atha caturtho daśakaḥ|| athaikatriṃśo'dhyāyaḥ|
sami̍ddho a̱ñjankṛda̍raṃ matī̱nāṃ ghṛ̱tama̍gne̱ madhu̍ma̱tpinva̍mānaḥ |
vā̱jī vaha̍nvā̱jina̍ṃ jātavedo de̱vānā̍ṃ vakṣi pri̱yamā sa̱dhastha̍m
||31.1||समि॑द्धो अ॒ञ्जन्कृद॑रं मती॒नां घृ॒तम॑ग्ने॒ मधु॑म॒त्पिन्व॑मानः ।
वा॒जी वह॑न्वा॒जिनं॑ जातवेदो दे॒वानां॑ वक्षि प्रि॒यमा स॒धस्थ॑म्
ghṛ̱tenā̱ñjantsaṃ pa̱tho de̍va̱yānā̍nprajā̱nanvā̱jyapye̍tu de̱vān |
anu̍ tvā sapte pra̱diśa̍ḥ sacantā sva̱dhāmasmai̱ yaja̍mānāya dhehi
||31.2||घृ॒तेना॒ञ्जन्त्सं प॒थो दे॑व॒याना॑न्प्रजा॒नन्वा॒ज्यप्ये॑तु दे॒वान् ।
अनु॑ त्वा सप्ते प्र॒दिशः॑ सचन्ता स्व॒धामस्मै॒ यज॑मानाय धेहि
īḍya̱ścāsi̱ vandya̍śca vājinnā̱śuścāsi̱ medhya̍śca sapte |
a̱gniṣṭvā̍ de̱vairvasu̍bhiḥ sa̱joṣā̍ḥ prī̱taṃ vahni̍ṃ vahatu jā̱tave̍dāḥ
||31.3||ईड्य॒श्चासि॒ वन्द्य॑श्च वाजिन्ना॒शुश्चासि॒ मेध्य॑श्च सप्ते ।
अ॒ग्निष्ट्वा॑ दे॒वैर्वसु॑भिः स॒जोषाः॑ प्री॒तं वह्निं॑ वहतु जा॒तवे॑दाः
stī̱rṇaṃ ba̱rhiḥ su̱ṣṭarī̍mā ju̱ṣāṇoru pṛ̱thu pratha̍mānaṃ pṛthi̱vyām |
de̱vebhi̍ryu̱ktamadi̍tiḥ sa̱joṣā̍ḥ syo̱naṃ kṛ̍ṇvā̱nā su̍vi̱te da̍dhātu
||31.4||स्ती॒र्णं ब॒र्हिः सु॒ष्टरी॑मा जु॒षाणोरु पृ॒थु प्रथ॑मानं पृथि॒व्याम् ।
दे॒वेभि॑र्यु॒क्तमदि॑तिः स॒जोषाः॑ स्यो॒नं कृ॑ण्वा॒ना सु॑वि॒ते द॑धातु
e̱tā u̍ vaḥ su̱bhagā̍ vi̱śvarū̍pā̱ vi pakṣo̍bhi̱ḥ śraya̍māṇā̱ udātai̍ḥ |
ṛ̱ṣvāḥ sa̱tīḥ ka̱vaṣa̱ḥ śumbha̍mānā̱ dvāro̍ de̱vīḥ su̍prāya̱ṇā bha̍vantu
||31.5||ए॒ता उ॑ वः सु॒भगा॑ वि॒श्वरू॑पा॒ वि पक्षो॑भिः॒ श्रय॑माणा॒ उदातैः॑ ।
ऋ॒ष्वाः स॒तीः क॒वषः॒ शुम्भ॑माना॒ द्वारो॑ दे॒वीः सु॑प्राय॒णा भ॑वन्तु
a̱nta̱rā mi̱trāvaru̍ṇā̱ cara̍ntī̱ mukha̍ṃ ya̱jñānā̍ma̱bhi sa̍ṃvidā̱ne |
u̱ṣāsā̍ vā suhira̱ṇye su̍śi̱lpe ṛ̱tasya̱ yonā̍ i̱ha sā̍dayāmi
||31.6||अ॒न्त॒रा मि॒त्रावरु॑णा॒ चर॑न्ती॒ मुखं॑ य॒ज्ञाना॑म॒भि सं॑विदा॒ने ।
उ॒षासा॑ वा सुहिर॒ण्ये सु॑शि॒ल्पे ऋ॒तस्य॒ योना॑ इ॒ह सा॑दयामि
pra̱tha̱mā vā̍ sara̱thinā̍ su̱varṇā̍ devau̱ paśya̍ntau̱ bhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
api̍praya̱ṃ coda̍nā vā̱ṃ mimā̍nā̱ hotā̍rā̱ jyoti̍ḥ pra̱diśā̍ di̱śantā̍
||31.7||प्र॒थ॒मा वा॑ सर॒थिना॑ सु॒वर्णा॑ देवौ॒ पश्य॑न्तौ॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ।
अपि॑प्रयं॒ चोद॑ना वां॒ मिमा॑ना॒ होता॑रा॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑
ā̱di̱tyairno̱ bhāra̍tī vaṣṭu ya̱jña sara̍svatī sa̱ha ru̱drairna̍ āvīt |
il̤opa̍hūtā̱ vasu̍bhiḥ sa̱joṣā̍ ya̱jñaṃ no̍ devīra̱mṛte̍ṣu dhatta
||31.8||आ॒दि॒त्यैर्नो॒ भार॑ती वष्टु य॒ज्ञ सर॑स्वती स॒ह रु॒द्रैर्न॑ आवीत् ।
