अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१० नाभाक: काण्व:। अग्नि: । महापंक्ति: ।
अ॒ग्निम॑स्तोष्यृ॒ग्मिय॑म॒ग्निमी॒ळा य॒जध्यै॑ ।
अ॒ग्निर्दे॒वाँ अ॑नक्तु न उ॒भे हि वि॒दथे॑ क॒विर॒न्तश्चर॑ति दू॒त्यं१ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥१॥a̱gnima̍stoṣyṛ̱gmiya̍ma̱gnimī̱l̤ā ya̱jadhyai̍ |
a̱gnirde̱vām̐ a̍naktu na u̱bhe hi vi̱dathe̍ ka̱vira̱ntaścara̍ti dū̱tyaṃ1 nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
न्य॑ग्ने॒ नव्य॑सा॒ वच॑स्त॒नूषु॒ शंस॑मेषाम् ।
न्यरा॑ती॒ ररा॑व्णां॒ विश्वा॑ अ॒र्यो अरा॑तीरि॒तो यु॑च्छन्त्वा॒मुरो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥२॥nya̍gne̱ navya̍sā̱ vaca̍sta̱nūṣu̱ śaṃsa̍meṣām |
nyarā̍tī̱ rarā̍vṇā̱ṃ viśvā̍ a̱ryo arā̍tīri̱to yu̍cchantvā̱muro̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
अग्ने॒ मन्मा॑नि॒ तुभ्यं॒ कं घृ॒तं न जु॑ह्व आ॒सनि॑ ।
स दे॒वेषु॒ प्र चि॑किद्धि॒ त्वं ह्यसि॑ पू॒र्व्यः शि॒वो दू॒तो वि॒वस्व॑तो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥३॥agne̱ manmā̍ni̱ tubhya̱ṃ kaṃ ghṛ̱taṃ na ju̍hva ā̱sani̍ |
sa de̱veṣu̱ pra ci̍kiddhi̱ tvaṃ hyasi̍ pū̱rvyaḥ śi̱vo dū̱to vi̱vasva̍to̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
तत्त॑द॒ग्निर्वयो॑ दधे॒ यथा॑यथा कृप॒ण्यति॑ ।
ऊ॒र्जाहु॑ति॒र्वसू॑नां॒ शं च॒ योश्च॒ मयो॑ दधे॒ विश्व॑स्यै दे॒वहू॑त्यै॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥४॥tatta̍da̱gnirvayo̍ dadhe̱ yathā̍yathā kṛpa̱ṇyati̍ |
ū̱rjāhu̍ti̱rvasū̍nā̱ṃ śaṃ ca̱ yośca̱ mayo̍ dadhe̱ viśva̍syai de̱vahū̍tyai̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
स चि॑केत॒ सही॑यसा॒ऽग्निश्चि॒त्रेण॒ कर्म॑णा ।
स होता॒ शश्व॑तीनां॒ दक्षि॑णाभिर॒भीवृ॑त इ॒नोति॑ च प्रती॒व्यं१ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥५॥sa ci̍keta̱ sahī̍yasā̱'gniści̱treṇa̱ karma̍ṇā |
sa hotā̱ śaśva̍tīnā̱ṃ dakṣi̍ṇābhira̱bhīvṛ̍ta i̱noti̍ ca pratī̱vyaṃ1 nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
अ॒ग्निर्जा॒ता दे॒वाना॑म॒ग्निर्वे॑द॒ मर्ता॑नामपी॒च्य॑म् ।
अ॒ग्निः स द्र॑विणो॒दा अ॒ग्निर्द्वारा॒ व्यू॑र्णुते॒ स्वा॑हुतो॒ नवी॑यसा॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥६॥a̱gnirjā̱tā de̱vānā̍ma̱gnirve̍da̱ martā̍nāmapī̱cya̍m |
a̱gniḥ sa dra̍viṇo̱dā a̱gnirdvārā̱ vyū̍rṇute̱ svā̍huto̱ navī̍yasā̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
अ॒ग्निर्दे॒वेषु॒ संव॑सु॒: स वि॒क्षु य॒ज्ञिया॒स्वा ।
स मु॒दा काव्या॑ पु॒रु विश्वं॒ भूमे॑व पुष्यति दे॒वो दे॒वेषु॑ य॒ज्ञियो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥७॥a̱gnirde̱veṣu̱ saṃva̍su̱: sa vi̱kṣu ya̱jñiyā̱svā |
sa mu̱dā kāvyā̍ pu̱ru viśva̱ṃ bhūme̍va puṣyati de̱vo de̱veṣu̍ ya̱jñiyo̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
यो अ॒ग्निः स॒प्तमा॑नुषः श्रि॒तो विश्वे॑षु॒ सिन्धु॑षु ।
तमाग॑न्म त्रिप॒स्त्यं म॑न्धा॒तुर्द॑स्यु॒हन्त॑मम॒ग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यं नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥८॥yo a̱gniḥ sa̱ptamā̍nuṣaḥ śri̱to viśve̍ṣu̱ sindhu̍ṣu |
tamāga̍nma tripa̱styaṃ ma̍ndhā̱turda̍syu̱hanta̍mama̱gniṃ ya̱jñeṣu̍ pū̱rvyaṃ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
अ॒ग्निस्त्रीणि॑ त्रि॒धातू॒न्या क्षे॑ति वि॒दथा॑ क॒विः ।
स त्रीँरे॑काद॒शाँ इ॒ह यक्ष॑च्च पि॒प्रय॑च्च नो॒ विप्रो॑ दू॒तः परि॑ष्कृतो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥९॥a̱gnistrīṇi̍ tri̱dhātū̱nyā kṣe̍ti vi̱dathā̍ ka̱viḥ |
sa trīm̐re̍kāda̱śām̐ i̱ha yakṣa̍cca pi̱praya̍cca no̱ vipro̍ dū̱taḥ pari̍ṣkṛto̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me
त्वं नो॑ अग्न आ॒युषु॒ त्वं दे॒वेषु॑ पूर्व्य॒ वस्व॒ एक॑ इरज्यसि ।
त्वामाप॑: परि॒स्रुत॒: परि॑ यन्ति॒ स्वसे॑तवो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे
॥१०॥tvaṃ no̍ agna ā̱yuṣu̱ tvaṃ de̱veṣu̍ pūrvya̱ vasva̱ eka̍ irajyasi |
tvāmāpa̍: pari̱sruta̱: pari̍ yanti̱ svase̍tavo̱ nabha̍ntāmanya̱ke sa̍me