skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 103 — अदर्शि (14 मन्त्राः)

RV 8.103 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 8, सूक्तम् 103 (अदर्शि), 14 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 103

१४ सौभरि: काण्व: ।अग्नि:; १४ अग्नामरुत: । बृहती; ५ विराड्रूपा; ७,९,११,१३ सतोबृहती ; ८,१२ ककुप् ; १० ह्रसीयसी; १४ अनुष्टुप् ।

अद॑र्शि गातु॒वित्त॑मो॒ यस्मि॑न्व्र॒तान्या॑द॒धुः । उपो॒ षु जा॒तमार्य॑स्य॒ वर्ध॑नम॒ग्निं न॑क्षन्त नो॒ गिर॑:

॥१॥

ada̍rśi gātu̱vitta̍mo̱ yasmi̍nvra̱tānyā̍da̱dhuḥ | upo̱ ṣu jā̱tamārya̍sya̱ vardha̍nama̱gniṃ na̍kṣanta no̱ gira̍:

प्र दैवो॑दासो अ॒ग्निर्दे॒वाँ अच्छा॒ न म॒ज्मना॑ । अनु॑ मा॒तरं॑ पृथि॒वीं वि वा॑वृते त॒स्थौ नाक॑स्य॒ सान॑वि

॥२॥

pra daivo̍dāso a̱gnirde̱vām̐ acchā̱ na ma̱jmanā̍ | anu̍ mā̱tara̍ṃ pṛthi̱vīṃ vi vā̍vṛte ta̱sthau nāka̍sya̱ sāna̍vi

यस्मा॒द्रेज॑न्त कृ॒ष्टय॑श्च॒र्कृत्या॑नि कृण्व॒तः । स॒ह॒स्र॒सां मे॒धसा॑ताविव॒ त्मना॒ऽग्निं धी॒भिः स॑पर्यत

॥३॥

yasmā̱dreja̍nta kṛ̱ṣṭaya̍śca̱rkṛtyā̍ni kṛṇva̱taḥ | sa̱ha̱sra̱sāṃ me̱dhasā̍tāviva̱ tmanā̱'gniṃ dhī̱bhiḥ sa̍paryata

प्र यं रा॒ये निनी॑षसि॒ मर्तो॒ यस्ते॑ वसो॒ दाश॑त् । स वी॒रं ध॑त्ते अग्न उक्थशं॒सिनं॒ त्मना॑ सहस्रपो॒षिण॑म्

॥४॥

pra yaṃ rā̱ye ninī̍ṣasi̱ marto̱ yaste̍ vaso̱ dāśa̍t | sa vī̱raṃ dha̍tte agna ukthaśa̱ṃsina̱ṃ tmanā̍ sahasrapo̱ṣiṇa̍m

स दृ॒ळ्हे चि॑द॒भि तृ॑णत्ति॒ वाज॒मर्व॑ता॒ स ध॑त्ते॒ अक्षि॑ति॒ श्रव॑: ।

त्वे दे॑व॒त्रा सदा॑ पुरूवसो॒ विश्वा॑ वा॒मानि॑ धीमहि

॥५॥

sa dṛ̱l̤he ci̍da̱bhi tṛ̍ṇatti̱ vāja̱marva̍tā̱ sa dha̍tte̱ akṣi̍ti̱ śrava̍: |

tve de̍va̱trā sadā̍ purūvaso̱ viśvā̍ vā̱māni̍ dhīmahi

यो विश्वा॒ दय॑ते॒ वसु॒ होता॑ म॒न्द्रो जना॑नाम् । मधो॒र्न पात्रा॑ प्रथ॒मान्य॑स्मै॒ प्र स्तोमा॑ यन्त्य॒ग्नये॑

॥६॥

yo viśvā̱ daya̍te̱ vasu̱ hotā̍ ma̱ndro janā̍nām | madho̱rna pātrā̍ pratha̱mānya̍smai̱ pra stomā̍ yantya̱gnaye̍

अश्वं॒ न गी॒र्भी र॒थ्यं॑ सु॒दान॑वो मर्मृ॒ज्यन्ते॑ देव॒यव॑: । उ॒भे तो॒के तन॑ये दस्म विश्पते॒ पर्षि॒ राधो॑ म॒घोना॑म्

॥७॥

aśva̱ṃ na gī̱rbhī ra̱thya̍ṃ su̱dāna̍vo marmṛ̱jyante̍ deva̱yava̍: | u̱bhe to̱ke tana̍ye dasma viśpate̱ parṣi̱ rādho̍ ma̱ghonā̍m

प्र मंहि॑ष्ठाय गायत ऋ॒ताव्ने॑ बृह॒ते शु॒क्रशो॑चिषे । उप॑स्तुतासो अ॒ग्नये॑

॥८॥

pra maṃhi̍ṣṭhāya gāyata ṛ̱tāvne̍ bṛha̱te śu̱kraśo̍ciṣe | upa̍stutāso a̱gnaye̍

आ वं॑सते म॒घवा॑ वी॒रव॒द्यश॒: समि॑द्धो द्यु॒म्न्याहु॑तः । कु॒विन्नो॑ अस्य सुम॒तिर्नवी॑य॒स्यच्छा॒ वाजे॑भिरा॒गम॑त्

॥९॥

ā va̍ṃsate ma̱ghavā̍ vī̱rava̱dyaśa̱: sami̍ddho dyu̱mnyāhu̍taḥ | ku̱vinno̍ asya suma̱tirnavī̍ya̱syacchā̱ vāje̍bhirā̱gama̍t

प्रेष्ठ॑मु प्रि॒याणां॑ स्तु॒ह्या॑सा॒वाति॑थिम् । अ॒ग्निं रथा॑नां॒ यम॑म्

॥१०॥

preṣṭha̍mu pri̱yāṇā̍ṃ stu̱hyā̍sā̱vāti̍thim | a̱gniṃ rathā̍nā̱ṃ yama̍m

उदि॑ता॒ यो निदि॑ता॒ वेदि॑ता॒ वस्वा य॒ज्ञियो॑ व॒वर्त॑ति । दु॒ष्टरा॒ यस्य॑ प्रव॒णे नोर्मयो॑ धि॒या वाज॒ सिषा॑सतः

॥११॥

udi̍tā̱ yo nidi̍tā̱ vedi̍tā̱ vasvā ya̱jñiyo̍ va̱varta̍ti | du̱ṣṭarā̱ yasya̍ prava̱ṇe normayo̍ dhi̱yā vāja̱ siṣā̍sataḥ

मा नो॑ हृणीता॒मति॑थि॒र्वसु॑र॒ग्निः पु॑रुप्रश॒स्त ए॒षः । यः सु॒होता॑ स्वध्व॒रः

॥१२॥

mā no̍ hṛṇītā̱mati̍thi̱rvasu̍ra̱gniḥ pu̍rupraśa̱sta e̱ṣaḥ | yaḥ su̱hotā̍ svadhva̱raḥ

मो ते रि॑ष॒न्ये अच्छो॑क्तिभिर्व॒सोऽग्ने॒ केभि॑श्चि॒देवै॑: । की॒रिश्चि॒द्धि त्वामीट्टे॑ दू॒त्या॑य रा॒तह॑व्यः स्वध्व॒रः

॥१३॥

mo te ri̍ṣa̱nye accho̍ktibhirva̱so'gne̱ kebhi̍ści̱devai̍: | kī̱riści̱ddhi tvāmīṭṭe̍ dū̱tyā̍ya rā̱taha̍vyaḥ svadhva̱raḥ

आग्ने॑ याहि म॒रुत्स॑खा रु॒द्रेभि॒: सोम॑पीतये । सोभ॑र्या॒ उप॑ सुष्टु॒तिं मा॒दय॑स्व॒ स्व॑र्णरे

॥१४॥

āgne̍ yāhi ma̱rutsa̍khā ru̱drebhi̱: soma̍pītaye | sobha̍ryā̱ upa̍ suṣṭu̱tiṃ mā̱daya̍sva̱ sva̍rṇare