अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१२ मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ:। १ सूर्य: , २-१२ मित्रावरुणौ । त्रिष्टुप्।
यद॒द्य सू॑र्य॒ ब्रवोऽना॑गा उ॒द्यन्मि॒त्राय॒ वरु॑णाय स॒त्यम् ।
व॒यं दे॑व॒त्रादि॑ते स्याम॒ तव॑ प्रि॒यासो॑ अर्यमन्गृ॒णन्त॑:
॥१॥yada̱dya sū̍rya̱ bravo'nā̍gā u̱dyanmi̱trāya̱ varu̍ṇāya sa̱tyam |
va̱yaṃ de̍va̱trādi̍te syāma̱ tava̍ pri̱yāso̍ aryamangṛ̱ṇanta̍:
ए॒ष स्य मि॑त्रावरुणा नृ॒चक्षा॑ उ॒भे उदे॑ति॒ सूर्यो॑ अ॒भि ज्मन् ।
विश्व॑स्य स्था॒तुर्जग॑तश्च गो॒पा ऋ॒जु मर्ते॑षु वृजि॒ना च॒ पश्य॑न्
॥२॥e̱ṣa sya mi̍trāvaruṇā nṛ̱cakṣā̍ u̱bhe ude̍ti̱ sūryo̍ a̱bhi jman |
viśva̍sya sthā̱turjaga̍taśca go̱pā ṛ̱ju marte̍ṣu vṛji̱nā ca̱ paśya̍n
अयु॑क्त स॒प्त ह॒रित॑: स॒धस्था॒द्या ईं॒ वह॑न्ति॒ सूर्यं॑ घृ॒ताची॑: ।
धामा॑नि मित्रावरुणा यु॒वाकु॒: सं यो यू॒थेव॒ जनि॑मानि॒ चष्टे॑
॥३॥ayu̍kta sa̱pta ha̱rita̍: sa̱dhasthā̱dyā ī̱ṃ vaha̍nti̱ sūrya̍ṃ ghṛ̱tācī̍: |
dhāmā̍ni mitrāvaruṇā yu̱vāku̱: saṃ yo yū̱theva̱ jani̍māni̱ caṣṭe̍
उद्वां॑ पृ॒क्षासो॒ मधु॑मन्तो अस्थु॒रा सूर्यो॑ अरुहच्छु॒क्रमर्ण॑: ।
यस्मा॑ आदि॒त्या अध्व॑नो॒ रद॑न्ति मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑णः स॒जोषा॑:
॥४॥udvā̍ṃ pṛ̱kṣāso̱ madhu̍manto asthu̱rā sūryo̍ aruhacchu̱kramarṇa̍: |
yasmā̍ ādi̱tyā adhva̍no̱ rada̍nti mi̱tro a̍rya̱mā varu̍ṇaḥ sa̱joṣā̍:
इ॒मे चे॒तारो॒ अनृ॑तस्य॒ भूरे॑र्मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑णो॒ हि सन्ति॑ ।
इ॒म ऋ॒तस्य॑ वावृधुर्दुरो॒णे श॒ग्मास॑: पु॒त्रा अदि॑ते॒रद॑ब्धाः
॥५॥i̱me ce̱tāro̱ anṛ̍tasya̱ bhūre̍rmi̱tro a̍rya̱mā varu̍ṇo̱ hi santi̍ |
i̱ma ṛ̱tasya̍ vāvṛdhurduro̱ṇe śa̱gmāsa̍: pu̱trā adi̍te̱rada̍bdhāḥ
इ॒मे मि॒त्रो वरु॑णो दू॒ळभा॑सोऽचे॒तसं॑ चिच्चितयन्ति॒ दक्षै॑: ।
अपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं॒ वत॑न्तस्ति॒रश्चि॒दंह॑: सु॒पथा॑ नयन्ति
॥६॥i̱me mi̱tro varu̍ṇo dū̱l̤abhā̍so'ce̱tasa̍ṃ ciccitayanti̱ dakṣai̍: |
