शक्रशापवर्णनं नामैतत्रिंशतितमोऽध्यायः
रूक्माङ्गद उवाच
आगते गौतमे को वा वृत्तान्तोऽभून्महामुने ।
वद मे सकलं तं तु जिज्ञासा महती मम
॥१॥नारद उवाच
नित्यकर्म समाप्यैव स्वाश्रमं गौतमो ययौ ।
आकार्य निजपत्नीं तां देहि पादोदकं मम
॥२॥किमर्थ नागताऽद्य त्वं सम्मुखं मम पूर्ववत् ।
नानीतमासनं कस्मात्कथं चारु न भाषसे
॥३॥श्रुत्वेत्थं वचनं तस्य वेपमाना लतेव सा ।
अधोमुखी विनिर्गर्म्य मुहूर्तान्मुनिमाययौ
॥४॥साष्टाङ्गं पतिता भमौ तत्पादोपरिमस्तका ।
विह्वला शापभीता सा शनैरथ जगौ मुनिम्
॥५॥उषसि त्वं प्रयातोऽसि स्नानं कर्तुं निजं विधिम् ।
तवरुपधरो दुष्टो देवेन्द्रो मामुवाच ह
॥६॥दृष्टा वराऽप्सरोभ्योऽपि सुन्दरी कामिनी मया ।
न मे मनो जपे दैवे विधौ नित्ये स्थिरं भवेत् ।
परावृत्यागतस्तस्माद्रतिं मे देहि शोभने
॥७॥त्वमेवेति मया भ्रान्त्या कृतं वाक्यं तथैव तत् ।
दिव्यगन्धानुपाघ्राय विकल्पो मेऽभवत्पुनः
॥८॥दुरात्मन् कोऽसि नो ब्रूहि नोचेद्भस्म भविष्यसि ।
इति शापभयाज्जातः प्रकटो बलसूदनः
॥९॥तावदेव भवद्वाक्यं श्रुतं तु मुनिसत्तम ।
लज्जयाऽनागता शीघ्रमपराधं क्षमस्व मे
॥१०॥स्वयं निवेदनेऽदोषोदोषोऽपर निवेदने ।
मन्त्रायुर्गृहरन्ध्रश्रीरतयश्चौषधानि च
॥११॥मानापमानदानानि प्रकटानि न कारयेत् ।
इत्थं निशम्य स मुनिः कोपव्याकुलितेन्दियः
॥१२॥शशाप वनिनां स्वीयां दुःशीलं त्वं शिला भव ।
नाज्ञासीर्मे स्वरूपं तं स्वभावं चेष्टितानि च
॥१३॥परे पुंसि निमग्नं ते यतश्चेतोऽतिकामुके ।
यदा दाशरथी रामो भ्रमद्राजा वने वने
॥१४॥तस्याङ्घ्रि स्पर्शनादेव स्वं रूपं प्रतिपत्स्यसे ।
नारद उवाच ।
तदैव सा शिला जाता तपोनिधीवचोबलात्
॥१५॥तस्याः शापं समाकर्ण्य चकम्पे पाकशासनः ।
प्रकम्पनस्य संयोगाद् हिमवत् पर्वतो यथा
॥१६॥तर्कयामास मनसि कथं कार्यं मयाऽधुना ।
समुद्रमध्ये कूपे वा तडागे कमलेऽथवा
॥१७॥लीनो भूत्वा तदा स्थास्ये तदा ज्ञास्यति मां मुनिः ।
अतो बिडालरूपेण विचचार स वज्रभृत
॥१८॥गौतमस्तमचक्षाणो गृहे द्वारी तथाश्रमे ।
क्व गतो दानवरिपुर्यो मे भार्या विदूषकः
॥१९॥ध्यानेन बुबुधे तं तु क्षणेन मुनिसत्तमः ।
न ते भस्म करिष्यामि देवेन्द्रोऽसि यतःखलः
॥२०॥शपामि त्वां शचीभर्तः सहस्रभगवान्भव ।
श्रुतवान्वचनं यावद्रोषेण मुनिनेरितम्
॥२१॥तावद्ददर्श स्वं देहं सहस्रभगचिन्हितम् ।
ततो दुःखार्णवे मग्नः शुशोच बल वृत्रहा
॥२२॥इन्द्र उवाच
अहं शिक्षापितो वृद्धैर्नानाधर्माननेकशः ।
वृद्धानां वचनं यन्मे न विचारितमादरात्
॥२३॥स्वबुद्धीर्हितकृत्सर्वा विनाशाय परेरिता ।
गुरोर्गरीयसी बुद्धिः क्षयदा कामिनीमतिः
॥२४॥कुतो नारदवाक्येन यातोऽहं तामनिन्दिताम् ।
देवराजोऽभवन्नास्यं लोकान्ना दर्शये कथम्
॥२५॥दिव्यदेहो गतः क्वाद्य निजभार्यां वदे नु किम् ।
धिग् मां च धिक्स्मरं येन प्रापितो गर्हितां दशाम्
॥२६॥प्राणिभिर्भुञ्ज्यते कर्म शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
तिर्यङ्ग्योनि समासाद्य क्षपयिष्येऽघमात्मनः
॥२७॥नलिनीकुड्मले तिष्ठे हीन्द्रगोपकरूपधृक
॥२८॥इति श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे शक्रशापवर्णनं नामैतत्रिंशतितमोऽध्यायः ॥ ३१ ॥