इळोप॑हूता॒ वसु॑भिः स॒जोषा॑ य॒ज्ञं नो॑ देवीर॒मृते॑षु धत्त
tvaṣṭā̍ vī̱raṃ de̱vakā̍maṃ jajāna̱ tvaṣṭu̱rarvā̍ jāyata ā̱śuraśva̍ḥ |
tvaṣṭe̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̍naṃ jajāna ba̱hoḥ ka̱rtāra̍mi̱ha ya̍kṣi hotaḥ
||31.9||त्वष्टा॑ वी॒रं दे॒वका॑मं जजान॒ त्वष्टु॒रर्वा॑ जायत आ॒शुरश्वः॑ ।
त्वष्टे॒दं विश्वं॒ भुव॑नं जजान ब॒होः क॒र्तार॑मि॒ह य॑क्षि होतः
aśvo̍ ghṛ̱tena̱ tmanyā̱ sama̍kta̱ upa̍ de̱vām̐2 ṛ̍tu̱śaḥ pātha̍ etu |
vana̱spati̍rdevalo̱kaṃ pra̍jā̱nanna̱gninā̍ ha̱vyā sva̍di̱tāni̍ vakṣat
||31.10||अश्वो॑ घृ॒तेन॒ त्मन्या॒ सम॑क्त॒ उप॑ दे॒वाँ२ ऋ॑तु॒शः पाथ॑ एतु ।
वन॒स्पति॑र्देवलो॒कं प्र॑जा॒नन्न॒ग्निना॑ ह॒व्या स्व॑दि॒तानि॑ वक्षत्
pra̱jāpa̍te̱stapa̍sā vāvṛdhā̱naḥ sa̱dyo jā̱to da̍dhiṣe ya̱jñama̍gne |
svāhā̍kṛtena ha̱viṣā̍ purogā yā̱hi sā̱dhyā ha̱vira̍dantu de̱vāḥ
||31.11||प्र॒जाप॑ते॒स्तप॑सा वावृधा॒नः स॒द्यो जा॒तो द॑धिषे य॒ज्ञम॑ग्ने ।
स्वाहा॑कृतेन ह॒विषा॑ पुरोगा या॒हि सा॒ध्या ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः
ke̱tuṃ kṛ̱ṇvanna̍ke̱tave̱ peśo̍ maryā ape̱śase̍ | samu̱ṣadbhi̍rajāyathāḥ
||31.12||के॒तुं कृ॒ण्वन्न॑के॒तवे॒ पेशो॑ मर्या अपे॒शसे॑ । समु॒षद्भि॑रजायथाः
jī̱mūta̍syeva bhavati̱ pratī̍ka̱ṃ yadva̱rmī yāti̍ sa̱madā̍mu̱pasthe̍ |
anā̍viddhayā ta̱nvā̍ jaya̱ tva sa tvā̱ varma̍ṇo mahi̱mā pi̍partu
||31.13||जी॒मूत॑स्येव भवति॒ प्रती॑कं॒ यद्व॒र्मी याति॑ स॒मदा॑मु॒पस्थे॑ ।
अना॑विद्धया त॒न्वा॑ जय॒ त्व स त्वा॒ वर्म॑णो महि॒मा पि॑पर्तु
dhanva̍nā̱ gā dhanva̍nā̱jiṃ ja̍yema̱ dhanva̍nā tī̱vrāḥ sa̱mado̍ jayema |
dhanu̱ḥ śatro̍rapakā̱maṃ kṛ̍ṇoti̱ dhanva̍nā̱ sarvā̍ḥ pra̱diśo̍ jayema
||31.14||धन्व॑ना॒ गा धन्व॑ना॒जिं ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्राः स॒मदो॑ जयेम ।
धनुः॒ शत्रो॑रपका॒मं कृ॑णोति॒ धन्व॑ना॒ सर्वाः॑ प्र॒दिशो॑ जयेम
te ā̱cara̍ntī̱ sama̍neva̱ yoṣā̍ mā̱teva̍ pu̱traṃ bi̍bhṛtāmu̱pasthe̍ |
apa̱ śatrū̍nvidhyatā saṃvidā̱ne ārtnī̍ i̱me vi̍ṣaphu̱rantī̍ a̱mitrā̍n
||31.15||ते आ॒चर॑न्ती॒ सम॑नेव॒ योषा॑ मा॒तेव॑ पु॒त्रं बि॑भृतामु॒पस्थे॑ ।
अप॒ शत्रू॑न्विध्यता संविदा॒ने आर्त्नी॑ इ॒मे वि॑षफु॒रन्ती॑ अ॒मित्रा॑न्
va̱kṣyantī̱vedā ga̍nīganti̱ karṇa̍ṃ pri̱ya sakhā̍yaṃ pariṣasvajā̱nā |
yoṣe̍va śiṅkte̱ vita̱tādhi̱ dhanva̱n jyā i̱ya sama̍ne pā̱raya̍ntī
||31.16||व॒क्ष्यन्ती॒वेदा ग॑नीगन्ति॒ कर्णं॑ प्रि॒य सखा॑यं परिषस्वजा॒ना ।
योषे॑व शिङ्क्ते॒ वित॒ताधि॒ धन्व॒न् ज्या इ॒य सम॑ने पा॒रय॑न्ती
ahi̍riva bhogai̱ḥ parye̍ti bā̱huṃ jyāyā̍ he̱tiṃ pa̍ri̱bādha̍mānaḥ |
ha̱sta̱ghno viśvā̍ va̱yunā̍ni vi̱dvānpumā̱npumā̍sa̱ṃ pari̍ pātu vi̱śvata̍ḥ
||31.17||अहि॑रिव भोगैः॒ पर्ये॑ति बा॒हुं ज्याया॑ हे॒तिं प॑रि॒बाध॑मानः ।
ह॒स्त॒घ्नो विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वान्पुमा॒न्पुमा॑सं॒ परि॑ पातु वि॒श्वतः॑
ba̱hvī̱nāṃ pi̱tā ba̱hura̍sya pu̱traści̱ścā kṛ̍ṇoti̱ sama̍nāva̱gatya̍ |
i̱ṣu̱dhiḥ saṅkā̱ḥ pṛta̍nāśca̱ sarvā̍ḥ pṛ̱ṣṭhe nina̍ddho jayati̱ prasū̍taḥ
||31.18||ब॒ह्वी॒नां पि॒ता ब॒हुर॑स्य पु॒त्रश्चि॒श्चा कृ॑णोति॒ सम॑नाव॒गत्य॑ ।
इ॒षु॒धिः सङ्काः॒ पृत॑नाश्च॒ सर्वाः॑ पृ॒ष्ठे निन॑द्धो जयति॒ प्रसू॑तः
su̱pa̱rṇaṃ va̍ste mṛ̱go a̍syā̱ danto̱ gobhi̱ḥ saṃna̍ddhā patati̱ prasū̍tā |
yatrā̱ nara̱ḥ saṃ ca̱ vi ca̱ drava̍nti̱ tatrā̱smabhya̱miṣa̍va̱ḥ śarma̍ yasan
||31.19||सु॒प॒र्णं व॑स्ते मृ॒गो अ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभिः॒ संन॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता ।
यत्रा॒ नरः॒ सं च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑वः॒ शर्म॑ यसन्
vana̍spate vī̱ḍva̍ṅgo̱ hi bhū̱yā a̱smatsa̍khā pra̱tara̍ṇaḥ su̱vīra̍ḥ |
gobhi̱ḥ saṃna̍ddho asi vī̱l̤aya̍svāsthā̱tā te̍ jayatu̱ jetvā̍ni
||31.20||वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि भू॒या अ॒स्मत्स॑खा प्र॒तर॑णः सु॒वीरः॑ ।
गोभिः॒ संन॑द्धो असि वी॒ळय॑स्वास्था॒ता ते॑ जयतु॒ जेत्वा॑नि
rathe̱ tiṣṭha̍nnayati vā̱jina̍ḥ pu̱ro yatra̍yatra kā̱maya̍te suṣāra̱thiḥ |
a̱bhīśū̍nāṃ mahi̱māna̍ṃ panāyata̱ mana̍ḥ pa̱ścādanu̍ yacchanti ra̱śmaya̍ḥ
||31.21||रथे॒ तिष्ठ॑न्नयति वा॒जिनः॑ पु॒रो यत्र॑यत्र का॒मय॑ते सुषार॒थिः ।
अ॒भीशू॑नां महि॒मानं॑ पनायत॒ मनः॑ प॒श्चादनु॑ यच्छन्ति र॒श्मयः॑
ā ja̍ṅghanti̱ sānve̍ṣāṃ ja̱ghanā̱m̐2 upa̍ jighnate |
aśvā̍jani̱ prace̍ta̱so'śvā̍ntsa̱matsu̍ codaya
||31.22||आ ज॑ङ्घन्ति॒ सान्वे॑षां ज॒घनाँ॒२ उप॑ जिघ्नते ।
अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑त॒सोऽश्वा॑न्त्स॒मत्सु॑ चोदय
upa̍ śvāsaya pṛthi̱vīmu̱ta dyāṃ pu̍ru̱trā te̍ manutā̱ṃ viṣṭhi̍ta̱ṃ jaga̍t |
sa du̍ndubhe̱ sa̱jūrindre̍ṇa de̱vairdū̱rāddavī̍yo̱ apa̍ sedha̱ śatrū̍n
||31.23||उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्यां पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒ विष्ठि॑तं॒ जग॑त् ।
स दु॑न्दुभे॒ स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑ सेध॒ शत्रू॑न्
yadakra̍ndaḥ pratha̱maṃ jāya̍māna u̱dyantsa̍mu̱drādu̱ta vā̱ purī̍ṣāt |
śye̱nasya̍ pa̱kṣā ha̍ri̱ṇasya̍ bā̱hū u̍pa̱stutya̱ṃ mahi̍ jā̱taṃ te̍ arvan
||31.24||यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।
श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन्
