अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१० मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ:।अग्नि: । त्रिष्टुप् ।
प्र व॑: शु॒क्राय॑ भा॒नवे॑ भरध्वं ह॒व्यं म॒तिं चा॒ग्नये॒ सुपू॑तम् ।
यो दैव्या॑नि॒ मानु॑षा ज॒नूंष्य॒न्तर्विश्वा॑नि वि॒द्मना॒ जिगा॑ति
॥१॥pra va̍: śu̱krāya̍ bhā̱nave̍ bharadhvaṃ ha̱vyaṃ ma̱tiṃ cā̱gnaye̱ supū̍tam |
yo daivyā̍ni̱ mānu̍ṣā ja̱nūṃṣya̱ntarviśvā̍ni vi̱dmanā̱ jigā̍ti
स गृत्सो॑ अ॒ग्निस्तरु॑णश्चिदस्तु॒ यतो॒ यवि॑ष्ठो॒ अज॑निष्ट मा॒तुः ।
सं यो वना॑ यु॒वते॒ शुचि॑द॒न्भूरि॑ चि॒दन्ना॒ समिद॑त्ति स॒द्यः
॥२॥sa gṛtso̍ a̱gnistaru̍ṇaścidastu̱ yato̱ yavi̍ṣṭho̱ aja̍niṣṭa mā̱tuḥ |
saṃ yo vanā̍ yu̱vate̱ śuci̍da̱nbhūri̍ ci̱dannā̱ samida̍tti sa̱dyaḥ
अ॒स्य दे॒वस्य॑ सं॒सद्यनी॑के॒ यं मर्ता॑सः श्ये॒तं ज॑गृ॒भ्रे ।
नि यो गृभं॒ पौरु॑षेयीमु॒वोच॑ दु॒रोक॑म॒ग्निरा॒यवे॑ शुशोच
॥३॥a̱sya de̱vasya̍ sa̱ṃsadyanī̍ke̱ yaṃ martā̍saḥ śye̱taṃ ja̍gṛ̱bhre |
ni yo gṛbha̱ṃ pauru̍ṣeyīmu̱voca̍ du̱roka̍ma̱gnirā̱yave̍ śuśoca
अ॒यं क॒विरक॑विषु॒ प्रचे॑ता॒ मर्ते॑ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ नि धा॑यि ।
स मा नो॒ अत्र॑ जुहुरः सहस्व॒: सदा॒ त्वे सु॒मन॑सः स्याम
॥४॥a̱yaṃ ka̱viraka̍viṣu̱ prace̍tā̱ marte̍ṣva̱gnira̱mṛto̱ ni dhā̍yi |
sa mā no̱ atra̍ juhuraḥ sahasva̱: sadā̱ tve su̱mana̍saḥ syāma
आ यो योनिं॑ दे॒वकृ॑तं स॒साद॒ क्रत्वा॒ ह्य१ग्निर॒मृताँ॒ अता॑रीत् ।
तमोष॑धीश्च व॒निन॑श्च॒ गर्भं॒ भूमि॑श्च वि॒श्वधा॑यसं बिभर्ति
॥५॥ā yo yoni̍ṃ de̱vakṛ̍taṃ sa̱sāda̱ kratvā̱ hya1gnira̱mṛtā̱m̐ atā̍rīt |
tamoṣa̍dhīśca va̱nina̍śca̱ garbha̱ṃ bhūmi̍śca vi̱śvadhā̍yasaṃ bibharti
ईशे॒ ह्य१ग्निर॒मृत॑स्य॒ भूरे॒रीशे॑ रा॒यः सु॒वीर्य॑स्य॒ दातो॑: ।
मा त्वा॑ व॒यं स॑हसावन्न॒वीरा॒ माप्स॑व॒: परि॑ षदाम॒ मादु॑वः
॥६॥īśe̱ hya1gnira̱mṛta̍sya̱ bhūre̱rīśe̍ rā̱yaḥ su̱vīrya̍sya̱ dāto̍: |
mā tvā̍ va̱yaṃ sa̍hasāvanna̱vīrā̱ māpsa̍va̱: pari̍ ṣadāma̱ mādu̍vaḥ
प॒रि॒षद्यं॒ ह्यर॑णस्य॒ रेक्णो॒ नित्य॑स्य रा॒यः पत॑यः स्याम ।
न शेषो॑ अग्ने अ॒न्यजा॑तम॒स्त्यचे॑तानस्य॒ मा प॒थो वि दु॑क्षः
॥७॥pa̱ri̱ṣadya̱ṃ hyara̍ṇasya̱ rekṇo̱ nitya̍sya rā̱yaḥ pata̍yaḥ syāma |
na śeṣo̍ agne a̱nyajā̍tama̱styace̍tānasya̱ mā pa̱tho vi du̍kṣaḥ
न॒हि ग्रभा॒यार॑णः सु॒शेवो॒ऽन्योद॑र्यो॒ मन॑सा॒ मन्त॒वा उ॑ ।
अधा॑ चि॒दोक॒: पुन॒रित्स ए॒त्या ऽऽनो॑ वा॒ज्य॑भी॒षाळे॑तु॒ नव्य॑:
॥८॥na̱hi grabhā̱yāra̍ṇaḥ su̱śevo̱'nyoda̍ryo̱ mana̍sā̱ manta̱vā u̍ |
adhā̍ ci̱doka̱: puna̱ritsa e̱tyā ''no̍ vā̱jya̍bhī̱ṣāl̤e̍tu̱ navya̍:
त्वम॑ग्ने वनुष्य॒तो नि पा॑हि॒ त्वमु॑ नः सहसावन्नव॒द्यात् ।
सं त्वा॑ ध्वस्म॒न्वद॒भ्ये॑तु॒ पाथ॒: सं र॒यिः स्पृ॑ह॒याय्य॑: सह॒स्री
॥९॥tvama̍gne vanuṣya̱to ni pā̍hi̱ tvamu̍ naḥ sahasāvannava̱dyāt |
saṃ tvā̍ dhvasma̱nvada̱bhye̍tu̱ pātha̱: saṃ ra̱yiḥ spṛ̍ha̱yāyya̍: saha̱srī
ए॒ता नो॑ अग्ने॒ सौभ॑गा दिदी॒ह्यपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं वतेम ।
विश्वा॑ स्तो॒तृभ्यो॑ गृण॒ते च॑ सन्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः
॥१०॥e̱tā no̍ agne̱ saubha̍gā didī̱hyapi̱ kratu̍ṃ su̱ceta̍saṃ vatema |
viśvā̍ sto̱tṛbhyo̍ gṛṇa̱te ca̍ santu yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