skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 72 — हविष्कृणुध्वमा (18 मन्त्राः)

RV 8.72 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 8, सूक्तम् 72 (हविष्कृणुध्वमा), 18 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 72

१८ हर्यत: प्रागाथ: । अग्नि: हवींषि वा । गायत्री ।

ह॒विष्कृ॑णुध्व॒मा ग॑मदध्व॒र्युर्व॑नते॒ पुन॑: । वि॒द्वाँ अ॑स्य प्र॒शास॑नम्

॥१॥

ha̱viṣkṛ̍ṇudhva̱mā ga̍madadhva̱ryurva̍nate̱ puna̍: | vi̱dvām̐ a̍sya pra̱śāsa̍nam

नि ति॒ग्मम॒भ्यं१शुं सीद॒द्धोता॑ म॒नावधि॑ । जु॒षा॒णो अ॑स्य स॒ख्यम्

॥२॥

ni ti̱gmama̱bhyaṃ1śuṃ sīda̱ddhotā̍ ma̱nāvadhi̍ | ju̱ṣā̱ṇo a̍sya sa̱khyam

अ॒न्तरि॑च्छन्ति॒ तं जने॑ रु॒द्रं प॒रो म॑नी॒षया॑ । गृ॒भ्णन्ति॑ जि॒ह्वया॑ स॒सम्

॥३॥

a̱ntari̍cchanti̱ taṃ jane̍ ru̱draṃ pa̱ro ma̍nī̱ṣayā̍ | gṛ̱bhṇanti̍ ji̱hvayā̍ sa̱sam

जा॒म्य॑तीतपे॒ धनु॑र्वयो॒धा अ॑रुह॒द्वन॑म् । दृ॒षदं॑ जि॒ह्वयाव॑धीत्

॥४॥

jā̱mya̍tītape̱ dhanu̍rvayo̱dhā a̍ruha̱dvana̍m | dṛ̱ṣada̍ṃ ji̱hvayāva̍dhīt

चर॑न्व॒त्सो रुश॑न्नि॒ह नि॑दा॒तारं॒ न वि॑न्दते । वेति॒ स्तोत॑व अ॒म्ब्य॑म्

॥५॥

cara̍nva̱tso ruśa̍nni̱ha ni̍dā̱tāra̱ṃ na vi̍ndate | veti̱ stota̍va a̱mbya̍m

उ॒तो न्व॑स्य॒ यन्म॒हदश्वा॑व॒द्योज॑नं बृ॒हद् । दा॒मा रथ॑स्य॒ ददृ॑शे

॥६॥

u̱to nva̍sya̱ yanma̱hadaśvā̍va̱dyoja̍naṃ bṛ̱had | dā̱mā ratha̍sya̱ dadṛ̍śe

दु॒हन्ति॑ स॒प्तैका॒मुप॒ द्वा पञ्च॑ सृजतः । ती॒र्थे सिन्धो॒रधि॑ स्व॒रे

॥७॥

du̱hanti̍ sa̱ptaikā̱mupa̱ dvā pañca̍ sṛjataḥ | tī̱rthe sindho̱radhi̍ sva̱re

आ द॒शभि॑र्वि॒वस्व॑त॒ इन्द्र॒: कोश॑मचुच्यवीत् । खेद॑या त्रि॒वृता॑ दि॒वः

॥८॥

ā da̱śabhi̍rvi̱vasva̍ta̱ indra̱: kośa̍macucyavīt | kheda̍yā tri̱vṛtā̍ di̱vaḥ

परि॑ त्रि॒धातु॑रध्व॒रं जू॒र्णिरे॑ति॒ नवी॑यसी । मध्वा॒ होता॑रो अञ्जते

॥९॥

pari̍ tri̱dhātu̍radhva̱raṃ jū̱rṇire̍ti̱ navī̍yasī | madhvā̱ hotā̍ro añjate

सि॒ञ्चन्ति॒ नम॑साव॒तमु॒च्चाच॑क्रं॒ परि॑ज्मानम् । नी॒चीन॑बार॒मक्षि॑तम्

॥१०॥

si̱ñcanti̱ nama̍sāva̱tamu̱ccāca̍kra̱ṃ pari̍jmānam | nī̱cīna̍bāra̱makṣi̍tam

अ॒भ्यार॒मिदद्र॑यो॒ निषि॑क्तं॒ पुष्क॑रे॒ मधु॑ । अ॒व॒तस्य॑ वि॒सर्ज॑ने

॥११॥

a̱bhyāra̱midadra̍yo̱ niṣi̍kta̱ṃ puṣka̍re̱ madhu̍ | a̱va̱tasya̍ vi̱sarja̍ne

गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ । उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑

॥१२॥

gāva̱ upā̍vatāva̱taṃ ma̱hī ya̱jñasya̍ ra̱psudā̍ | u̱bhā karṇā̍ hira̱ṇyayā̍

आ सु॒ते सि॑ञ्चत॒ श्रियं॒ रोद॑स्योरभि॒श्रिय॑म् । र॒सा द॑धीत वृष॒भम्

॥१३॥

ā su̱te si̍ñcata̱ śriya̱ṃ roda̍syorabhi̱śriya̍m | ra̱sā da̍dhīta vṛṣa̱bham

ते जा॑नत॒ स्वमो॒क्यं१ सं व॒त्सासो॒ न मा॒तृभि॑: । मि॒थो न॑सन्त जा॒मिभि॑:

॥१४॥

te jā̍nata̱ svamo̱kyaṃ1 saṃ va̱tsāso̱ na mā̱tṛbhi̍: | mi̱tho na̍santa jā̱mibhi̍:

उप॒ स्रक्वे॑षु॒ बप्स॑तः कृण्व॒ते ध॒रुणं॑ दि॒वि । इन्द्रे॑ अ॒ग्ना नम॒: स्व॑:

॥१५॥

upa̱ srakve̍ṣu̱ bapsa̍taḥ kṛṇva̱te dha̱ruṇa̍ṃ di̱vi | indre̍ a̱gnā nama̱: sva̍:

अधु॑क्षत्पि॒प्युषी॒मिष॒मूर्जं॑ स॒प्तप॑दीम॒रिः । सूर्य॑स्य स॒प्त र॒श्मिभि॑:

॥१६॥

adhu̍kṣatpi̱pyuṣī̱miṣa̱mūrja̍ṃ sa̱ptapa̍dīma̱riḥ | sūrya̍sya sa̱pta ra̱śmibhi̍:

सोम॑स्य मित्रावरु॒णोदि॑ता॒ सूर॒ आ द॑दे । तदातु॑रस्य भेष॒जम्

॥१७॥

soma̍sya mitrāvaru̱ṇodi̍tā̱ sūra̱ ā da̍de | tadātu̍rasya bheṣa̱jam

उ॒तो न्व॑स्य॒ यत्प॒दं ह॑र्य॒तस्य॑ निधा॒न्य॑म् । परि॒ द्यां जि॒ह्वया॑तनत्

॥१८॥

u̱to nva̍sya̱ yatpa̱daṃ ha̍rya̱tasya̍ nidhā̱nya̍m | pari̱ dyāṃ ji̱hvayā̍tanat