ya̱mena̍ da̱ttaṃ tri̱ta e̍namāyuna̱gindra̍ eṇaṃ pratha̱mo adhya̍tiṣṭhat |
ga̱ndha̱rvo a̍sya raśa̱nāma̍gṛbhṇā̱tsūrā̱daśva̍ṃ vasavo̱ nira̍taṣṭa
||31.25||य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् ।
ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त्सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट
asi̍ ya̱mo asyā̍di̱tyo a̍rva̱nnasi̍ tri̱to guhye̍na vra̱tena̍ |
asi̱ some̍na sa̱mayā̱ vipṛ̍kta ā̱huste̱ trīṇi̍ di̱vi bandha̍nāni
||31.26||असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।
असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि
trīṇi̍ ta āhurdi̱vi bandha̍nāni̱ trīṇya̱psu trīṇya̱ntaḥ sa̍mu̱dre |
u̱teva̍ me̱ varu̍ṇaśchantsyarva̱nyatrā̍ ta ā̱huḥ pa̍ra̱maṃ ja̱nitra̍m
||31.27||त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे ।
उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्त्स्यर्व॒न्यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म्
i̱mā te̍ vājinnava̱mārja̍nānī̱mā śa̱phānā̍ sani̱turni̱dhānā̍ |
atrā̍ te bha̱drā ra̍śa̱nā a̍paśyamṛ̱tasya̱ yā a̍bhi̱rakṣa̍nti go̱pāḥ
||31.28||इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फाना॑ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ ।
अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः
ā̱tmāna̍ṃ te̱ mana̍sā̱rāda̍jānāma̱vo di̱vā pa̱taya̍ntaṃ pata̱ṅgam |
śiro̍ apaśyaṃ pa̱thibhi̍ḥ su̱gebhi̍rare̱ṇubhi̱rjeha̍mānaṃ pata̱tri
||31.29||आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पत॒ङ्गम् ।
शिरो॑ अपश्यं प॒थिभिः॑ सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि
atrā̍ te rū̱pamu̍tta̱mama̍paśya̱ṃ jigī̍ṣamāṇami̱ṣa ā pa̱de goḥ |
ya̱dā te̱ marto̱ anu̱ bhoga̱māna̱l̤ādid grasi̍ṣṭha̱ oṣa̍dhīrajīgaḥ
||31.30||अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः ।
य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒ळादिद् ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः
anu̍ tvā̱ ratho̱ anu̱ maryo̍ arva̱nnanu̱ gāvo'nu̱ bhaga̍ḥ ka̱nīnā̍m |
anu̱ vrātā̍sa̱stava̍ sa̱khyamī̍yu̱ranu̍ de̱vā ma̍mire vī̱rya̍ṃ te
||31.31||अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भगः॑ क॒नीना॑म् ।
अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॑ ते
hira̍ṇyaśṛ̱ṅgo'yo̍ asya̱ pādā̱ mano̍javā̱ ava̍ra̱ indra̍ āsīt |
de̱vā ida̍sya havi̱radya̍māya̱nyo arva̍ntaṃ pratha̱mo a̱dhyati̍ṣṭhat
||31.32||हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।
दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न्यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत्
ī̱rmāntā̍sa̱ḥ sili̍kamadhyamāsa̱ḥ sa śūra̍ṇāso di̱vyāso̱ atyā̍ḥ |
ha̱sā i̍va śreṇi̱śo ya̍tante̱ yadākṣi̍ṣurdi̱vyamajma̱maśvā̍ḥ
||31.33||ई॒र्मान्ता॑सः॒ सिलि॑कमध्यमासः॒ स शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्याः॑ ।
ह॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वाः॑
tava̱ śarī̍raṃ patayi̱ṣṇva̍rva̱ntava̍ ci̱ttaṃ vāta̍ iva̱ dhrajī̍mān |
tava̱ śṛṅgā̍ṇi̱ viṣṭhi̍tā puru̱trāra̍ṇyeṣu̱ jarbhu̍rāṇā caranti
||31.34||तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒न्तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।
तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति
upa̱ prāgā̱cchasa̍naṃ vā̱jyarvā̍ deva̱drīcā̱ mana̍sā̱ dīdhyā̍naḥ |
a̱jaḥ pu̱ro nī̍yate̱ nābhi̍ra̱syānu̍ pa̱ścātka̱vayo̍ yanti re̱bhāḥ
||31.35||उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः ।
अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः
upa̱ prāgā̍tpara̱maṃ yatsa̱dhastha̱marvā̱m̐2 acchā̍ pi̱tara̍ṃ mā̱tara̍ṃ ca |
a̱dyā de̱vānjuṣṭa̍tamo̱ hi ga̱myā athā śā̍ste dā̱śuṣe̱ vāryā̍ṇi
||31.36||उप॒ प्रागा॑त्पर॒मं यत्स॒धस्थ॒मर्वाँ॒२ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ।
अ॒द्या दे॒वान्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि
sami̍ddho a̱dya manu̍ṣo duro̱ṇe de̱vo de̱vānya̍jasi jātavedaḥ |
ā ca̱ vaha̍ mitramahaściki̱tvāntvaṃ dū̱taḥ ka̱vira̍si̱ prace̍tāḥ
||31.37||समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान्य॑जसि जातवेदः ।
आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः
tanū̍napātpa̱tha ṛ̱tasya̱ yānā̱nmadhvā̍ sama̱ñjantsva̍dayā sujihva |
manmā̍ni dhī̱bhiru̱ta ya̱jñamṛ̱ndhande̍va̱trā ca̍ kṛṇuhyadhva̱raṃ na̍ḥ
||31.38||तनू॑नपात्प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न्मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व ।
मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन्दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं नः॑
narā̱śasa̍sya mahi̱māna̍meṣā̱mupa̍ stoṣāma yaja̱tasya̍ ya̱jñaiḥ |
ye su̱krata̍va̱ḥ śuca̍yo dhiya̱ṃdhāḥ svada̍nti de̱vā u̱bhayā̍ni ha̱vyā
||31.39||नरा॒शस॑स्य महि॒मान॑मेषा॒मुप॑ स्तोषाम यज॒तस्य॑ य॒ज्ञैः ।
ये सु॒क्रत॑वः॒ शुच॑यो धियं॒धाः स्वद॑न्ति दे॒वा उ॒भया॑नि ह॒व्या
ā̱juhvā̍na̱ īḍyo̱ vandya̱ścā yā̍hyagne̱ vasu̍bhiḥ sa̱joṣā̍ḥ |
tvaṃ de̱vānā̍masi yahva̱ hotā̱ sa e̍nānyakṣīṣi̱to yajī̍yān