api̱ kratu̍ṃ su̱ceta̍sa̱ṃ vata̍ntasti̱raści̱daṃha̍: su̱pathā̍ nayanti
इ॒मे दि॒वो अनि॑मिषा पृथि॒व्याश्चि॑कि॒त्वांसो॑ अचे॒तसं॑ नयन्ति ।
प्र॒व्रा॒जे चि॑न्न॒द्यो॑ गा॒धम॑स्ति पा॒रं नो॑ अ॒स्य वि॑ष्पि॒तस्य॑ पर्षन्
॥७॥i̱me di̱vo ani̍miṣā pṛthi̱vyāści̍ki̱tvāṃso̍ ace̱tasa̍ṃ nayanti |
pra̱vrā̱je ci̍nna̱dyo̍ gā̱dhama̍sti pā̱raṃ no̍ a̱sya vi̍ṣpi̱tasya̍ parṣan
यद्गो॒पाव॒ददि॑ति॒: शर्म॑ भ॒द्रं मि॒त्रो यच्छ॑न्ति॒ वरु॑णः सु॒दासे॑ ।
तस्मि॒न्ना तो॒कं तन॑यं॒ दधा॑ना॒ मा क॑र्म देव॒हेळ॑नं तुरासः
॥८॥yadgo̱pāva̱dadi̍ti̱: śarma̍ bha̱draṃ mi̱tro yaccha̍nti̱ varu̍ṇaḥ su̱dāse̍ |
tasmi̱nnā to̱kaṃ tana̍ya̱ṃ dadhā̍nā̱ mā ka̍rma deva̱hel̤a̍naṃ turāsaḥ
अव॒ वेदिं॒ होत्रा॑भिर्यजेत॒ रिप॒: काश्चि॑द्वरुण॒ध्रुत॒: सः ।
परि॒ द्वेषो॑भिरर्य॒मा वृ॑णक्तू॒रुं सु॒दासे॑ वृषणा उ लो॒कम्
॥९॥ava̱ vedi̱ṃ hotrā̍bhiryajeta̱ ripa̱: kāści̍dvaruṇa̱dhruta̱: saḥ |
pari̱ dveṣo̍bhirarya̱mā vṛ̍ṇaktū̱ruṃ su̱dāse̍ vṛṣaṇā u lo̱kam
स॒स्वश्चि॒द्धि समृ॑तिस्त्वे॒ष्ये॑षामपी॒च्ये॑न॒ सह॑सा॒ सह॑न्ते ।
यु॒ष्मद्भि॒या वृ॑षणो॒ रेज॑माना॒ दक्ष॑स्य चिन्महि॒ना मृ॒ळता॑ नः
॥१०॥sa̱svaści̱ddhi samṛ̍tistve̱ṣye̍ṣāmapī̱cye̍na̱ saha̍sā̱ saha̍nte |
yu̱ṣmadbhi̱yā vṛ̍ṣaṇo̱ reja̍mānā̱ dakṣa̍sya cinmahi̱nā mṛ̱l̤atā̍ naḥ
यो ब्रह्म॑णे सुम॒तिमा॒यजा॑ते॒ वाज॑स्य सा॒तौ प॑र॒मस्य॑ रा॒यः ।
सीक्ष॑न्त म॒न्युं म॒घवा॑नो अ॒र्य उ॒रु क्षया॑य चक्रिरे सु॒धातु॑
॥११॥yo brahma̍ṇe suma̱timā̱yajā̍te̱ vāja̍sya sā̱tau pa̍ra̱masya̍ rā̱yaḥ |
sīkṣa̍nta ma̱nyuṃ ma̱ghavā̍no a̱rya u̱ru kṣayā̍ya cakrire su̱dhātu̍
इ॒यं दे॑व पु॒रोहि॑तिर्यु॒वभ्यां॑ य॒ज्ञेषु॑ मित्रावरुणावकारि ।
विश्वा॑नि दु॒र्गा पि॑पृतं ति॒रो नो॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः
॥१२॥i̱yaṃ de̍va pu̱rohi̍tiryu̱vabhyā̍ṃ ya̱jñeṣu̍ mitrāvaruṇāvakāri |
viśvā̍ni du̱rgā pi̍pṛtaṃ ti̱ro no̍ yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