अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
३० भृगुर्वारुणिजमदग्निर्भार्गवो वा । पवमान: सोम: । गायत्री ।
हि॒न्वन्ति॒ सूर॒मुस्र॑य॒: स्वसा॑रो जा॒मय॒स्पति॑म् । म॒हामिन्दुं॑ मही॒युव॑:
॥१॥hi̱nvanti̱ sūra̱musra̍ya̱: svasā̍ro jā̱maya̱spati̍m | ma̱hāmindu̍ṃ mahī̱yuva̍:
पव॑मान रु॒चारु॑चा दे॒वो दे॒वेभ्य॒स्परि॑ । विश्वा॒ वसू॒न्या वि॑श
॥२॥pava̍māna ru̱cāru̍cā de̱vo de̱vebhya̱spari̍ | viśvā̱ vasū̱nyā vi̍śa
आ प॑वमान सुष्टु॒तिं वृ॒ष्टिं दे॒वेभ्यो॒ दुव॑: । इ॒षे प॑वस्व सं॒यत॑म्
॥३॥ā pa̍vamāna suṣṭu̱tiṃ vṛ̱ṣṭiṃ de̱vebhyo̱ duva̍: | i̱ṣe pa̍vasva sa̱ṃyata̍m
वृषा॒ ह्यसि॑ भा॒नुना॑ द्यु॒मन्तं॑ त्वा हवामहे । पव॑मान स्वा॒ध्य॑:
॥४॥vṛṣā̱ hyasi̍ bhā̱nunā̍ dyu̱manta̍ṃ tvā havāmahe | pava̍māna svā̱dhya̍:
आ प॑वस्व सु॒वीर्यं॒ मन्द॑मानः स्वायुध । इ॒हो ष्वि॑न्द॒वा ग॑हि
॥५॥ā pa̍vasva su̱vīrya̱ṃ manda̍mānaḥ svāyudha | i̱ho ṣvi̍nda̱vā ga̍hi
यद॒द्भिः प॑रिषि॒च्यसे॑ मृ॒ज्यमा॑नो॒ गभ॑स्त्योः । द्रुणा॑ स॒धस्थ॑मश्नुषे
॥६॥yada̱dbhiḥ pa̍riṣi̱cyase̍ mṛ̱jyamā̍no̱ gabha̍styoḥ | druṇā̍ sa̱dhastha̍maśnuṣe
प्र सोमा॑य व्यश्व॒वत्पव॑मानाय गायत । म॒हे स॒हस्र॑चक्षसे
॥७॥pra somā̍ya vyaśva̱vatpava̍mānāya gāyata | ma̱he sa̱hasra̍cakṣase
यस्य॒ वर्णं॑ मधु॒श्चुतं॒ हरिं॑ हि॒न्वन्त्यद्रि॑भिः । इन्दु॒मिन्द्रा॑य पी॒तये॑
॥८॥yasya̱ varṇa̍ṃ madhu̱ścuta̱ṃ hari̍ṃ hi̱nvantyadri̍bhiḥ | indu̱mindrā̍ya pī̱taye̍
तस्य॑ ते वा॒जिनो॑ व॒यं विश्वा॒ धना॑नि जि॒ग्युष॑: । स॒खि॒त्वमा वृ॑णीमहे
॥९॥tasya̍ te vā̱jino̍ va̱yaṃ viśvā̱ dhanā̍ni ji̱gyuṣa̍: | sa̱khi̱tvamā vṛ̍ṇīmahe
वृषा॑ पवस्व॒ धार॑या म॒रुत्व॑ते च मत्स॒रः । विश्वा॒ दधा॑न॒ ओज॑सा
॥१०॥vṛṣā̍ pavasva̱ dhāra̍yā ma̱rutva̍te ca matsa̱raḥ | viśvā̱ dadhā̍na̱ oja̍sā
तं त्वा॑ ध॒र्तार॑मो॒ण्यो॒३: पव॑मान स्व॒र्दृश॑म् । हि॒न्वे वाजे॑षु वा॒जिन॑म्
॥११॥taṃ tvā̍ dha̱rtāra̍mo̱ṇyo̱3: pava̍māna sva̱rdṛśa̍m | hi̱nve vāje̍ṣu vā̱jina̍m
अ॒या चि॒त्तो वि॒पानया॒ हरि॑: पवस्व॒ धार॑या । युजं॒ वाजे॑षु चोदय
॥१२॥a̱yā ci̱tto vi̱pānayā̱ hari̍: pavasva̱ dhāra̍yā | yuja̱ṃ vāje̍ṣu codaya
आ न॑ इन्दो म॒हीमिषं॒ पव॑स्व वि॒श्वद॑र्शतः । अ॒स्मभ्यं॑ सोम गातु॒वित्
॥१३॥ā na̍ indo ma̱hīmiṣa̱ṃ pava̍sva vi̱śvada̍rśataḥ | a̱smabhya̍ṃ soma gātu̱vit
आ क॒लशा॑ अनूष॒तेन्दो॒ धारा॑भि॒रोज॑सा । एन्द्र॑स्य पी॒तये॑ विश
॥१४॥ā ka̱laśā̍ anūṣa̱tendo̱ dhārā̍bhi̱roja̍sā | endra̍sya pī̱taye̍ viśa
यस्य॑ ते॒ मद्यं॒ रसं॑ ती॒व्रं दु॒हन्त्यद्रि॑भिः । स प॑वस्वाभिमाति॒हा
॥१५॥yasya̍ te̱ madya̱ṃ rasa̍ṃ tī̱vraṃ du̱hantyadri̍bhiḥ | sa pa̍vasvābhimāti̱hā
