अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१२ वेनो भार्गव: । पवमान: सोम: ।जगती , ११-१२ त्रिष्टुप् ।
इन्द्रा॑य सोम॒ सुषु॑त॒: परि॑ स्र॒वाऽपामी॑वा भवतु॒ रक्ष॑सा स॒ह ।
मा ते॒ रस॑स्य मत्सत द्वया॒विनो॒ द्रवि॑णस्वन्त इ॒ह स॒न्त्विन्द॑वः
॥१॥indrā̍ya soma̱ suṣu̍ta̱: pari̍ sra̱vā'pāmī̍vā bhavatu̱ rakṣa̍sā sa̱ha |
mā te̱ rasa̍sya matsata dvayā̱vino̱ dravi̍ṇasvanta i̱ha sa̱ntvinda̍vaḥ
अ॒स्मान्त्स॑म॒र्ये प॑वमान चोदय॒ दक्षो॑ दे॒वाना॒मसि॒ हि प्रि॒यो मद॑: ।
ज॒हि शत्रूँ॑र॒भ्या भ॑न्दनाय॒तः पिबे॑न्द्र॒ सोम॒मव॑ नो॒ मृधो॑ जहि
॥२॥a̱smāntsa̍ma̱rye pa̍vamāna codaya̱ dakṣo̍ de̱vānā̱masi̱ hi pri̱yo mada̍: |
ja̱hi śatrū̍m̐ra̱bhyā bha̍ndanāya̱taḥ pibe̍ndra̱ soma̱mava̍ no̱ mṛdho̍ jahi
अद॑ब्ध इन्दो पवसे म॒दिन्त॑म आ॒त्मेन्द्र॑स्य भवसि धा॒सिरु॑त्त॒मः ।
अ॒भि स्व॑रन्ति ब॒हवो॑ मनी॒षिणो॒ राजा॑नम॒स्य भुव॑नस्य निंसते
॥३॥ada̍bdha indo pavase ma̱dinta̍ma ā̱tmendra̍sya bhavasi dhā̱siru̍tta̱maḥ |
a̱bhi sva̍ranti ba̱havo̍ manī̱ṣiṇo̱ rājā̍nama̱sya bhuva̍nasya niṃsate
स॒हस्र॑णीथः श॒तधा॑रो॒ अद्भु॑त॒ इन्द्रा॒येन्दु॑: पवते॒ काम्यं॒ मधु॑ ।
जय॒न्क्षेत्र॑म॒भ्य॑र्षा॒ जय॑न्न॒प उ॒रुं नो॑ गा॒तुं कृ॑णु सोम मीढ्वः
॥४॥sa̱hasra̍ṇīthaḥ śa̱tadhā̍ro̱ adbhu̍ta̱ indrā̱yendu̍: pavate̱ kāmya̱ṃ madhu̍ |
jaya̱nkṣetra̍ma̱bhya̍rṣā̱ jaya̍nna̱pa u̱ruṃ no̍ gā̱tuṃ kṛ̍ṇu soma mīḍhvaḥ
कनि॑क्रदत्क॒लशे॒ गोभि॑रज्यसे॒ व्य१व्ययं॑ स॒मया॒ वार॑मर्षसि ।
म॒र्मृ॒ज्यमा॑नो॒ अत्यो॒ न सा॑न॒सिरिन्द्र॑स्य सोम ज॒ठरे॒ सम॑क्षरः
॥५॥kani̍kradatka̱laśe̱ gobhi̍rajyase̱ vya1vyaya̍ṃ sa̱mayā̱ vāra̍marṣasi |
ma̱rmṛ̱jyamā̍no̱ atyo̱ na sā̍na̱sirindra̍sya soma ja̱ṭhare̱ sama̍kṣaraḥ
स्वा॒दुः प॑वस्व दि॒व्याय॒ जन्म॑ने स्वा॒दुरिन्द्रा॑य सु॒हवी॑तुनाम्ने ।
स्वा॒दुर्मि॒त्राय॒ वरु॑णाय वा॒यवे॒ बृह॒स्पत॑ये॒ मधु॑माँ॒ अदा॑भ्यः
॥६॥svā̱duḥ pa̍vasva di̱vyāya̱ janma̍ne svā̱durindrā̍ya su̱havī̍tunāmne |
svā̱durmi̱trāya̱ varu̍ṇāya vā̱yave̱ bṛha̱spata̍ye̱ madhu̍mā̱m̐ adā̍bhyaḥ
अत्यं॑ मृजन्ति क॒लशे॒ दश॒ क्षिप॒: प्र विप्रा॑णां म॒तयो॒ वाच॑ ईरते ।
पव॑माना अ॒भ्य॑र्षन्ति सुष्टु॒तिमेन्द्रं॑ विशन्ति मदि॒रास॒ इन्द॑वः
॥७॥atya̍ṃ mṛjanti ka̱laśe̱ daśa̱ kṣipa̱: pra viprā̍ṇāṃ ma̱tayo̱ vāca̍ īrate |
pava̍mānā a̱bhya̍rṣanti suṣṭu̱timendra̍ṃ viśanti madi̱rāsa̱ inda̍vaḥ
पव॑मानो अ॒भ्य॑र्षा सु॒वीर्य॑मु॒र्वीं गव्यू॑तिं॒ महि॒ शर्म॑ स॒प्रथ॑: ।
माकि॑र्नो अ॒स्य परि॑षूतिरीश॒तेन्दो॒ जये॑म॒ त्वया॒ धनं॑धनम्
॥८॥pava̍māno a̱bhya̍rṣā su̱vīrya̍mu̱rvīṃ gavyū̍ti̱ṃ mahi̱ śarma̍ sa̱pratha̍: |
māki̍rno a̱sya pari̍ṣūtirīśa̱tendo̱ jaye̍ma̱ tvayā̱ dhana̍ṃdhanam
अधि॒ द्याम॑स्थाद्वृष॒भो वि॑चक्ष॒णोऽरू॑रुच॒द्वि दि॒वो रो॑च॒ना क॒विः ।
राजा॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रोरु॑वद्दि॒वः पी॒यूषं॑ दुहते नृ॒चक्ष॑सः
॥९॥adhi̱ dyāma̍sthādvṛṣa̱bho vi̍cakṣa̱ṇo'rū̍ruca̱dvi di̱vo ro̍ca̱nā ka̱viḥ |
rājā̍ pa̱vitra̱matye̍ti̱ roru̍vaddi̱vaḥ pī̱yūṣa̍ṃ duhate nṛ̱cakṣa̍saḥ
दि॒वो नाके॒ मधु॑जिह्वा अस॒श्चतो॑ वे॒ना दु॑हन्त्यु॒क्षणं॑ गिरि॒ष्ठाम् ।
अ॒प्सु द्र॒प्सं वा॑वृधा॒नं स॑मु॒द्र आ सिन्धो॑रू॒र्मा मधु॑मन्तं प॒वित्र॒ आ
॥१०॥di̱vo nāke̱ madhu̍jihvā asa̱ścato̍ ve̱nā du̍hantyu̱kṣaṇa̍ṃ giri̱ṣṭhām |
a̱psu dra̱psaṃ vā̍vṛdhā̱naṃ sa̍mu̱dra ā sindho̍rū̱rmā madhu̍mantaṃ pa̱vitra̱ ā
नाके॑ सुप॒र्णमु॑पपप्ति॒वांसं॒ गिरो॑ वे॒नाना॑मकृपन्त पू॒र्वीः ।
शिशुं॑ रिहन्ति म॒तय॒: पनि॑प्नतं हिर॒ण्ययं॑ शकु॒नं क्षाम॑णि॒ स्थाम्
॥११॥nāke̍ supa̱rṇamu̍papapti̱vāṃsa̱ṃ giro̍ ve̱nānā̍makṛpanta pū̱rvīḥ |
śiśu̍ṃ rihanti ma̱taya̱: pani̍pnataṃ hira̱ṇyaya̍ṃ śaku̱naṃ kṣāma̍ṇi̱ sthām
ऊ॒र्ध्वो ग॑न्ध॒र्वो अधि॒ नाके॑ अस्था॒द्विश्वा॑ रू॒पा प्र॑ति॒चक्षा॑णो अस्य ।
भा॒नुः शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ व्य॑द्यौ॒त्प्रारू॑रुच॒द्रोद॑सी मा॒तरा॒ शुचि॑:
॥१२॥ū̱rdhvo ga̍ndha̱rvo adhi̱ nāke̍ asthā̱dviśvā̍ rū̱pā pra̍ti̱cakṣā̍ṇo asya |
bhā̱nuḥ śu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̱ vya̍dyau̱tprārū̍ruca̱droda̍sī mā̱tarā̱ śuci̍: