अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१९ श्यावाश्व आत्रेयः। १-४, ११-१६ मरुतः, ५-८ तरन्तमहिषी शशीयसी, ९ वैददश्विः पुरुमीळहः, १० वैददश्विस्तरन्तः, १७-१९ दार्भ्यो रथवीतिः। गायत्री, ३ निचृत्, ५ अनुष्टुप्, ९ सतोबृहती ।
के ष्ठा॑ नर॒: श्रेष्ठ॑तमा॒ य एक॑एक आय॒य । प॒र॒मस्या॑: परा॒वत॑:
॥१॥ke ṣṭhā̍ nara̱: śreṣṭha̍tamā̱ ya eka̍eka āya̱ya | pa̱ra̱masyā̍: parā̱vata̍:
क्व१ वोऽश्वा॒: क्वा॒३भीश॑वः क॒थं शे॑क क॒था य॑य । पृ॒ष्ठे सदो॑ न॒सोर्यम॑:
॥२॥kva1 vo'śvā̱: kvā̱3bhīśa̍vaḥ ka̱thaṃ śe̍ka ka̱thā ya̍ya | pṛ̱ṣṭhe sado̍ na̱soryama̍:
ज॒घने॒ चोद॑ एषां॒ वि स॒क्थानि॒ नरो॑ यमुः । पु॒त्र॒कृ॒थे न जन॑यः
॥३॥ja̱ghane̱ coda̍ eṣā̱ṃ vi sa̱kthāni̱ naro̍ yamuḥ | pu̱tra̱kṛ̱the na jana̍yaḥ
परा॑ वीरास एतन॒ मर्या॑सो॒ भद्र॑जानयः । अ॒ग्नि॒तपो॒ यथास॑थ
॥४॥parā̍ vīrāsa etana̱ maryā̍so̱ bhadra̍jānayaḥ | a̱gni̱tapo̱ yathāsa̍tha
सन॒त् साश्व्यं॑ प॒शुमु॒त गव्यं॑ श॒ताव॑यम् । श्या॒वाश्व॑स्तुताय॒ या दोर्वी॒रायो॑प॒बर्बृ॑हत्
॥५॥sana̱t sāśvya̍ṃ pa̱śumu̱ta gavya̍ṃ śa̱tāva̍yam | śyā̱vāśva̍stutāya̱ yā dorvī̱rāyo̍pa̱barbṛ̍hat
उ॒त त्वा॒ स्त्री शशी॑यसी पुं॒सो भ॑वति॒ वस्य॑सी । अदे॑वत्रादरा॒धस॑:
॥६॥u̱ta tvā̱ strī śaśī̍yasī pu̱ṃso bha̍vati̱ vasya̍sī | ade̍vatrādarā̱dhasa̍:
वि या जा॒नाति॒ जसु॑रिं॒ वि तृष्य॑न्तं॒ वि का॒मिन॑म् । दे॒व॒त्रा कृ॑णु॒ते मन॑:
॥७॥vi yā jā̱nāti̱ jasu̍ri̱ṃ vi tṛṣya̍nta̱ṃ vi kā̱mina̍m | de̱va̱trā kṛ̍ṇu̱te mana̍:
उ॒त घा॒ नेमो॒ अस्तु॑त॒: पुमाँ॒ इति॑ ब्रुवे प॒णिः । स वैर॑देय॒ इत् स॒मः
॥८॥u̱ta ghā̱ nemo̱ astu̍ta̱: pumā̱m̐ iti̍ bruve pa̱ṇiḥ | sa vaira̍deya̱ it sa̱maḥ
उ॒त मे॑ऽरपद् युव॒तिर्म॑म॒न्दुषी॒ प्रति॑ श्या॒वाय॑ वर्त॒निम् ।
वि रोहि॑ता पुरुमी॒ळहाय॑ येमतु॒र्विप्रा॑य दी॒र्घय॑शसे