राजा॑ मे॒धाभि॑रीयते॒ पव॑मानो म॒नावधि॑ । अ॒न्तरि॑क्षेण॒ यात॑वे
॥१६॥rājā̍ me̱dhābhi̍rīyate̱ pava̍māno ma̱nāvadhi̍ | a̱ntari̍kṣeṇa̱ yāta̍ve
आ न॑ इन्दो शत॒ग्विनं॒ गवां॒ पोषं॒ स्वश्व्य॑म् । वहा॒ भग॑त्तिमू॒तये॑
॥१७॥ā na̍ indo śata̱gvina̱ṃ gavā̱ṃ poṣa̱ṃ svaśvya̍m | vahā̱ bhaga̍ttimū̱taye̍
आ न॑: सोम॒ सहो॒ जुवो॑ रू॒पं न वर्च॑से भर । सु॒ष्वा॒णो दे॒ववी॑तये
॥१८॥ā na̍: soma̱ saho̱ juvo̍ rū̱paṃ na varca̍se bhara | su̱ṣvā̱ṇo de̱vavī̍taye
अर्षा॑ सोम द्यु॒मत्त॑मो॒ऽभि द्रोणा॑नि॒ रोरु॑वत् । सीद॑ञ्छ्ये॒नो न योनि॒मा
॥१९॥arṣā̍ soma dyu̱matta̍mo̱'bhi droṇā̍ni̱ roru̍vat | sīda̍ñchye̱no na yoni̱mā
अ॒प्सा इन्द्रा॑य वा॒यवे॒ वरु॑णाय म॒रुद्भ्य॑: । सोमो॑ अर्षति॒ विष्ण॑वे
॥२०॥a̱psā indrā̍ya vā̱yave̱ varu̍ṇāya ma̱rudbhya̍: | somo̍ arṣati̱ viṣṇa̍ve
इषं॑ तो॒काय॑ नो॒ दध॑द॒स्मभ्यं॑ सोम वि॒श्वत॑: । आ प॑वस्व सह॒स्रिण॑म्
॥२१॥iṣa̍ṃ to̱kāya̍ no̱ dadha̍da̱smabhya̍ṃ soma vi̱śvata̍: | ā pa̍vasva saha̱sriṇa̍m
ये सोमा॑सः परा॒वति॒ ये अ॑र्वा॒वति॑ सुन्वि॒रे । ये वा॒दः श॑र्य॒णाव॑ति
॥२२॥ye somā̍saḥ parā̱vati̱ ye a̍rvā̱vati̍ sunvi̱re | ye vā̱daḥ śa̍rya̱ṇāva̍ti
य आ॑र्जी॒केषु॒ कृत्व॑सु॒ ये मध्ये॑ प॒स्त्या॑नाम् । ये वा॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑
॥२३॥ya ā̍rjī̱keṣu̱ kṛtva̍su̱ ye madhye̍ pa̱styā̍nām | ye vā̱ jane̍ṣu pa̱ñcasu̍
ते नो॑ वृ॒ष्टिं दि॒वस्परि॒ पव॑न्ता॒मा सु॒वीर्य॑म् । सु॒वा॒ना दे॒वास॒ इन्द॑वः
॥२४॥te no̍ vṛ̱ṣṭiṃ di̱vaspari̱ pava̍ntā̱mā su̱vīrya̍m | su̱vā̱nā de̱vāsa̱ inda̍vaḥ
पव॑ते हर्य॒तो हरि॑र्गृणा॒नो ज॒मद॑ग्निना । हि॒न्वा॒नो गोरधि॑ त्व॒चि
॥२५॥pava̍te harya̱to hari̍rgṛṇā̱no ja̱mada̍gninā | hi̱nvā̱no goradhi̍ tva̱ci
प्र शु॒क्रासो॑ वयो॒जुवो॑ हिन्वा॒नासो॒ न सप्त॑यः । श्री॒णा॒ना अ॒प्सु मृ॑ञ्जत
॥२६॥pra śu̱krāso̍ vayo̱juvo̍ hinvā̱nāso̱ na sapta̍yaḥ | śrī̱ṇā̱nā a̱psu mṛ̍ñjata
तं त्वा॑ सु॒तेष्वा॒भुवो॑ हिन्वि॒रे दे॒वता॑तये । स प॑वस्वा॒नया॑ रु॒चा
॥२७॥taṃ tvā̍ su̱teṣvā̱bhuvo̍ hinvi̱re de̱vatā̍taye | sa pa̍vasvā̱nayā̍ ru̱cā
आ ते॒ दक्षं॑ मयो॒भुवं॒ वह्नि॑म॒द्या वृ॑णीमहे । पान्त॒मा पु॑रु॒स्पृह॑म्
॥२८॥ā te̱ dakṣa̍ṃ mayo̱bhuva̱ṃ vahni̍ma̱dyā vṛ̍ṇīmahe | pānta̱mā pu̍ru̱spṛha̍m
आ म॒न्द्रमा वरे॑ण्य॒मा विप्र॒मा म॑नी॒षिण॑म् । पान्त॒मा पु॑रु॒स्पृह॑म्
॥२९॥ā ma̱ndramā vare̍ṇya̱mā vipra̱mā ma̍nī̱ṣiṇa̍m | pānta̱mā pu̍ru̱spṛha̍m
आ र॒यिमा सु॑चे॒तुन॒मा सु॑क्रतो त॒नूष्वा । पान्त॒मा पु॑रु॒स्पृह॑म्
॥३०॥ā ra̱yimā su̍ce̱tuna̱mā su̍krato ta̱nūṣvā | pānta̱mā pu̍ru̱spṛha̍m