अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१३ बार्हस्पत्यो भरद्वाज: । इन्द्र: ।त्रिष्टुप् ।
म॒हाँ इन्द्रो॑ नृ॒वदा च॑र्षणि॒प्रा उ॒त द्वि॒बर्हा॑ अमि॒नः सहो॑भिः ।
अ॒स्म॒द्र्य॑ग्वावृधे वी॒र्या॑यो॒रुः पृ॒थुः सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत्
॥१॥ma̱hām̐ indro̍ nṛ̱vadā ca̍rṣaṇi̱prā u̱ta dvi̱barhā̍ ami̱naḥ saho̍bhiḥ |
a̱sma̱drya̍gvāvṛdhe vī̱ryā̍yo̱ruḥ pṛ̱thuḥ sukṛ̍taḥ ka̱rtṛbhi̍rbhūt
इन्द्र॑मे॒व धि॒षणा॑ सा॒तये॑ धाद् बृ॒हन्त॑मृ॒ष्वम॒जरं॒ युवा॑नम् ।
अषा॑ळ्हेन॒ शव॑सा शूशु॒वांसं॑ स॒द्यश्चि॒द् यो वा॑वृ॒धे असा॑मि
॥२॥indra̍me̱va dhi̱ṣaṇā̍ sā̱taye̍ dhād bṛ̱hanta̍mṛ̱ṣvama̱jara̱ṃ yuvā̍nam |
aṣā̍l̤hena̱ śava̍sā śūśu̱vāṃsa̍ṃ sa̱dyaści̱d yo vā̍vṛ̱dhe asā̍mi
पृ॒थू क॒रस्ना॑ बहु॒ला गभ॑स्ती अस्म॒द्र्य१क् सं मि॑मीहि॒ श्रवां॑सि ।
यू॒थेव॑ प॒श्वः प॑शु॒पा दमू॑ना अ॒स्माँ इ॑न्द्रा॒भ्या व॑वृत्स्वा॒जौ
॥३॥pṛ̱thū ka̱rasnā̍ bahu̱lā gabha̍stī asma̱drya1k saṃ mi̍mīhi̱ śravā̍ṃsi |
yū̱theva̍ pa̱śvaḥ pa̍śu̱pā damū̍nā a̱smām̐ i̍ndrā̱bhyā va̍vṛtsvā̱jau
तं व॒ इन्द्रं॑ च॒तिन॑मस्य शा॒कैरि॒ह नू॒नं वा॑ज॒यन्तो॑ हुवेम ।
यथा॑ चि॒त् पूर्वे॑ जरि॒तार॑ आ॒सुरने॑द्या अनव॒द्या अरि॑ष्टाः
॥४॥taṃ va̱ indra̍ṃ ca̱tina̍masya śā̱kairi̱ha nū̱naṃ vā̍ja̱yanto̍ huvema |
yathā̍ ci̱t pūrve̍ jari̱tāra̍ ā̱surane̍dyā anava̱dyā ari̍ṣṭāḥ
धृ॒तव्र॑तो धन॒दाः सोम॑वृद्ध॒: स हि वा॒मस्य॒ वसु॑नः पुरु॒क्षुः ।
सं ज॑ग्मिरे प॒थ्या॒३ रायो॑ अस्मिन् त्समु॒द्रे न सिन्ध॑वो॒ याद॑मानाः
॥५॥dhṛ̱tavra̍to dhana̱dāḥ soma̍vṛddha̱: sa hi vā̱masya̱ vasu̍naḥ puru̱kṣuḥ |
saṃ ja̍gmire pa̱thyā̱3 rāyo̍ asmin tsamu̱dre na sindha̍vo̱ yāda̍mānāḥ
शवि॑ष्ठं न॒ आ भ॑र शूर॒ शव॒ ओजि॑ष्ठ॒मोजो॑ अभिभूत उ॒ग्रम् ।
विश्वा॑ द्यु॒म्ना वृष्ण्या॒ मानु॑षाणाम॒स्मभ्यं॑ दा हरिवो माद॒यध्यै॑
॥६॥śavi̍ṣṭhaṃ na̱ ā bha̍ra śūra̱ śava̱ oji̍ṣṭha̱mojo̍ abhibhūta u̱gram |
viśvā̍ dyu̱mnā vṛṣṇyā̱ mānu̍ṣāṇāma̱smabhya̍ṃ dā harivo māda̱yadhyai̍
यस्ते॒ मद॑: पृतना॒षाळमृ॑ध्र॒ इन्द्र॒ तं न॒ आ भ॑र शूशु॒वांस॑म् ।
येन॑ तो॒कस्य॒ तन॑यस्य सा॒तौ मं॑सी॒महि॑ जिगी॒वांस॒स्त्वोता॑:
॥७॥yaste̱ mada̍: pṛtanā̱ṣāl̤amṛ̍dhra̱ indra̱ taṃ na̱ ā bha̍ra śūśu̱vāṃsa̍m |
yena̍ to̱kasya̱ tana̍yasya sā̱tau ma̍ṃsī̱mahi̍ jigī̱vāṃsa̱stvotā̍:
आ नो॑ भर॒ वृष॑णं॒ शुष्म॑मिन्द्र धन॒स्पृतं॑ शूशु॒वांसं॑ सु॒दक्ष॑म् ।
येन॒ वंसा॑म॒ पृत॑नासु॒ शत्रू॒न् तवो॒तिभि॑रु॒त जा॒मीँरजा॑मीन्
॥८॥ā no̍ bhara̱ vṛṣa̍ṇa̱ṃ śuṣma̍mindra dhana̱spṛta̍ṃ śūśu̱vāṃsa̍ṃ su̱dakṣa̍m |
yena̱ vaṃsā̍ma̱ pṛta̍nāsu̱ śatrū̱n tavo̱tibhi̍ru̱ta jā̱mīm̐rajā̍mīn
आ ते॒ शुष्मो॑ वृष॒भ ए॑तु प॒श्चादोत्त॒राद॑ध॒रादा पु॒रस्ता॑त् ।
आ वि॒श्वतो॑ अ॒भि समे॑त्व॒र्वाङिन्द्र॑ द्यु॒म्नं स्व॑र्वद्धेह्य॒स्मे
॥९॥ā te̱ śuṣmo̍ vṛṣa̱bha e̍tu pa̱ścādotta̱rāda̍dha̱rādā pu̱rastā̍t |
ā vi̱śvato̍ a̱bhi same̍tva̱rvāṅindra̍ dyu̱mnaṃ sva̍rvaddhehya̱sme
नृ॒वत् त॑ इन्द्र॒ नृत॑माभिरू॒ती वं॑सी॒महि॑ वा॒मं श्रोम॑तेभिः ।
ईक्षे॒ हि वस्व॑ उ॒भय॑स्य राज॒न् धा रत्नं॒ महि॑ स्थू॒रं बृ॒हन्त॑म्
॥१०॥nṛ̱vat ta̍ indra̱ nṛta̍mābhirū̱tī va̍ṃsī̱mahi̍ vā̱maṃ śroma̍tebhiḥ |
īkṣe̱ hi vasva̍ u̱bhaya̍sya rāja̱n dhā ratna̱ṃ mahi̍ sthū̱raṃ bṛ̱hanta̍m
म॒रुत्व॑न्तं वृष॒भं वा॑वृधा॒नमक॑वारिं दि॒व्यं शा॒समिन्द्र॑म् ।
वि॒श्वा॒साह॒मव॑से॒ नूत॑नायो॒ग्रं स॑हो॒दामि॒ह तं हु॑वेम
॥११॥ma̱rutva̍ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ vā̍vṛdhā̱namaka̍vāriṃ di̱vyaṃ śā̱samindra̍m |
vi̱śvā̱sāha̱mava̍se̱ nūta̍nāyo̱graṃ sa̍ho̱dāmi̱ha taṃ hu̍vema
जनं॑ वज्रि॒न् महि॑ चि॒न्मन्य॑मानमे॒भ्यो नृभ्यो॑ रन्धया॒ येष्वस्मि॑ ।
अधा॒ हि त्वा॑ पृथि॒व्यां शूर॑सातौ॒ हवा॑महे॒ तन॑ये॒ गोष्व॒प्सु
॥१२॥jana̍ṃ vajri̱n mahi̍ ci̱nmanya̍māname̱bhyo nṛbhyo̍ randhayā̱ yeṣvasmi̍ |
adhā̱ hi tvā̍ pṛthi̱vyāṃ śūra̍sātau̱ havā̍mahe̱ tana̍ye̱ goṣva̱psu
व॒यं त॑ ए॒भिः पु॑रुहूत स॒ख्यैः शत्रो॑:शत्रो॒रुत्त॑र॒ इत् स्या॑म ।
घ्नन्तो॑ वृ॒त्राण्यु॒भया॑नि शूर रा॒या म॑देम बृह॒ता त्वोता॑:
॥१३॥va̱yaṃ ta̍ e̱bhiḥ pu̍ruhūta sa̱khyaiḥ śatro̍:śatro̱rutta̍ra̱ it syā̍ma |
ghnanto̍ vṛ̱trāṇyu̱bhayā̍ni śūra rā̱yā ma̍dema bṛha̱tā tvotā̍: