राजोपदेशकथनं नाम नवमोऽध्यायः
सूत उवाच
ततो भृगुः क्षणं ध्यात्वां पुनस्तं प्राह भूपतिम् ।
अत्यन्त विव्हलो दुःख वीक्ष्य तत्पूर्वकर्मजम्
॥१॥भृगुरुवाच
क्व पापनिकरास्ते तु क्वोपायाः कथिता मया ।
तथाऽप्येकं ब्रवीमि त्वामुपायमघनाशनम्
॥२॥गणेशस्य पुराणन्त्वं श्रोष्यसे यदि सत्वरम् ।
तदैव मोक्ष्यसे दुःखसागरान्नात्र संशयः
॥३॥इत्युक्त्वां तं गणेशस्य नामाष्टशतमुत्तम् ।
जप्त्वा जलं मन्त्रयित्वा सिषेच नृपतिं तदा
॥४॥सिक्तमात्रे जले तेन तन्नासारन्ध्रतो लघुः ।
कृष्णास्यः प्राप तद्भूमौ ववृधे तत्क्षणादसौ
॥५॥सप्ततालप्रमाणोऽभूद् व्यादितास्यो भयङ्करः ।
करालजिव्हो रक्ताक्षो दीर्घबाहुर्जटाधरः
॥६॥मुखादुरू वमन्नग्निं क्षणाच्च पूयशोणिते ।
नेत्राणामन्धतां कुर्वन्नन्धकार इवापरः
॥७॥आलोक्य दुद्रुवुः सर्वे तदाश्रमनिवासिनः ।
दंष्ट्रारावैर्दशदिशः पूरयन्तं तमद्भुतम्
॥८॥अपृच्छत् तं द्विजवरस्तत्समक्षं तु पूरुषम् ।
विद्वानपीति कोऽसित्वं नाम ते किं वदस्व मे
॥९॥प्रत्युवाच मुनिं तं तु परिपृष्टो द्विजेन सः ।
प्राणिमात्रशरीरस्थो नाम्नाऽहं पापपूरुषः
॥१०॥त्वन्मन्त्रजलपातेन नि।
सृतो राजदेहतः ।
क्षुधातुरो भक्ष्यमीहे देहि महयं न चेत् तदा
॥११॥भक्षयिष्ये मुने लोकान् सोमकान्त तवाग्रतः ।
वद मे वसतिं रम्यामितो निःसारितस्यच
॥१२॥ततस्तु बहिरभ्येत्य तमुवाच मुनिः पुनः ।
अस्मिन् रसाले सरले विरसे वस कोटरे
॥१३॥गलितानिच पत्राणि भक्षयस्व ममाज्ञया ।
नोचेत् त्वां भस्मसात् कुर्यां नानृतं मे वचोऽधम
॥१४॥सूत उवाच
इति तन्मुनि वाक्यान्ते शुष्कं स वृक्षमस्पृशत् ।
भस्मसादभवद्वृक्षो द्विजास्तत्स्पर्शमात्रतः
॥१५॥मुनेः सन्दर्शनाद्भीतस्तस्मिन् भस्मन्यलीयतः ।
तस्मिन् विलीने स मुनिः सोमकान्तं पुनर्जगौ
॥१६॥भृगुरुवाच
पुराणश्रवणाद् यत्ते जातं पुण्यं नृपोत्तम ।
अयं यावच्च्यूततरूरत्र चोत्तिष्ठते पुनः
॥१७॥तावत्सम्पादयास्मिंस्तद्भस्मन्येव दिने दिने ।
विवृद्धेऽस्मिंस्तरौ राजन्निष्पापस्त्वं भविष्यसि
॥१८॥राजोवाच
गणेशस्य पुराणं यन्नदृष्टं न च वै श्रुतम् ।
कुत्र तल्लभ्यते ब्रह्मन् व्याकर्ता तस्य वा मुने
॥१९॥मुनिरुवाच
ब्रह्मणा कथितं पूर्वं वेदव्यासाय धीमते ।
व्यासाच्च विदितं मह्यं पुराणं पापनाशनम्
