Study
- Anukramaṇī
- Source
21 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup, 15 ekapadā virāṭ|
tvaṃ ma̱hām̐ i̍ndra̱ tubhya̍ṃ ha̱ kṣā anu̍ kṣa̱traṃ ma̱ṃhanā̍ manyata̱ dyauḥ |
tvaṃ vṛ̱traṃ śava̍sā jagha̱nvān tsṛ̱jaḥ sindhū̱m̐rahi̍nā jagrasā̱nān
||1||त्वं म॒हाँ इ॑न्द्र॒ तुभ्यं॑ ह॒ क्षा अनु॑ क्ष॒त्रं मं॒हना॑ मन्यत॒ द्यौः ।
त्वं वृ॒त्रं शव॑सा जघ॒न्वान् त्सृ॒जः सिन्धूँ॒रहि॑ना जग्रसा॒नान्
tava̍ tvi̱ṣo jani̍man rejata̱ dyau reja̱d bhūmi̍rbhi̱yasā̱ svasya̍ ma̱nyoḥ |
ṛ̱ghā̱yanta̍ su̱bhva1: parva̍tāsa̱ ārda̱n dhanvā̍ni sa̱raya̍nta̱ āpa̍:
||2||तव॑ त्वि॒षो जनि॑मन् रेजत॒ द्यौ रेज॒द् भूमि॑र्भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः ।
ऋ॒घा॒यन्त॑ सु॒भ्व१: पर्व॑तास॒ आर्द॒न् धन्वा॑नि स॒रय॑न्त॒ आप॑:
bhi̱nad gi̱riṃ śava̍sā̱ vajra̍mi̱ṣṇannā̍viṣkṛṇvā̱naḥ sa̍hasā̱na oja̍: |
vadhī̍d vṛ̱traṃ vajre̍ṇa mandasā̱naḥ sara̱nnāpo̱ java̍sā ha̱tavṛ̍ṣṇīḥ
||3||भि॒नद् गि॒रिं शव॑सा॒ वज्र॑मि॒ष्णन्ना॑विष्कृण्वा॒नः स॑हसा॒न ओज॑: ।
वधी॑द् वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः सर॒न्नापो॒ जव॑सा ह॒तवृ॑ष्णीः
su̱vīra̍ste jani̱tā ma̍nyata̱ dyaurindra̍sya ka̱rtā svapa̍stamo bhūt |
ya ī̍ṃ ja̱jāna̍ sva̱rya̍ṃ su̱vajra̱mana̍pacyuta̱ṃ sada̍so̱ na bhūma̍
||4||सु॒वीर॑स्ते जनि॒ता म॑न्यत॒ द्यौरिन्द्र॑स्य क॒र्ता स्वप॑स्तमो भूत् ।
य ईं॑ ज॒जान॑ स्व॒र्यं॑ सु॒वज्र॒मन॑पच्युतं॒ सद॑सो॒ न भूम॑
ya eka̍ iccyā̱vaya̍ti̱ pra bhūmā̱ rājā̍ kṛṣṭī̱nāṃ pu̍ruhū̱ta indra̍: |
sa̱tyame̍na̱manu̱ viśve̍ madanti rā̱tiṃ de̱vasya̍ gṛṇa̱to ma̱ghona̍:
||5||य एक॑ इच्च्या॒वय॑ति॒ प्र भूमा॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्र॑: ।
स॒त्यमे॑न॒मनु॒ विश्वे॑ मदन्ति रा॒तिं दे॒वस्य॑ गृण॒तो म॒घोन॑:
sa̱trā somā̍ abhavannasya̱ viśve̍ sa̱trā madā̍so bṛha̱to madi̍ṣṭhāḥ |
sa̱trābha̍vo̱ vasu̍pati̱rvasū̍nā̱ṃ datre̱ viśvā̍ adhithā indra kṛ̱ṣṭīḥ
||6||स॒त्रा सोमा॑ अभवन्नस्य॒ विश्वे॑ स॒त्रा मदा॑सो बृह॒तो मदि॑ष्ठाः ।
स॒त्राभ॑वो॒ वसु॑पति॒र्वसू॑नां॒ दत्रे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः
tvamadha̍ pratha̱maṃ jāya̍mā̱no'me̱ viśvā̍ adhithā indra kṛ̱ṣṭīḥ |
tvaṃ prati̍ pra̱vata̍ ā̱śayā̍na̱mahi̱ṃ vajre̍ṇa maghava̱n vi vṛ̍ścaḥ
||7||त्वमध॑ प्रथ॒मं जाय॑मा॒नोऽमे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः ।
त्वं प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण मघव॒न् वि वृ॑श्चः
sa̱trā̱haṇa̱ṃ dādhṛ̍ṣi̱ṃ tumra̱mindra̍ṃ ma̱hāma̍pā̱raṃ vṛ̍ṣa̱bhaṃ su̱vajra̍m |
hantā̱ yo vṛ̱traṃ sani̍to̱ta vāja̱ṃ dātā̍ ma̱ghāni̍ ma̱ghavā̍ su̱rādhā̍:
||8||स॒त्रा॒हणं॒ दाधृ॑षिं॒ तुम्र॒मिन्द्रं॑ म॒हाम॑पा॒रं वृ॑ष॒भं सु॒वज्र॑म् ।
हन्ता॒ यो वृ॒त्रं सनि॑तो॒त वाजं॒ दाता॑ म॒घानि॑ म॒घवा॑ सु॒राधा॑:
a̱yaṃ vṛta̍ścātayate samī̱cīrya ā̱jiṣu̍ ma̱ghavā̍ śṛ̱ṇva eka̍: |
a̱yaṃ vāja̍ṃ bharati̱ yaṃ sa̱notya̱sya pri̱yāsa̍: sa̱khye syā̍ma
||9||अ॒यं वृत॑श्चातयते समी॒चीर्य आ॒जिषु॑ म॒घवा॑ शृ॒ण्व एक॑: ।
अ॒यं वाजं॑ भरति॒ यं स॒नोत्य॒स्य प्रि॒यास॑: स॒ख्ये स्या॑म
a̱yaṃ śṛ̍ṇve̱ adha̱ jaya̍nnu̱ta ghnanna̱yamu̱ta pra kṛ̍ṇute yu̱dhā gāḥ |
ya̱dā sa̱tyaṃ kṛ̍ṇu̱te ma̱nyumindro̱ viśva̍ṃ dṛ̱l̤ahaṃ bha̍yata̱ eja̍dasmāt
||10||अ॒यं शृ॑ण्वे॒ अध॒ जय॑न्नु॒त घ्नन्न॒यमु॒त प्र कृ॑णुते यु॒धा गाः ।
य॒दा स॒त्यं कृ॑णु॒ते म॒न्युमिन्द्रो॒ विश्वं॑ दृ॒ळहं भ॑यत॒ एज॑दस्मात्
samindro̱ gā a̍jaya̱t saṃ hira̍ṇyā̱ sama̍śvi̱yā ma̱ghavā̱ yo ha̍ pū̱rvīḥ |
e̱bhirnṛbhi̱rnṛta̍mo asya śā̱kai rā̱yo vi̍bha̱ktā sa̍mbha̱raśca̱ vasva̍:
||11||समिन्द्रो॒ गा अ॑जय॒त् सं हिर॑ण्या॒ सम॑श्वि॒या म॒घवा॒ यो ह॑ पू॒र्वीः ।
ए॒भिर्नृभि॒र्नृत॑मो अस्य शा॒कै रा॒यो वि॑भ॒क्ता स॑म्भ॒रश्च॒ वस्व॑:
kiya̍t svi̱dindro̱ adhye̍ti mā̱tuḥ kiya̍t pi̱turja̍ni̱turyo ja̱jāna̍ |
yo a̍sya̱ śuṣma̍ṃ muhu̱kairiya̍rti̱ vāto̱ na jū̱taḥ sta̱naya̍dbhira̱bhraiḥ
||12||किय॑त् स्वि॒दिन्द्रो॒ अध्ये॑ति मा॒तुः किय॑त् पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्यो ज॒जान॑ ।
यो अ॑स्य॒ शुष्मं॑ मुहु॒कैरिय॑र्ति॒ वातो॒ न जू॒तः स्त॒नय॑द्भिर॒भ्रैः
kṣi̱yanta̍ṃ tva̱makṣi̍yantaṃ kṛṇo̱tīya̍rti re̱ṇuṃ ma̱ghavā̍ sa̱moha̍m |
vi̱bha̱ñja̱nura̱śani̍mām̐ iva̱ dyauru̱ta sto̱tāra̍ṃ ma̱ghavā̱ vasau̍ dhāt
||13||क्षि॒यन्तं॑ त्व॒मक्षि॑यन्तं कृणो॒तीय॑र्ति रे॒णुं म॒घवा॑ स॒मोह॑म् ।
