skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 43 — आ (17 मन्त्राः)

RV 5.43 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 5, सूक्तम् 43, 17 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 43

१७ भौमोऽत्रिः। विश्वे देवाः । त्रिष्टुप्, १६ एकपदा विराट् ।

आ धे॒नव॒: पय॑सा॒ तूर्ण्य॑र्था॒ अम॑र्धन्ती॒रुप॑ नो यन्तु॒ मध्वा॑ ।

म॒हो रा॒ये बृ॑ह॒तीः स॒प्त विप्रो॑ मयो॒भुवो॑ जरि॒ता जो॑हवीति

॥१॥

ā dhe̱nava̱: paya̍sā̱ tūrṇya̍rthā̱ ama̍rdhantī̱rupa̍ no yantu̱ madhvā̍ |

ma̱ho rā̱ye bṛ̍ha̱tīḥ sa̱pta vipro̍ mayo̱bhuvo̍ jari̱tā jo̍havīti

आ सु॑ष्टु॒ती नम॑सा वर्त॒यध्यै॒ द्यावा॒ वाजा॑य पृथि॒वी अमृ॑ध्रे ।

पि॒ता मा॒ता मधु॑वचाः सु॒हस्ता॒ भरे॑भरे नो य॒शसा॑वविष्टाम्

॥२॥

ā su̍ṣṭu̱tī nama̍sā varta̱yadhyai̱ dyāvā̱ vājā̍ya pṛthi̱vī amṛ̍dhre |

pi̱tā mā̱tā madhu̍vacāḥ su̱hastā̱ bhare̍bhare no ya̱śasā̍vaviṣṭām

अध्व॑र्यवश्चकृ॒वांसो॒ मधू॑नि॒ प्र वा॒यवे॑ भरत॒ चारु॑ शु॒क्रम् ।

होते॑व नः प्रथ॒मः पा॑ह्य॒स्य देव॒ मध्वो॑ ररि॒मा ते॒ मदा॑य

॥३॥

adhva̍ryavaścakṛ̱vāṃso̱ madhū̍ni̱ pra vā̱yave̍ bharata̱ cāru̍ śu̱kram |

hote̍va naḥ pratha̱maḥ pā̍hya̱sya deva̱ madhvo̍ rari̱mā te̱ madā̍ya

दश॒ क्षिपो॑ युञ्जते बा॒हू अद्रिं॒ सोम॑स्य॒ या श॑मि॒तारा॑ सु॒हस्ता॑ ।

मध्वो॒ रसं॑ सु॒गभ॑स्तिर्गिरि॒ष्ठां चनि॑श्चदद् दुदुहे शु॒क्रमं॒शुः

॥४॥

daśa̱ kṣipo̍ yuñjate bā̱hū adri̱ṃ soma̍sya̱ yā śa̍mi̱tārā̍ su̱hastā̍ |

madhvo̱ rasa̍ṃ su̱gabha̍stirgiri̱ṣṭhāṃ cani̍ścadad duduhe śu̱krama̱ṃśuḥ

असा॑वि ते जुजुषा॒णाय॒ सोम॒: क्रत्वे॒ दक्षा॑य बृह॒ते मदा॑य ।

हरी॒ रथे॑ सु॒धुरा॒ योगे॑ अ॒र्वागिन्द्र॑ प्रि॒या कृ॑णुहि हू॒यमा॑नः

॥५॥

asā̍vi te jujuṣā̱ṇāya̱ soma̱: kratve̱ dakṣā̍ya bṛha̱te madā̍ya |

harī̱ rathe̍ su̱dhurā̱ yoge̍ a̱rvāgindra̍ pri̱yā kṛ̍ṇuhi hū̱yamā̍naḥ

आ नो॑ म॒हीम॒रम॑तिं स॒जोषा॒ ग्नां दे॒वीं नम॑सा रा॒तह॑व्याम् ।

मधो॒र्मदा॑य बृह॒तीमृ॑त॒ज्ञामाग्ने॑ वह प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑:

॥६॥

ā no̍ ma̱hīma̱rama̍tiṃ sa̱joṣā̱ gnāṃ de̱vīṃ nama̍sā rā̱taha̍vyām |

madho̱rmadā̍ya bṛha̱tīmṛ̍ta̱jñāmāgne̍ vaha pa̱thibhi̍rdeva̱yānai̍:

अ॒ञ्जन्ति॒ यं प्र॒थय॑न्तो॒ न विप्रा॑ व॒पाव॑न्तं॒ नाग्निना॒ तप॑न्तः ।

पि॒तुर्न पु॒त्र उ॒पसि॒ प्रेष्ठ॒ आ घ॒र्मो अ॒ग्निमृ॒तय॑न्नसादि

॥७॥

a̱ñjanti̱ yaṃ pra̱thaya̍nto̱ na viprā̍ va̱pāva̍nta̱ṃ nāgninā̱ tapa̍ntaḥ |

pi̱turna pu̱tra u̱pasi̱ preṣṭha̱ ā gha̱rmo a̱gnimṛ̱taya̍nnasādi

अच्छा॑ म॒ही बृ॑ह॒ती शंत॑मा॒ गीर्दू॒तो न ग॑न्त्व॒श्विना॑ हु॒वध्यै॑ ।

म॒यो॒भुवा॑ स॒रथा या॑तम॒र्वाग्ग॒न्तं नि॒धिं धुर॑मा॒णिर्न नाभि॑म्

॥८॥

acchā̍ ma̱hī bṛ̍ha̱tī śaṃta̍mā̱ gīrdū̱to na ga̍ntva̱śvinā̍ hu̱vadhyai̍ |

ma̱yo̱bhuvā̍ sa̱rathā yā̍tama̱rvāgga̱ntaṃ ni̱dhiṃ dhura̍mā̱ṇirna nābhi̍m

प्र तव्य॑सो॒ नम॑उक्तिं तु॒रस्या॒ऽहं पू॒ष्ण उ॒त वा॒योर॑दिक्षि ।

या राध॑सा चोदि॒तारा॑ मती॒नां या वाज॑स्य द्रविणो॒दा उ॒त त्मन्

॥९॥

pra tavya̍so̱ nama̍uktiṃ tu̱rasyā̱'haṃ pū̱ṣṇa u̱ta vā̱yora̍dikṣi |

yā rādha̍sā codi̱tārā̍ matī̱nāṃ yā vāja̍sya draviṇo̱dā u̱ta tman

आ नाम॑भिर्म॒रुतो॑ वक्षि॒ विश्वा॒ना रू॒पेभि॑र्जातवेदो हुवा॒नः ।

य॒ज्ञं गिरो॑ जरि॒तुः सु॑ष्टु॒तिं च॒ विश्वे॑ गन्त मरुतो॒ विश्व॑ ऊ॒ती

॥१०॥

ā nāma̍bhirma̱ruto̍ vakṣi̱ viśvā̱nā rū̱pebhi̍rjātavedo huvā̱naḥ |

ya̱jñaṃ giro̍ jari̱tuḥ su̍ṣṭu̱tiṃ ca̱ viśve̍ ganta maruto̱ viśva̍ ū̱tī

आ नो॑ दि॒वो बृ॑ह॒तः पर्व॑ता॒दा सर॑स्वती यज॒ता ग॑न्तु य॒ज्ञम् ।

हवं॑ दे॒वी जु॑जुषा॒णा घृ॒ताची॑ श॒ग्मां नो॒ वाच॑मुश॒ती शृ॑णोतु

॥११॥

ā no̍ di̱vo bṛ̍ha̱taḥ parva̍tā̱dā sara̍svatī yaja̱tā ga̍ntu ya̱jñam |

hava̍ṃ de̱vī ju̍juṣā̱ṇā ghṛ̱tācī̍ śa̱gmāṃ no̱ vāca̍muśa̱tī śṛ̍ṇotu

आ वे॒धसं॒ नील॑पृष्ठं बृ॒हन्तं॒ बृह॒स्पतिं॒ सद॑ने सादयध्वम् ।

सा॒दद्यो॑निं॒ दम॒ आ दी॑दि॒वांसं॒ हिर॑ण्यवर्णमरु॒षं स॑पेम

॥१२॥

ā ve̱dhasa̱ṃ nīla̍pṛṣṭhaṃ bṛ̱hanta̱ṃ bṛha̱spati̱ṃ sada̍ne sādayadhvam |

sā̱dadyo̍ni̱ṃ dama̱ ā dī̍di̱vāṃsa̱ṃ hira̍ṇyavarṇamaru̱ṣaṃ sa̍pema

आ ध॑र्ण॒सिर्बृ॒हद्दि॑वो॒ ररा॑णो॒ विश्वे॑भिर्ग॒न्त्वोम॑भिर्हुवा॒नः ।

ग्ना वसा॑न॒ ओष॑धी॒रमृ॑ध्रस्त्रि॒धातु॑शृङ्गो वृष॒भो व॑यो॒धाः

॥१३॥

ā dha̍rṇa̱sirbṛ̱haddi̍vo̱ rarā̍ṇo̱ viśve̍bhirga̱ntvoma̍bhirhuvā̱naḥ |

gnā vasā̍na̱ oṣa̍dhī̱ramṛ̍dhrastri̱dhātu̍śṛṅgo vṛṣa̱bho va̍yo̱dhāḥ

मा॒तुष्प॒दे प॑र॒मे शु॒क्र आ॒योर्वि॑प॒न्यवो॑ रास्पि॒रासो॑ अग्मन् ।

सु॒शेव्यं॒ नम॑सा रा॒तह॑व्या॒: शिशुं॑ मृजन्त्या॒यवो॒ न वा॒से

॥१४॥

mā̱tuṣpa̱de pa̍ra̱me śu̱kra ā̱yorvi̍pa̱nyavo̍ rāspi̱rāso̍ agman |

su̱śevya̱ṃ nama̍sā rā̱taha̍vyā̱: śiśu̍ṃ mṛjantyā̱yavo̱ na vā̱se

बृ॒हद् वयो॑ बृह॒ते तुभ्य॑मग्ने धिया॒जुरो॑ मिथु॒नास॑: सचन्त ।

दे॒वोदे॑वः सु॒हवो॑ भूतु॒ मह्यं॒ मा नो॑ मा॒ता पृ॑थि॒वी दु॑र्म॒तौ धा॑त्

॥१५॥

bṛ̱had vayo̍ bṛha̱te tubhya̍magne dhiyā̱juro̍ mithu̱nāsa̍: sacanta |

de̱vode̍vaḥ su̱havo̍ bhūtu̱ mahya̱ṃ mā no̍ mā̱tā pṛ̍thi̱vī du̍rma̱tau dhā̍t

उ॒रौ दे॑वा अनिबा॒धे स्या॑म

॥१६॥

u̱rau de̍vā anibā̱dhe syā̍ma

सम॒श्विनो॒रव॑सा॒ नूत॑नेन मयो॒भुवा॑ सु॒प्रणी॑ती गमेम ।

आ नो॑ र॒यिं व॑हत॒मोत वी॒राना विश्वा॑न्यमृता॒ सौभ॑गानि

॥१७॥

sama̱śvino̱rava̍sā̱ nūta̍nena mayo̱bhuvā̍ su̱praṇī̍tī gamema |

ā no̍ ra̱yiṃ va̍hata̱mota vī̱rānā viśvā̍nyamṛtā̱ saubha̍gāni