॥२०॥अहं तेच प्रवक्ष्यामि तीर्थे स्नानं समाचर ।
श्रोष्ये पुराणमितिच सङ्कल्पं कुरू सुव्रत
॥२१॥सूत उवाच
भृगुणानोदितः स्नात्वा भृगुतीर्थेऽति विश्रुते ।
सोमकान्तो मुदायुक्तस्ततः सङ्कल्पमाचरत्
॥२२॥गणेशस्य पुराणं यत् तच्छ्रोष्येऽद्य प्रभृत्यहम् ।
सङ्कल्पमात्रे तु कृतें बभौ राजा निरामयः
॥२३॥भृगुप्रसादान्नीरक्तः कृमिक्षतविसर्जितः ।
गृहीत्वा तं भृगुरगाद्विस्मितं हर्षितं नृपम्
॥२४॥उपविश्यासने स्वीयेऽदापयत्तस्य चासनम् ।
उपविष्टो बभाषे तं दिव्यकान्तिर्नृपोत्तमः
॥२५॥राजोवाच
भवत्प्रसादात्सकला गरिष्ठा सङ्कल्पमात्रेण गता व्यथा मे ।
आश्चर्यभूतं सकलं वदस्व पुराणमेतद् द्विरदाननस्य
॥२६॥भगुरुवाच
शृणुष्वावहितो भूत्वा तत्पुराणं वदाम्यहम् ।
अनन्तपुण्यनिचयैर्यस्य श्रवणगोचरा
॥२७॥मतिरुत्पद्यते पुसां नान्यथा पापकारिणाम् ।
यस्याकर्णनमात्रेण सप्तजन्मार्जितान्यपि
॥२८॥लघुशुष्कार्दस्थूलानि पापानिच महान्त्यपि ।
तत्क्षणाद् विलयं यान्ति गणेशस्य प्रसादतः
॥२९॥अव्ययस्याऽप्रमेयस्य निर्गुणस्य निराकृतेः ।
मनोवागनिरुप्यस्य केवलानन्दरूपिणः
॥३०॥यस्य स्वरूपं न विद्रुर्ब्रह्मेशानादयः सुराः ।
सहस्रवदनो यस्य महिमानं न च क्षमः
॥३१॥यावद् विशेषविदपि प्रवक्तुं राजसत्तम ।
मया यथा श्रुतं पूर्वं तत्पुराणं सुपुण्यदम्
॥३२॥अतीन्द्रियज्ञानवतो व्यासाच्चाऽमिततेजसः ।
यज्ञविध्वंसशोकार्तो दक्षः सुश्राव मुद्गलात्
॥३३॥यस्य भक्तिर्दृढा राजन् गणेशे सर्वसिद्धिदे ।
स एतच्छृणुयान्नित्यं न वाच्यं तादृशेतरे
॥३४॥यदि सर्वेऽपि कुर्वीरन् विघ्नराजस्य सेवनम् ।
क्व तदा विघ्ननिचया विहरेयुर्यथासुखम्
॥३५॥दुःखान्यनुभवेयुः के नानाविरहजान्युत ।
चकारेदं पुरा व्यासो भूतभव्यभविष्यवित्
॥३६॥वेदार्थज्ञानरहितान् वेदाध्ययनवर्जितान् ।
वर्णाश्रमाचारशून्यान् जातिसङ्करकारिणः
॥३७॥कलौ विलोक्य तु जनान् कुटिलान् पापकारिणः ।
अष्टादशपुराणानि कृतवान् धर्मगुप्तये
॥३८॥तावन्त्युपपुराणानि ततोऽर्थान् बुबुधुर्जनाः ।
तत एव गणेशस्य रूपं जानन्त्यमी जनाः
॥३९॥इति श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे राजोपदेशज्ञानोपदेशकथनं नाम नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