अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१० मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ:। अग्नि: । त्रिष्टुप् ।
अ॒ग्निं वो॑ दे॒वम॒ग्निभि॑: स॒जोषा॒ यजि॑ष्ठं दू॒तम॑ध्व॒रे कृ॑णुध्वम् ।
यो मर्त्ये॑षु॒ निध्रु॑विॠ॒तावा॒ तपु॑र्मूर्धा घृ॒तान्न॑: पाव॒कः
॥१॥a̱gniṃ vo̍ de̱vama̱gnibhi̍: sa̱joṣā̱ yaji̍ṣṭhaṃ dū̱tama̍dhva̱re kṛ̍ṇudhvam |
yo martye̍ṣu̱ nidhru̍viṝ̱tāvā̱ tapu̍rmūrdhā ghṛ̱tānna̍: pāva̱kaḥ
प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑सेऽवि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर॑णा॒द्व्यस्था॑त् ।
आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑ वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑नं कृ॒ष्णम॑स्ति
॥२॥protha̱daśvo̱ na yava̍se'vi̱ṣyanya̱dā ma̱haḥ sa̱ṃvara̍ṇā̱dvyasthā̍t |
āda̍sya̱ vāto̱ anu̍ vāti śo̱ciradha̍ sma te̱ vraja̍naṃ kṛ̱ṣṇama̍sti
उद्यस्य॑ ते॒ नव॑जातस्य॒ वृष्णोऽग्ने॒ चर॑न्त्य॒जरा॑ इधा॒नाः ।
अच्छा॒ द्याम॑रु॒षो धू॒म ए॑ति॒ सं दू॒तो अ॑ग्न॒ ईय॑से॒ हि दे॒वान्
॥३॥udyasya̍ te̱ nava̍jātasya̱ vṛṣṇo'gne̱ cara̍ntya̱jarā̍ idhā̱nāḥ |
acchā̱ dyāma̍ru̱ṣo dhū̱ma e̍ti̱ saṃ dū̱to a̍gna̱ īya̍se̱ hi de̱vān
वि यस्य॑ ते पृथि॒व्यां पाजो॒ अश्रे॑त्तृ॒षु यदन्ना॑ स॒मवृ॑क्त॒ जम्भै॑: ।
सेने॑व सृ॒ष्टा प्रसि॑तिष्ट एति॒ यवं॒ न द॑स्म जु॒ह्वा॑ विवेक्षि
॥४॥vi yasya̍ te pṛthi̱vyāṃ pājo̱ aśre̍ttṛ̱ṣu yadannā̍ sa̱mavṛ̍kta̱ jambhai̍: |
sene̍va sṛ̱ṣṭā prasi̍tiṣṭa eti̱ yava̱ṃ na da̍sma ju̱hvā̍ vivekṣi
तमिद्दो॒षा तमु॒षसि॒ यवि॑ष्ठम॒ग्निमत्यं॒ न म॑र्जयन्त॒ नर॑: ।
नि॒शिशा॑ना॒ अति॑थिमस्य॒ योनौ॑ दी॒दाय॑ शो॒चिराहु॑तस्य॒ वृष्ण॑:
॥५॥tamiddo̱ṣā tamu̱ṣasi̱ yavi̍ṣṭhama̱gnimatya̱ṃ na ma̍rjayanta̱ nara̍: |
ni̱śiśā̍nā̱ ati̍thimasya̱ yonau̍ dī̱dāya̍ śo̱cirāhu̍tasya̱ vṛṣṇa̍:
सु॒सं॒दृक्ते॑ स्वनीक॒ प्रती॑कं॒ वि यद्रु॒क्मो न रोच॑स उपा॒के ।
दि॒वो न ते॑ तन्य॒तुरे॑ति॒ शुष्म॑श्चि॒त्रो न सूर॒: प्रति॑ चक्षि भा॒नुम्
॥६॥su̱sa̱ṃdṛkte̍ svanīka̱ pratī̍ka̱ṃ vi yadru̱kmo na roca̍sa upā̱ke |
di̱vo na te̍ tanya̱ture̍ti̱ śuṣma̍ści̱tro na sūra̱: prati̍ cakṣi bhā̱num
यथा॑ व॒: स्वाहा॒ग्नये॒ दाशे॑म॒ परीळा॑भिर्घृ॒तव॑द्भिश्च ह॒व्यैः ।
तेभि॑र्नो अग्ने॒ अमि॑तै॒र्महो॑भिः श॒तं पू॒र्भिराय॑सीभि॒र्नि पा॑हि
॥७॥yathā̍ va̱: svāhā̱gnaye̱ dāśe̍ma̱ parīl̤ā̍bhirghṛ̱tava̍dbhiśca ha̱vyaiḥ |
tebhi̍rno agne̱ ami̍tai̱rmaho̍bhiḥ śa̱taṃ pū̱rbhirāya̍sībhi̱rni pā̍hi
या वा॑ ते॒ सन्ति॑ दा॒शुषे॒ अधृ॑ष्टा॒ गिरो॑ वा॒ याभि॑र्नृ॒वती॑रुरु॒ष्याः ।
ताभि॑र्नः सूनो सहसो॒ नि पा॑हि॒ स्मत्सू॒रीञ्ज॑रि॒तॄञ्जा॑तवेदः
॥८॥yā vā̍ te̱ santi̍ dā̱śuṣe̱ adhṛ̍ṣṭā̱ giro̍ vā̱ yābhi̍rnṛ̱vatī̍ruru̱ṣyāḥ |
tābhi̍rnaḥ sūno sahaso̱ ni pā̍hi̱ smatsū̱rīñja̍ri̱tṝñjā̍tavedaḥ
निर्यत्पू॒तेव॒ स्वधि॑ति॒: शुचि॒र्गात्स्वया॑ कृ॒पा त॒न्वा॒३ रोच॑मानः ।
आ यो मा॒त्रोरु॒शेन्यो॒ जनि॑ष्ट देव॒यज्या॑य सु॒क्रतु॑: पाव॒कः
॥९॥niryatpū̱teva̱ svadhi̍ti̱: śuci̱rgātsvayā̍ kṛ̱pā ta̱nvā̱3 roca̍mānaḥ |
ā yo mā̱troru̱śenyo̱ jani̍ṣṭa deva̱yajyā̍ya su̱kratu̍: pāva̱kaḥ
ए॒ता नो॑ अग्ने॒ सौभ॑गा दिदी॒ह्यपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं वतेम ।
विश्वा॑ स्तो॒तृभ्यो॑ गृण॒ते च॑ सन्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः
॥१०॥e̱tā no̍ agne̱ saubha̍gā didī̱hyapi̱ kratu̍ṃ su̱ceta̍saṃ vatema |
viśvā̍ sto̱tṛbhyo̍ gṛṇa̱te ca̍ santu yū̱yaṃ pā̍ta sva̱stibhi̱: sadā̍ naḥ