वि॒भ॒ञ्ज॒नुर॒शनि॑माँ इव॒ द्यौरु॒त स्तो॒तारं॑ म॒घवा॒ वसौ॑ धात्
a̱yaṃ ca̱krami̍ṣaṇa̱t sūrya̍sya̱ nyeta̍śaṃ rīramat sasṛmā̱ṇam |
ā kṛ̱ṣṇa ī̍ṃ juhurā̱ṇo ji̍gharti tva̱co bu̱dhne raja̍so a̱sya yonau̍
||14||अ॒यं च॒क्रमि॑षण॒त् सूर्य॑स्य॒ न्येत॑शं रीरमत् ससृमा॒णम् ।
आ कृ॒ष्ण ईं॑ जुहुरा॒णो जि॑घर्ति त्व॒चो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑
asi̍knyā̱ṃ yaja̍māno̱ na hotā̍
||15||असि॑क्न्यां॒ यज॑मानो॒ न होता॑
ga̱vyanta̱ indra̍ṃ sa̱khyāya̱ viprā̍ aśvā̱yanto̱ vṛṣa̍ṇaṃ vā̱jaya̍ntaḥ |
ja̱nī̱yanto̍ jani̱dāmakṣi̍toti̱mā cyā̍vayāmo'va̱te na kośa̍m
||16||ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः ।
ज॒नी॒यन्तो॑ जनि॒दामक्षि॑तोति॒मा च्या॑वयामोऽव॒ते न कोश॑म्
trā̱tā no̍ bodhi̱ dadṛ̍śāna ā̱pira̍bhikhyā̱tā ma̍rḍi̱tā so̱myānā̍m |
sakhā̍ pi̱tā pi̱tṛta̍maḥ pitṝ̱ṇāṃ karte̍mu lo̱kamu̍śa̱te va̍yo̱dhāḥ
||17||त्रा॒ता नो॑ बोधि॒ ददृ॑शान आ॒पिर॑भिख्या॒ता म॑र्डि॒ता सो॒म्याना॑म् ।
सखा॑ पि॒ता पि॒तृत॑मः पितॄ॒णां कर्ते॑मु लो॒कमु॑श॒ते व॑यो॒धाः
sa̱khī̱ya̱tāma̍vi̱tā bo̍dhi̱ sakhā̍ gṛṇā̱na i̍ndra stuva̱te vayo̍ dhāḥ |
va̱yaṃ hyā te̍ cakṛ̱mā sa̱bādha̍ ā̱bhiḥ śamī̍bhirma̱haya̍nta indra
||18||स॒खी॒य॒ताम॑वि॒ता बो॑धि॒ सखा॑ गृणा॒न इ॑न्द्र स्तुव॒ते वयो॑ धाः ।
व॒यं ह्या ते॑ चकृ॒मा स॒बाध॑ आ॒भिः शमी॑भिर्म॒हय॑न्त इन्द्र
stu̱ta indro̍ ma̱ghavā̱ yaddha̍ vṛ̱trā bhūrī̱ṇyeko̍ apra̱tīni̍ hanti |
a̱sya pri̱yo ja̍ri̱tā yasya̱ śarma̱nnaki̍rde̱vā vā̱raya̍nte̱ na martā̍:
||19||स्तु॒त इन्द्रो॑ म॒घवा॒ यद्ध॑ वृ॒त्रा भूरी॒ण्येको॑ अप्र॒तीनि॑ हन्ति ।
अ॒स्य प्रि॒यो ज॑रि॒ता यस्य॒ शर्म॒न्नकि॑र्दे॒वा वा॒रय॑न्ते॒ न मर्ता॑:
e̱vā na̱ indro̍ ma̱ghavā̍ vira̱pśī kara̍t sa̱tyā ca̍rṣaṇī̱dhṛda̍na̱rvā |
tvaṃ rājā̍ ja̱nuṣā̍ṃ dhehya̱sme adhi̱ śravo̱ māhi̍na̱ṃ yajja̍ri̱tre
||20||ए॒वा न॒ इन्द्रो॑ म॒घवा॑ विर॒प्शी कर॑त् स॒त्या च॑र्षणी॒धृद॑न॒र्वा ।
त्वं राजा॑ ज॒नुषां॑ धेह्य॒स्मे अधि॒ श्रवो॒ माहि॑नं॒ यज्ज॑रि॒त्रे
nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||21||नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः