Study
- Anukramaṇī
- Source
21 vāmadevo gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
ā sa̱tyo yā̍tu ma̱ghavā̍m̐ ṛjī̱ṣī drava̍ntvasya̱ hara̍ya̱ upa̍ naḥ |
tasmā̱ idandha̍: suṣumā su̱dakṣa̍mi̱hābhi̍pi̱tvaṃ ka̍rate gṛṇā̱naḥ
||1||आ स॒त्यो या॑तु म॒घवाँ॑ ऋजी॒षी द्रव॑न्त्वस्य॒ हर॑य॒ उप॑ नः ।
तस्मा॒ इदन्ध॑: सुषुमा सु॒दक्ष॑मि॒हाभि॑पि॒त्वं क॑रते गृणा॒नः
ava̍ sya śū̱rādhva̍no̱ nānte̱'smin no̍ a̱dya sava̍ne ma̱ndadhyai̍ |
śaṃsā̍tyu̱kthamu̱śane̍va ve̱dhāści̍ki̱tuṣe̍ asu̱ryā̍ya̱ manma̍
||2||अव॑ स्य शू॒राध्व॑नो॒ नान्ते॒ऽस्मिन् नो॑ अ॒द्य सव॑ने म॒न्दध्यै॑ ।
शंसा॑त्यु॒क्थमु॒शने॑व वे॒धाश्चि॑कि॒तुषे॑ असु॒र्या॑य॒ मन्म॑
ka̱virna ni̱ṇyaṃ vi̱dathā̍ni̱ sādha̱nvṛ vṛṣā̱ yat seka̍ṃ vipipā̱no arcā̍t |
di̱va i̱tthā jī̍janat sa̱pta kā̱rūnahnā̍ ciccakrurva̱yunā̍ gṛ̱ṇanta̍:
||3||क॒विर्न नि॒ण्यं वि॒दथा॑नि॒ साध॒न्वृ वृषा॒ यत् सेकं॑ विपिपा॒नो अर्चा॑त् ।
दि॒व इ॒त्था जी॑जनत् स॒प्त का॒रूनह्ना॑ चिच्चक्रुर्व॒युना॑ गृ॒णन्त॑:
sva1ryad vedi̍ su̱dṛśī̍kama̱rkairmahi̱ jyotī̍ rurucu̱ryaddha̱ vasto̍: |
a̱ndhā tamā̍ṃsi̱ dudhi̍tā vi̱cakṣe̱ nṛbhya̍ścakāra̱ nṛta̍mo a̱bhiṣṭau̍
||4||स्व१र्यद् वेदि॑ सु॒दृशी॑कम॒र्कैर्महि॒ ज्योती॑ रुरुचु॒र्यद्ध॒ वस्तो॑: ।
अ॒न्धा तमां॑सि॒ दुधि॑ता वि॒चक्षे॒ नृभ्य॑श्चकार॒ नृत॑मो अ॒भिष्टौ॑
va̱va̱kṣa indro̱ ami̍tamṛjī̱ṣyu1bhe ā pa̍prau̱ roda̍sī mahi̱tvā |
ata̍ścidasya mahi̱mā vi re̍cya̱bhi yo viśvā̱ bhuva̍nā ba̱bhūva̍
||5||व॒व॒क्ष इन्द्रो॒ अमि॑तमृजी॒ष्यु१भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।
अत॑श्चिदस्य महि॒मा वि रे॑च्य॒भि यो विश्वा॒ भुव॑ना ब॒भूव॑
viśvā̍ni śa̱kro naryā̍ṇi vi̱dvāna̱po ri̍reca̱ sakhi̍bhi̱rnikā̍maiḥ |
aśmā̍naṃ ci̱d ye bi̍bhi̱durvaco̍bhirvra̱jaṃ goma̍ntamu̱śijo̱ vi va̍vruḥ
||6||विश्वा॑नि श॒क्रो नर्या॑णि वि॒द्वान॒पो रि॑रेच॒ सखि॑भि॒र्निका॑मैः ।
अश्मा॑नं चि॒द् ये बि॑भि॒दुर्वचो॑भिर्व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः
a̱po vṛ̱traṃ va̍vri̱vāṃsa̱ṃ parā̍ha̱n prāva̍t te vajra̍ṃ pṛthi̱vī sace̍tāḥ |
prārṇā̍ṃsi samu̱driyā̍ṇyaino̱: pati̱rbhava̱ñchava̍sā śūra dhṛṣṇo
||7||अ॒पो वृ॒त्रं व॑व्रि॒वांसं॒ परा॑ह॒न् प्राव॑त् ते वज्रं॑ पृथि॒वी सचे॑ताः ।
प्रार्णां॑सि समु॒द्रिया॑ण्यैनो॒: पति॒र्भव॒ञ्छव॑सा शूर धृष्णो
a̱po yadadri̍ṃ puruhūta̱ darda̍rā̱virbhu̍vatsa̱ramā̍ pū̱rvyaṃ te̍ |
sa no̍ ne̱tā vāja̱mā da̍rṣi̱ bhūri̍ṃ go̱trā ru̱jannaṅgi̍robhirgṛṇā̱naḥ
||8||अ॒पो यदद्रिं॑ पुरुहूत॒ दर्द॑रा॒विर्भु॑वत्स॒रमा॑ पू॒र्व्यं ते॑ ।
स नो॑ ने॒ता वाज॒मा द॑र्षि॒ भूरिं॑ गो॒त्रा रु॒जन्नङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः
acchā̍ ka̱viṃ nṛ̍maṇo gā a̱bhiṣṭau̱ sva̍rṣātā maghava̱nnādha̍mānam |
ū̱tibhi̱stami̍ṣaṇo dyu̱mnahū̍tau̱ ni mā̱yāvā̱nabra̍hmā̱ dasyu̍rarta
||9||अच्छा॑ क॒विं नृ॑मणो गा अ॒भिष्टौ॒ स्व॑र्षाता मघव॒न्नाध॑मानम् ।
ऊ॒तिभि॒स्तमि॑षणो द्यु॒म्नहू॑तौ॒ नि मा॒यावा॒नब्र॑ह्मा॒ दस्यु॑रर्त
ā da̍syu̱ghnā mana̍sā yā̱hyasta̱ṃ bhuva̍t te̱ kutsa̍: sa̱khye nikā̍maḥ |
sve yonau̱ ni ṣa̍data̱ṃ sarū̍pā̱ vi vā̍ṃ cikitsadṛta̱ciddha̱ nārī̍
||10||आ द॑स्यु॒घ्ना मन॑सा या॒ह्यस्तं॒ भुव॑त् ते॒ कुत्स॑: स॒ख्ये निका॑मः ।
स्वे योनौ॒ नि ष॑दतं॒ सरू॑पा॒ वि वां॑ चिकित्सदृत॒चिद्ध॒ नारी॑
yāsi̱ kutse̍na sa̱ratha̍mava̱syusto̱do vāta̍sya̱ haryo̱rīśā̍naḥ |
ṛ̱jrā vāja̱ṃ na gadhya̱ṃ yuyū̍ṣan ka̱viryadaha̱n pāryā̍ya̱ bhūṣā̍t
||11||यासि॒ कुत्से॑न स॒रथ॑मव॒स्युस्तो॒दो वात॑स्य॒ हर्यो॒रीशा॑नः ।
ऋ॒ज्रा वाजं॒ न गध्यं॒ युयू॑षन् क॒विर्यदह॒न् पार्या॑य॒ भूषा॑त्
kutsā̍ya̱ śuṣṇa̍ma̱śuṣa̱ṃ ni ba̍rhīḥ prapi̱tve ahna̱: kuya̍vaṃ sa̱hasrā̍ |
sa̱dyo dasyū̱n pra mṛ̍ṇa ku̱tsyena̱ pra sūra̍śca̱kraṃ vṛ̍hatāda̱bhīke̍
||12||कुत्सा॑य॒ शुष्ण॑म॒शुषं॒ नि ब॑र्हीः प्रपि॒त्वे अह्न॒: कुय॑वं स॒हस्रा॑ ।
स॒द्यो दस्यू॒न् प्र मृ॑ण कु॒त्स्येन॒ प्र सूर॑श्च॒क्रं वृ॑हताद॒भीके॑
tvaṃ pipru̱ṃ mṛga̍yaṃ śūśu̱vāṃsa̍mṛ̱jiśva̍ne vaidathi̱nāya̍ randhīḥ |
pa̱ñcā̱śat kṛ̱ṣṇā ni va̍paḥ sa̱hasrā 'tka̱ṃ na puro̍ jari̱mā vi da̍rdaḥ
||13||त्वं पिप्रुं॒ मृग॑यं शूशु॒वांस॑मृ॒जिश्व॑ने वैदथि॒नाय॑ रन्धीः ।
प॒ञ्चा॒शत् कृ॒ष्णा नि व॑पः स॒हस्रा ऽत्कं॒ न पुरो॑ जरि॒मा वि द॑र्दः
sūra̍ upā̱ke ta̱nvaṃ1 dadhā̍no̱ vi yatte̱ cetya̱mṛta̍sya̱ varpa̍: |
mṛ̱go na ha̱stī tavi̍ṣīmuṣā̱ṇaḥ si̱ṃho na bhī̱ma āyu̍dhāni̱ bibhra̍t
||14||सूर॑ उपा॒के त॒न्वं१ दधा॑नो॒ वि यत्ते॒ चेत्य॒मृत॑स्य॒ वर्प॑: ।
मृ॒गो न ह॒स्ती तवि॑षीमुषा॒णः सिं॒हो न भी॒म आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त्
indra̱ṃ kāmā̍ vasū̱yanto̍ agma̱n tsva̍rmīl̤ahe̱ na sava̍ne cakā̱nāḥ |
śra̱va̱syava̍: śaśamā̱nāsa̍ u̱kthairoko̱ na ra̱ṇvā su̱dṛśī̍va pu̱ṣṭiḥ
||15||इन्द्रं॒ कामा॑ वसू॒यन्तो॑ अग्म॒न् त्स्व॑र्मीळहे॒ न सव॑ने चका॒नाः ।
श्र॒व॒स्यव॑: शशमा॒नास॑ उ॒क्थैरोको॒ न र॒ण्वा सु॒दृशी॑व पु॒ष्टिः
tamidva̱ indra̍ṃ su̱hava̍ṃ huvema̱ yastā ca̱kāra̱ naryā̍ pu̱rūṇi̍ |
yo māva̍te jari̱tre gadhya̍ṃ cinma̱kṣū vāja̱ṃ bhara̍ti spā̱rharā̍dhāḥ
||16||तमिद्व॒ इन्द्रं॑ सु॒हवं॑ हुवेम॒ यस्ता च॒कार॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।
यो माव॑ते जरि॒त्रे गध्यं॑ चिन्म॒क्षू वाजं॒ भर॑ति स्पा॒र्हरा॑धाः
ti̱gmā yada̱ntara̱śani̱: patā̍ti̱ kasmi̍ñcicchūra muhu̱ke janā̍nām |
gho̱rā yada̍rya̱ samṛ̍ti̱rbhavā̱tyadha̍ smā nasta̱nvo̍ bodhi go̱pāḥ
||17||ति॒ग्मा यद॒न्तर॒शनि॒: पता॑ति॒ कस्मि॑ञ्चिच्छूर मुहु॒के जना॑नाम् ।
घो॒रा यद॑र्य॒ समृ॑ति॒र्भवा॒त्यध॑ स्मा नस्त॒न्वो॑ बोधि गो॒पाः
bhuvo̍'vi̱tā vā̱made̍vasya dhī̱nāṃ bhuva̱: sakhā̍vṛ̱ko vāja̍sātau |
tvāmanu̱ prama̍ti̱mā ja̍ganmoru̱śaṃso̍ jari̱tre vi̱śvadha̍ syāḥ
||18||भुवो॑ऽवि॒ता वा॒मदे॑वस्य धी॒नां भुव॒: सखा॑वृ॒को वाज॑सातौ ।
त्वामनु॒ प्रम॑ति॒मा ज॑गन्मोरु॒शंसो॑ जरि॒त्रे वि॒श्वध॑ स्याः
e̱bhirnṛbhi̍rindra tvā̱yubhi̍ṣṭvā ma̱ghava̍dbhirmaghava̱n viśva̍ ā̱jau |
dyāvo̱ na dyu̱mnaira̱bhi santo̍ a̱ryaḥ kṣa̱po ma̍dema śa̱rada̍śca pū̱rvīḥ
||19||ए॒भिर्नृभि॑रिन्द्र त्वा॒युभि॑ष्ट्वा म॒घव॑द्भिर्मघव॒न् विश्व॑ आ॒जौ ।
द्यावो॒ न द्यु॒म्नैर॒भि सन्तो॑ अ॒र्यः क्ष॒पो म॑देम श॒रद॑श्च पू॒र्वीः
e̱vedindrā̍ya vṛṣa̱bhāya̱ vṛṣṇe̱ brahmā̍karma̱ bhṛga̍vo̱ na ratha̍m |
nū ci̱d yathā̍ naḥ sa̱khyā vi̱yoṣa̱dasa̍nna u̱gro̍'vi̱tā ta̍nū̱pāḥ
||20||ए॒वेदिन्द्रा॑य वृष॒भाय॒ वृष्णे॒ ब्रह्मा॑कर्म॒ भृग॑वो॒ न रथ॑म् ।
नू चि॒द् यथा॑ नः स॒ख्या वि॒योष॒दस॑न्न उ॒ग्रो॑ऽवि॒ता त॑नू॒पाः
nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ
||21||नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः