skipLink.label

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

सूक्तम् 24 — अर्चत्र्यो (10 मन्त्राः)

RV 6.24 — ऋग्वेद शाकल संहिता, मण्डल 6, सूक्तम् 24 (अर्चत्र्यो), 10 मन्त्राः। स्वरचिह्नित पाठः। IAST

MD
अध्ययनम्
अनुक्रमणिका
मूलम्
सूक्त 24

१० बार्हस्पत्यो भरद्वाज: । इन्द्र: ।त्रिष्टुप् ।

वृषा॒ मद॒ इन्द्रे॒ श्लोक॑ उ॒क्था सचा॒ सोमे॑षु सुत॒पा ऋ॑जी॒षी ।

अ॒र्च॒त्र्यो॑ म॒घवा॒ नृभ्य॑ उ॒क्थैर्द्यु॒क्षो राजा॑ गि॒रामक्षि॑तोतिः

॥१॥

vṛṣā̱ mada̱ indre̱ śloka̍ u̱kthā sacā̱ some̍ṣu suta̱pā ṛ̍jī̱ṣī |

a̱rca̱tryo̍ ma̱ghavā̱ nṛbhya̍ u̱kthairdyu̱kṣo rājā̍ gi̱rāmakṣi̍totiḥ

ततु॑रिर्वी॒रो नर्यो॒ विचे॑ता॒: श्रोता॒ हवं॑ गृण॒त उ॒र्व्यू॑तिः ।

वसु॒: शंसो॑ न॒रां का॒रुधा॑या वा॒जी स्तु॒तो वि॒दथे॑ दाति॒ वाज॑म्

॥२॥

tatu̍rirvī̱ro naryo̱ vice̍tā̱: śrotā̱ hava̍ṃ gṛṇa̱ta u̱rvyū̍tiḥ |

vasu̱: śaṃso̍ na̱rāṃ kā̱rudhā̍yā vā̱jī stu̱to vi̱dathe̍ dāti̱ vāja̍m

अक्षो॒ न च॒क्र्यो॑: शूर बृ॒हन् प्र ते॑ म॒ह्ना रि॑रिचे॒ रोद॑स्योः ।

वृ॒क्षस्य॒ नु ते॑ पुरुहूत व॒या व्यू॒३तयो॑ रुरुहुरिन्द्र पू॒र्वीः

॥३॥

akṣo̱ na ca̱kryo̍: śūra bṛ̱han pra te̍ ma̱hnā ri̍rice̱ roda̍syoḥ |

vṛ̱kṣasya̱ nu te̍ puruhūta va̱yā vyū̱3tayo̍ ruruhurindra pū̱rvīḥ

शची॑वतस्ते पुरुशाक॒ शाका॒ गवा॑मिव स्रु॒तय॑: सं॒चर॑णीः ।

व॒त्सानां॒ न त॒न्तय॑स्त इन्द्र॒ दाम॑न्वन्तो अदा॒मान॑: सुदामन्

॥४॥

śacī̍vataste puruśāka̱ śākā̱ gavā̍miva sru̱taya̍: sa̱ṃcara̍ṇīḥ |

va̱tsānā̱ṃ na ta̱ntaya̍sta indra̱ dāma̍nvanto adā̱māna̍: sudāman

अ॒न्यद॒द्य कर्व॑रम॒न्यदु॒ श्वो ऽस॑च्च॒ सन्मुहु॑राच॒क्रिरिन्द्र॑: ।

मि॒त्रो नो॒ अत्र॒ वरु॑णश्च पू॒षा ऽर्यो वश॑स्य पर्ये॒तास्ति॑

॥५॥

a̱nyada̱dya karva̍rama̱nyadu̱ śvo 'sa̍cca̱ sanmuhu̍rāca̱kririndra̍: |

mi̱tro no̱ atra̱ varu̍ṇaśca pū̱ṣā 'ryo vaśa̍sya parye̱tāsti̍

वि त्वदापो॒ न पर्व॑तस्य पृ॒ष्ठादु॒क्थेभि॑रिन्द्रानयन्त य॒ज्ञैः ।

तं त्वा॒भिः सु॑ष्टु॒तिभि॑र्वा॒जय॑न्त आ॒जिं न ज॑ग्मुर्गिर्वाहो॒ अश्वा॑:

॥६॥

vi tvadāpo̱ na parva̍tasya pṛ̱ṣṭhādu̱kthebhi̍rindrānayanta ya̱jñaiḥ |

taṃ tvā̱bhiḥ su̍ṣṭu̱tibhi̍rvā̱jaya̍nta ā̱jiṃ na ja̍gmurgirvāho̱ aśvā̍:

न यं जर॑न्ति श॒रदो॒ न मासा॒ न द्याव॒ इन्द्र॑मवक॒र्शय॑न्ति ।

वृ॒द्धस्य॑ चिद् वर्धतामस्य त॒नूः स्तोमे॑भिरु॒क्थैश्च॑ श॒स्यमा॑ना

॥७॥

na yaṃ jara̍nti śa̱rado̱ na māsā̱ na dyāva̱ indra̍mavaka̱rśaya̍nti |

vṛ̱ddhasya̍ cid vardhatāmasya ta̱nūḥ stome̍bhiru̱kthaiśca̍ śa̱syamā̍nā

न वी॒ळवे॒ नम॑ते॒ न स्थि॒राय॒ न शर्ध॑ते॒ दस्यु॑जूताय स्त॒वान् ।

अज्रा॒ इन्द्र॑स्य गि॒रय॑श्चिदृ॒ष्वा ग॑म्भी॒रे चि॑द् भवति गा॒धम॑स्मै

॥८॥

na vī̱l̤ave̱ nama̍te̱ na sthi̱rāya̱ na śardha̍te̱ dasyu̍jūtāya sta̱vān |

ajrā̱ indra̍sya gi̱raya̍ścidṛ̱ṣvā ga̍mbhī̱re ci̍d bhavati gā̱dhama̍smai

ग॒म्भी॒रेण॑ न उ॒रुणा॑मत्रि॒न् प्रेषो य॑न्धि सुतपाव॒न् वाजा॑न् ।

स्था ऊ॒ षु ऊ॒र्ध्व ऊ॒ती अरि॑षण्यन्न॒क्तोर्व्यु॑ष्टौ॒ परि॑तक्म्यायाम्

॥९॥

ga̱mbhī̱reṇa̍ na u̱ruṇā̍matri̱n preṣo ya̍ndhi sutapāva̱n vājā̍n |

sthā ū̱ ṣu ū̱rdhva ū̱tī ari̍ṣaṇyanna̱ktorvyu̍ṣṭau̱ pari̍takmyāyām

सच॑स्व ना॒यमव॑से अ॒भीक॑ इ॒तो वा॒ तमि॑न्द्र पाहि रि॒षः ।

अ॒मा चै॑न॒मर॑ण्ये पाहि रि॒षो मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीरा॑:

॥१०॥

saca̍sva nā̱yamava̍se a̱bhīka̍ i̱to vā̱ tami̍ndra pāhi ri̱ṣaḥ |

a̱mā cai̍na̱mara̍ṇye pāhi ri̱ṣo made̍ma śa̱tahi̍māḥ su̱vīrā̍: