tasmādāgneyakoṇe tu mārkaṃḍeyasamīpagam
īśvara uvāca
tasmādāgneyakoṇe tu mārkaṃḍeyasamīpagam ||
guhāliṃgaṃ mahādevi nīlakaṇṭheti viśrutam
||1||तस्मादाग्नेयकोणे तु मार्कंडेयसमीपगम् ॥
गुहालिंगं महादेवि नीलकण्ठेति विश्रुतम्
viṣṇunā pūjitaṃ pūrvaṃ sarva pātakanāśanam
||2||विष्णुना पूजितं पूर्वं सर्व पातकनाशनम्
tatra yaḥ pūjayedbhaktyā talliṃgaṃ pāpamocanam ||
sa putrapaśumāndhīmānmodate pṛthivītale
||3||तत्र यः पूजयेद्भक्त्या तल्लिंगं पापमोचनम् ॥
स पुत्रपशुमान्धीमान्मोदते पृथिवीतले
evaṃ tatra mahādevi mārkaṇḍeyeśa sannidhau ||
ṛṣīṇāmāśramā ye'tra dṛśyante'dyāpi bhāmini
||4||एवं तत्र महादेवि मार्कण्डेयेश सन्निधौ ॥
ऋषीणामाश्रमा येऽत्र दृश्यन्तेऽद्यापि भामिनि
aṣṭāśītisahasrāṇi ṛṣīṇāmūrdhvaretasām ||
tatra sthitāni deveśi mārkaṇḍeyāśramāṃtike
||5||अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् ॥
तत्र स्थितानि देवेशि मार्कण्डेयाश्रमांतिके
ṛṣīṇāṃ ca guhāstatra sarvā liṃgasamanvitāḥ ||
dṛśyante puṇyatapasāṃ tadāśramanivāsinām
||6||ऋषीणां च गुहास्तत्र सर्वा लिंगसमन्विताः ॥
दृश्यन्ते पुण्यतपसां तदाश्रमनिवासिनाम्
tatra yaḥ sthāpayelliṃgaṃ mārkaṃḍeśasamīpagam ||
kulānāṃ śatamuddhṛtya modate divi devavat
||7||तत्र यः स्थापयेल्लिंगं मार्कंडेशसमीपगम् ॥
कुलानां शतमुद्धृत्य मोदते दिवि देववत्
sarve śivamayā lokāḥ śive sarvaṃ pratiṣṭhitam ||
tasmācchivaṃ yajedvidvānya icchecchriyamātmanaḥ
||8||सर्वे शिवमया लोकाः शिवे सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥
तस्माच्छिवं यजेद्विद्वान्य इच्छेच्छ्रियमात्मनः
śivabhakto na yo rājā bhakto'nyeṣu sureṣu ca ||
svapatiṃ yuvatī tyaktvā ramate'nyeṣu vai yathā
||9||शिवभक्तो न यो राजा भक्तोऽन्येषु सुरेषु च ॥
स्वपतिं युवती त्यक्त्वा रमतेऽन्येषु वै यथा
brahmādayaḥ surāḥ sarve rājānaśca maharddhikāḥ ||
mānavā munayaścaiva sarve liṃgaṃ yajaṃti ca
||10||ब्रह्मादयः सुराः सर्वे राजानश्च महर्द्धिकाः ॥
मानवा मुनयश्चैव सर्वे लिंगं यजंति च
svanāmakṛtacihnāni liṃgānīṃdrādibhiḥ kramāt ||
sthāpitāni yathā sthāne mānavairapi bhūriśaḥ
||11||स्वनामकृतचिह्नानि लिंगानींद्रादिभिः क्रमात् ॥
स्थापितानि यथा स्थाने मानवैरपि भूरिशः
sthāpanādbrahmahatyāṃ ca bhrūṇahatyāṃ tathaiva ca ||
mahāpāpāni cānyāni nistīrṇāḥ śivatejasā
||12||स्थापनाद्ब्रह्महत्यां च भ्रूणहत्यां तथैव च ॥
महापापानि चान्यानि निस्तीर्णाः शिवतेजसा
vṛtraṃ hatvā purā śakro māhendraṃ sthāpya śaṃkaram ||
liṃgaṃ ca muktapāpaughastato'sau tridivaṃ gataḥ
||13||वृत्रं हत्वा पुरा शक्रो माहेन्द्रं स्थाप्य शंकरम् ॥
लिंगं च मुक्तपापौघस्ततोऽसौ त्रिदिवं गतः
sthāpayitvā śivaṃ sūryo gaṃgāsāgarasaṃgame ||
nirāmayo'bhūtsomaśca prabhāse paścimodadheḥ
||14||स्थापयित्वा शिवं सूर्यो गंगासागरसंगमे ॥
निरामयोऽभूत्सोमश्च प्रभासे पश्चिमोदधेः
kāśyāṃ caiva tathādityaḥ sahye garuḍakāśyapau ||
pratiṣṭhāṃ paramāṃ prāptau pratiṣṭhāpya jagatpatim
||15||काश्यां चैव तथादित्यः सह्ये गरुडकाश्यपौ ॥
प्रतिष्ठां परमां प्राप्तौ प्रतिष्ठाप्य जगत्पतिम्
khyātadoṣā hyahilyā'pi bhartṛśaptā'bhavattadā ||
sthāpyeśānaṃ punaḥ strītvaṃ lebhe putrāṃstathottamān
||16||ख्यातदोषा ह्यहिल्याऽपि भर्तृशप्ताऽभवत्तदा ॥
स्थाप्येशानं पुनः स्त्रीत्वं लेभे पुत्रांस्तथोत्तमान्
paśyaṃtyadyāpi yāḥ snātvā tatrāhilyeśvaraṃ striyaḥ ||
puruṣāścāpi taddoṣairmucyante nātra saṃśayaḥ
||17||पश्यंत्यद्यापि याः स्नात्वा तत्राहिल्येश्वरं स्त्रियः ॥
पुरुषाश्चापि तद्दोषैर्मुच्यन्ते नात्र संशयः
sthāpayitveśvaraṃ śvetaśaile balivirocanau ||
ubhāvapi hi saṃjātāvamarau balināṃ varau
||18||स्थापयित्वेश्वरं श्वेतशैले बलिविरोचनौ ॥
उभावपि हि संजातावमरौ बलिनां वरौ
rāmeṇa rāvaṇaṃ hatvā sasainyaṃ tridaśeśvaram ||
sthāpito vidhivadbhaktyā tīre nadanadīpateḥ
||19||रामेण रावणं हत्वा ससैन्यं त्रिदशेश्वरम् ॥
स्थापितो विधिवद्भक्त्या तीरे नदनदीपतेः
svāyaṃbhuvarṣidaivādiliṃgahīnā na bhūḥ kvacita ||
vyā pārānsakalāṃstyaktvā pūjayadhvaṃ śivaṃ sadā ||
nikaṭā iva dṛśyaṃte kṛtāṃtanagaropagāḥ
||20||स्वायंभुवर्षिदैवादिलिंगहीना न भूः क्वचित ॥
व्या पारान्सकलांस्त्यक्त्वा पूजयध्वं शिवं सदा ॥
निकटा इव दृश्यंते कृतांतनगरोपगाः
devi kiṃ bahunoktena varṇitena punaḥ punaḥ ||
prabhāsakṣetrasāraṃ tu mārkaṇḍeyāśramaṃ prati
||21||देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनः पुनः ॥
प्रभासक्षेत्रसारं तु मार्कण्डेयाश्रमं प्रति
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsa kṣetramāhātmye mārkaṇḍeyeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonaviṃśatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ || 219 ||