punaḥ papraccha vipreṃdrāḥ kṣetramāhātmyavistaram
sūta uvāca
iti proktā tadā devī śaṃkareṇa yaśasvinī ||
punaḥ papraccha vipreṃdrāḥ kṣetramāhātmyavistaram
||1||इति प्रोक्ता तदा देवी शंकरेण यशस्विनी ॥
पुनः पप्रच्छ विप्रेंद्राः क्षेत्रमाहात्म्यविस्तरम्
devyuvāca
adya me saphalaṃ janma saphalaṃ ca tapaḥ prabho ||
devatvamadya me jātaṃ tvatprasādena śaṃkara
||2||अद्य मे सफलं जन्म सफलं च तपः प्रभो ॥
देवत्वमद्य मे जातं त्वत्प्रसादेन शंकर
adyāhaṃ kṛtakalyāṇī jñānadṛṣṭiḥ kṛtātvayā ||
adya me bhūṣitau karṇau kṣetra māhātmyabhūṣaṇau
||3||अद्याहं कृतकल्याणी ज्ञानदृष्टिः कृतात्वया ॥
अद्य मे भूषितौ कर्णौ क्षेत्र माहात्म्यभूषणौ
adya me tejasaḥ piṃḍo jāto jñānaṃ hṛdi sthitam ||
adya me kulaśīlaṃ ca adya me rūpalakṣaṇam
||4||अद्य मे तेजसः पिंडो जातो ज्ञानं हृदि स्थितम् ॥
अद्य मे कुलशीलं च अद्य मे रूपलक्षणम्
adya me bhrāṃtirucchinnā tīrthabhramaṇasaṃbhavā ||
prabhāse niścalaṃ jātaṃ mano me mānināṃ vara
||5||अद्य मे भ्रांतिरुच्छिन्ना तीर्थभ्रमणसंभवा ॥
प्रभासे निश्चलं जातं मनो मे मानिनां वर
ārādhito mayā pūrvaṃ tuṣṭo me'dya sureśvaraḥ ||
vahninā veṣṭitā sāhamekapādena saṃsthitā
||6||आराधितो मया पूर्वं तुष्टो मेऽद्य सुरेश्वरः ॥
वह्निना वेष्टिता साहमेकपादेन संस्थिता
tattapaḥ saphalaṃ tvadya jātaṃ me bhaktavatsala ||
prabhāsakṣetramāhātmyamadya me prakaṭīkṛtam
||7||तत्तपः सफलं त्वद्य जातं मे भक्तवत्सल ॥
प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यमद्य मे प्रकटीकृतम्
punaḥ pṛcchāmi deveśa yāthātathyaṃ vada prabho
||8||पुनः पृच्छामि देवेश याथातथ्यं वद प्रभो
adyāpi saṃśayo nātha tīrthamāhātmyasaṃbhavaḥ ||
anyatkautūhalaṃ deva kathayasva maheśvara
||9||अद्यापि संशयो नाथ तीर्थमाहात्म्यसंभवः ॥
अन्यत्कौतूहलं देव कथयस्व महेश्वर
ayaṃ yo varttate deva caṃdraste śirasi sthitaḥ ||
kasyāyaṃ kathamutpannaḥ kasminkāle vada prabho
||10||अयं यो वर्त्तते देव चंद्रस्ते शिरसि स्थितः ॥
कस्यायं कथमुत्पन्नः कस्मिन्काले वद प्रभो
īśvara uvāca
asminkāle mahādevi vārāha iti viśrute ||
parārddhe tu dvitīye'sminvartamāne tu vedhasaḥ
||11||अस्मिन्काले महादेवि वाराह इति विश्रुते ॥
परार्द्धे तु द्वितीयेऽस्मिन्वर्तमाने तु वेधसः
dvitīyamāsasyādau tu pratipadyā prakīrtitā ||
vārāheṇoddhṛtā tasyāṃ tathā cādau dharā priye ||
tena vārāhakalpeti nāma jātaṃ dharātale
||12||द्वितीयमासस्यादौ तु प्रतिपद्या प्रकीर्तिता ॥
वाराहेणोद्धृता तस्यां तथा चादौ धरा प्रिये ॥
तेन वाराहकल्पेति नाम जातं धरातले
tasminkalpe mahādevi gate saṃdhyāṃśake priye ||
prathamasya manoścādau devi svāyaṃbhuvasya hi
||13||तस्मिन्कल्पे महादेवि गते संध्यांशके प्रिये ॥
प्रथमस्य मनोश्चादौ देवि स्वायंभुवस्य हि
kṣīrode mathyamāne tu daivatairdānavairapi ||
ratnāni jajñire tatra caturddaśamitāni vai
||14||क्षीरोदे मथ्यमाने तु दैवतैर्दानवैरपि ॥
रत्नानि जज्ञिरे तत्र चतुर्द्दशमितानि वै
teṣāṃ madhye mahātejāścaṃdramāstattvasaṃbhava ||
so'yaṃ mayā dhṛto devi adyāpi śirasi priye
||15||तेषां मध्ये महातेजाश्चंद्रमास्तत्त्वसंभव ॥
सोऽयं मया धृतो देवि अद्यापि शिरसि प्रिये
viṣe pīte mahādevi prabhāsasthasya me sadā ||
bhūṣaṇaṃ muktaye devairmama caṃdraḥ kṛtaḥ purā
||16||विषे पीते महादेवि प्रभासस्थस्य मे सदा ॥
भूषणं मुक्तये देवैर्मम चंद्रः कृतः पुरा
śaśinābhūṣito yasmāttenāhaṃ śaśibhūṣaṇaḥ ||
tatra sthāne sthito'dyāpi svayaṃbhūrliṃgamūrttimān
||17||शशिनाभूषितो यस्मात्तेनाहं शशिभूषणः ॥
तत्र स्थाने स्थितोऽद्यापि स्वयंभूर्लिंगमूर्त्तिमान्
sarvasiddhipradātā ca kalpasthāyī sadā priye ||
ityetatkathitaṃ devi kimanyatparipṛcchasi
||18||सर्वसिद्धिप्रदाता च कल्पस्थायी सदा प्रिये ॥
इत्येतत्कथितं देवि किमन्यत्परिपृच्छसि
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye śivaśirobhūṣaṇa candrotpattivṛttāntavarṇanaṃnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ || 18 ||