॥९॥u̱ta me̍'rapad yuva̱tirma̍ma̱nduṣī̱ prati̍ śyā̱vāya̍ varta̱nim |
vi rohi̍tā purumī̱l̤ahāya̍ yematu̱rviprā̍ya dī̱rghaya̍śase
यो मे॑ धेनू॒नां श॒तं वैद॑दश्वि॒र्यथा॒ दद॑त् । त॒र॒न्त इ॑व मं॒हना॑
॥१०॥yo me̍ dhenū̱nāṃ śa̱taṃ vaida̍daśvi̱ryathā̱ dada̍t | ta̱ra̱nta i̍va ma̱ṃhanā̍
य ईं॒ वह॑न्त आ॒शुभि॒: पिब॑न्तो मदि॒रं मधु॑ । अत्र॒ श्रवां॑सि दधिरे
॥११॥ya ī̱ṃ vaha̍nta ā̱śubhi̱: piba̍nto madi̱raṃ madhu̍ | atra̱ śravā̍ṃsi dadhire
येषां॑ श्रि॒याधि॒ रोद॑सी वि॒भ्राज॑न्ते॒ रथे॒ष्वा । दि॒वि रु॒क्म इ॑वो॒परि॑
॥१२॥yeṣā̍ṃ śri̱yādhi̱ roda̍sī vi̱bhrāja̍nte̱ rathe̱ṣvā | di̱vi ru̱kma i̍vo̱pari̍
युवा॒ स मारु॑तो ग॒णस्त्वे॒षर॑थो॒ अने॑द्यः । शु॒भं॒यावाप्र॑तिष्कुतः
॥१३॥yuvā̱ sa māru̍to ga̱ṇastve̱ṣara̍tho̱ ane̍dyaḥ | śu̱bha̱ṃyāvāpra̍tiṣkutaḥ
को वे॑द नू॒नमे॑षां॒ यत्रा॒ मद॑न्ति॒ धूत॑यः । ऋ॒तजा॑ता अरे॒पस॑:
॥१४॥ko ve̍da nū̱name̍ṣā̱ṃ yatrā̱ mada̍nti̱ dhūta̍yaḥ | ṛ̱tajā̍tā are̱pasa̍:
यू॒यं मर्तं॑ विपन्यवः प्रणे॒तार॑ इ॒त्था धि॒या । श्रोता॑रो॒ याम॑हूतिषु
॥१५॥yū̱yaṃ marta̍ṃ vipanyavaḥ praṇe̱tāra̍ i̱tthā dhi̱yā | śrotā̍ro̱ yāma̍hūtiṣu
ते नो॒ वसू॑नि॒ काम्या॑ पुरुश्च॒न्द्रा रि॑शादसः । आ य॑ज्ञियासो ववृत्तन
॥१६॥te no̱ vasū̍ni̱ kāmyā̍ puruśca̱ndrā ri̍śādasaḥ | ā ya̍jñiyāso vavṛttana
ए॒तं मे॒ स्तोम॑मूर्म्ये दा॒र्भ्याय॒ परा॑ वह । गिरो॑ देवि र॒थीरि॑व
॥१७॥e̱taṃ me̱ stoma̍mūrmye dā̱rbhyāya̱ parā̍ vaha | giro̍ devi ra̱thīri̍va
उ॒त मे॑ वोचता॒दिति॑ सु॒तसो॑मे॒ रथ॑वीतौ । न कामो॒ अप॑ वेति मे
॥१८॥u̱ta me̍ vocatā̱diti̍ su̱taso̍me̱ ratha̍vītau | na kāmo̱ apa̍ veti me
ए॒ष क्षे॑ति॒ रथ॑वीतिर्म॒घवा॒ गोम॑ती॒रनु॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितः
॥१९॥e̱ṣa kṣe̍ti̱ ratha̍vītirma̱ghavā̱ goma̍tī̱ranu̍ | parva̍te̱ṣvapa̍śritaḥ