पतथो॒ वनेदुप॒ सोमं॑ सु॒तं म॑हि॒षेवाव॑ गच्छथः ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ त्रिर्व॒र्तिर्या॑तमश्विना
॥७॥hā̱ri̱dra̱veva̍ patatho̱ vanedupa̱ soma̍ṃ su̱taṃ ma̍hi̱ṣevāva̍ gacchathaḥ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ trirva̱rtiryā̍tamaśvinā
हं॒सावि॑व पतथो अध्व॒गावि॑व॒ सोमं॑ सु॒तं म॑हि॒षेवाव॑ गच्छथः ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ त्रिर्व॒र्तिर्या॑तमश्विना
॥८॥ha̱ṃsāvi̍va patatho adhva̱gāvi̍va̱ soma̍ṃ su̱taṃ ma̍hi̱ṣevāva̍ gacchathaḥ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ trirva̱rtiryā̍tamaśvinā
श्ये॒नावि॑व पतथो ह॒व्यदा॑तये॒ सोमं॑ सु॒तं म॑हि॒षेवाव॑ गच्छथः ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ त्रिर्व॒र्तिर्या॑तमश्विना
॥९॥śye̱nāvi̍va patatho ha̱vyadā̍taye̱ soma̍ṃ su̱taṃ ma̍hi̱ṣevāva̍ gacchathaḥ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ trirva̱rtiryā̍tamaśvinā
पिब॑तं च तृप्णु॒तं चा च॑ गच्छतं प्र॒जां च॑ ध॒त्तं द्रवि॑णं च धत्तम् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चोर्जं॑ नो धत्तमश्विना
॥१०॥piba̍taṃ ca tṛpṇu̱taṃ cā ca̍ gacchataṃ pra̱jāṃ ca̍ dha̱ttaṃ dravi̍ṇaṃ ca dhattam |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ corja̍ṃ no dhattamaśvinā
जय॑तं च॒ प्र स्तु॑तं च॒ प्र चा॑वतं प्र॒जां च॑ ध॒त्तं द्रवि॑णं च धत्तम् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चोर्जं॑ नो धत्तमश्विना
॥११॥jaya̍taṃ ca̱ pra stu̍taṃ ca̱ pra cā̍vataṃ pra̱jāṃ ca̍ dha̱ttaṃ dravi̍ṇaṃ ca dhattam |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ corja̍ṃ no dhattamaśvinā
ह॒तं च॒ शत्रू॒न्यत॑तं च मि॒त्रिण॑: प्र॒जां च॑ ध॒त्तं द्रवि॑णं च धत्तम् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चोर्जं॑ नो धत्तमश्विना
॥१२॥ha̱taṃ ca̱ śatrū̱nyata̍taṃ ca mi̱triṇa̍: pra̱jāṃ ca̍ dha̱ttaṃ dravi̍ṇaṃ ca dhattam |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ corja̍ṃ no dhattamaśvinā
मि॒त्रावरु॑णवन्ता उ॒त धर्म॑वन्ता म॒रुत्व॑न्ता जरि॒तुर्ग॑च्छथो॒ हव॑म् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण चाऽऽदि॒त्यैर्या॑तमश्विना
॥१३॥mi̱trāvaru̍ṇavantā u̱ta dharma̍vantā ma̱rutva̍ntā jari̱turga̍cchatho̱ hava̍m |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa cā''di̱tyairyā̍tamaśvinā
अङ्गि॑रस्वन्ता उ॒त विष्णु॑वन्ता म॒रुत्व॑न्ता जरि॒तुर्ग॑च्छथो॒ हव॑म् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण चाऽऽदि॒त्यैर्या॑तमश्विना
॥१४॥aṅgi̍rasvantā u̱ta viṣṇu̍vantā ma̱rutva̍ntā jari̱turga̍cchatho̱ hava̍m |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa cā''di̱tyairyā̍tamaśvinā
ऋ॒भु॒मन्ता॑ वृषणा॒ वाज॑वन्ता म॒रुत्व॑न्ता जरि॒तुर्ग॑च्छथो॒ हव॑म् ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण चाऽऽदि॒त्यैर्या॑तमश्विना
॥१५॥ṛ̱bhu̱mantā̍ vṛṣaṇā̱ vāja̍vantā ma̱rutva̍ntā jari̱turga̍cchatho̱ hava̍m |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa cā''di̱tyairyā̍tamaśvinā
ब्रह्म॑ जिन्वतमु॒त जि॑न्वतं॒ धियो॑ ह॒तं रक्षां॑सि॒ सेध॑त॒ममी॑वाः ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ सोमं॑ सुन्व॒तो अ॑श्विना
॥१६॥brahma̍ jinvatamu̱ta ji̍nvata̱ṃ dhiyo̍ ha̱taṃ rakṣā̍ṃsi̱ sedha̍ta̱mamī̍vāḥ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ soma̍ṃ sunva̱to a̍śvinā
क्ष॒त्रं जि॑न्वतमु॒त जि॑न्वतं॒ नॄन्ह॒तं रक्षां॑सि॒ सेध॑त॒ममी॑वाः ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ सोमं॑ सुन्व॒तो अ॑श्विना
॥१७॥kṣa̱traṃ ji̍nvatamu̱ta ji̍nvata̱ṃ nṝnha̱taṃ rakṣā̍ṃsi̱ sedha̍ta̱mamī̍vāḥ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ soma̍ṃ sunva̱to a̍śvinā
धे॒नूर्जि॑न्वतमु॒त जि॑न्वतं॒ विशो॑ ह॒तं रक्षां॑सि॒ सेध॑त॒ममी॑वाः ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण च॒ सोमं॑ सुन्व॒तो अ॑श्विना
॥१८॥dhe̱nūrji̍nvatamu̱ta ji̍nvata̱ṃ viśo̍ ha̱taṃ rakṣā̍ṃsi̱ sedha̍ta̱mamī̍vāḥ |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa ca̱ soma̍ṃ sunva̱to a̍śvinā
अत्रे॑रिव शृणुतं पू॒र्व्यस्तु॑तिं श्या॒वाश्व॑स्य सुन्व॒तो म॑दच्युता ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चाश्वि॑ना ति॒रोअ॑ह्न्यम्
॥१९॥atre̍riva śṛṇutaṃ pū̱rvyastu̍tiṃ śyā̱vāśva̍sya sunva̱to ma̍dacyutā |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ cāśvi̍nā ti̱roa̍hnyam
सर्गाँ॑ इव सृजतं सुष्टु॒तीरुप॑ श्या॒वाश्व॑स्य सुन्व॒तो म॑दच्युता ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चाऽश्वि॑ना ति॒रोअ॑ह्न्यम्
॥२०॥sargā̍m̐ iva sṛjataṃ suṣṭu̱tīrupa̍ śyā̱vāśva̍sya sunva̱to ma̍dacyutā |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ cā'śvi̍nā ti̱roa̍hnyam
र॒श्मीँरि॑व यच्छतमध्व॒राँ उप॑ श्या॒वाश्व॑स्य सुन्व॒तो म॑दच्युता ।
स॒जोष॑सा उ॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ चाऽश्वि॑ना ति॒रोअ॑ह्न्यम्
॥२१॥ra̱śmīm̐ri̍va yacchatamadhva̱rām̐ upa̍ śyā̱vāśva̍sya sunva̱to ma̍dacyutā |
sa̱joṣa̍sā u̱ṣasā̱ sūrye̍ṇa̱ cā'śvi̍nā ti̱roa̍hnyam
अ॒र्वाग्रथं॒ नि य॑च्छतं॒ पिब॑तं सो॒म्यं मधु॑ ।
आ या॑तमश्वि॒ना ग॑तमव॒स्युर्वा॑म॒हं हु॑वे ध॒त्तं रत्ना॑नि दा॒शुषे॑
॥२२॥a̱rvāgratha̱ṃ ni ya̍cchata̱ṃ piba̍taṃ so̱myaṃ madhu̍ |
ā yā̍tamaśvi̱nā ga̍tamava̱syurvā̍ma̱haṃ hu̍ve dha̱ttaṃ ratnā̍ni dā̱śuṣe̍
न॒मो॒वा॒के प्रस्थि॑ते अध्व॒रे न॑रा वि॒वक्ष॑णस्य पी॒तये॑ ।
आ या॑तमश्वि॒ना ग॑तमव॒स्युर्वा॑म॒हं हु॑वे ध॒त्तं रत्ना॑नि दा॒शुषे॑
॥२३॥na̱mo̱vā̱ke prasthi̍te adhva̱re na̍rā vi̱vakṣa̍ṇasya pī̱taye̍ |
ā yā̍tamaśvi̱nā ga̍tamava̱syurvā̍ma̱haṃ hu̍ve dha̱ttaṃ ratnā̍ni dā̱śuṣe̍
स्वाहा॑कृतस्य तृम्पतं सु॒तस्य॑ देवा॒वन्ध॑सः ।
आ या॑तमश्वि॒ना ग॑तमव॒स्युर्वा॑म॒हं हु॑वे ध॒त्तं रत्ना॑नि दा॒शुषे॑
॥२४॥svāhā̍kṛtasya tṛmpataṃ su̱tasya̍ devā̱vandha̍saḥ |
ā yā̍tamaśvi̱nā ga̍tamava̱syurvā̍ma̱haṃ hu̍ve dha̱ttaṃ ratnā̍ni dā̱śuṣe̍