||31.40||आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ वन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषाः॑ ।
त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान्यक्षीषि॒तो यजी॑यान्
prā̱cīna̍ṃ ba̱rhiḥ pra̱diśā̍ pṛthi̱vyā vasto̍ra̱syā vṛ̍jyate̱ agre̱ ahnā̍m |
vyu̍ prathate vita̱raṃ varī̍yo de̱vebhyo̱ adi̍taye syo̱nam
||31.41||प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म् ।
व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम्
vyaca̍svatīrurvi̱yā vi śra̍yantā̱ṃ pati̍bhyo̱ na jana̍ya̱ḥ śumbha̍mānāḥ |
devī̍rdvāro bṛhatīrviśvaminvā de̱vebhyo̍ bhavata suprāya̱ṇāḥ
||31.42||व्यच॑स्वतीरुर्वि॒या वि श्र॑यन्तां॒ पति॑भ्यो॒ न जन॑यः॒ शुम्भ॑मानाः ।
देवी॑र्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा दे॒वेभ्यो॑ भवत सुप्राय॒णाः
ā su̱ṣvaya̍ntī yaja̱te upā̍ke u̱ṣāsā̱naktā̍ sadatā̱ṃ ni yonau̍ |
di̱vye yoṣa̍ṇe bṛha̱tī su̍ru̱kme adhi̱ śriya̍ śukra̱piśa̱ṃ dadhā̍ne
||31.43||आ सु॒ष्वय॑न्ती यज॒ते उपा॑के उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ ।
दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रिय॑ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने
daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā su̱vācā̱ mimā̍nā ya̱jñaṃ manu̍ṣo̱ yaja̍dhyai |
pra̱co̱daya̍ntā vi̱dathe̍ṣu kā̱rū prā̱cīna̱ṃ jyoti̍ḥ pra̱diśā̍ di̱śantā̍
||31.44||दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा सु॒वाचा॒ मिमा॑ना य॒ज्ञं मनु॑षो॒ यज॑ध्यै ।
प्र॒चो॒दय॑न्ता वि॒दथे॑षु का॒रू प्रा॒चीनं॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑
ā no̍ ya̱jñaṃ bhāra̍tī̱ tūya̍me̱tvil̤ā̍ manu̱ṣvadi̱ha ce̱taya̍ntī |
ti̱sro de̱vīrba̱rhireda syo̱na sara̍svatī̱ svapa̍saḥ sadantu
||31.45||आ नो॑ य॒ज्ञं भार॑ती॒ तूय॑मे॒त्विळा॑ मनु॒ष्वदि॒ह चे॒तय॑न्ती ।
ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेद स्यो॒न सर॑स्वती॒ स्वप॑सः सदन्तु
ya i̱me dyāvā̍pṛthi̱vī jani̍trī rūpai̱rapi̍śa̱dbhuva̍nāni̱ viśvā̍ |
tama̱dya ho̍tariṣi̱to yajī̍yānde̱vaṃ tvaṣṭā̍rami̱ha ya̍kṣi vi̱dvān
||31.46||य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी जनि॑त्री रूपै॒रपि॑श॒द्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ।
तम॒द्य हो॑तरिषि॒तो यजी॑यान्दे॒वं त्वष्टा॑रमि॒ह य॑क्षि वि॒द्वान्
u̱pāva̍sṛja̱ tmanyā̍ sama̱ñjande̱vānā̱ṃ pātha̍ ṛtu̱thā ha̱vīṣi̍ |
vana̱spati̍ḥ śami̱tā de̱vo a̱gniḥ svada̍ntu ha̱vyaṃ madhu̍nā ghṛ̱tena̍
||31.47||उ॒पाव॑सृज॒ त्मन्या॑ सम॒ञ्जन्दे॒वानां॒ पाथ॑ ऋतु॒था ह॒वीषि॑ ।
वन॒स्पतिः॑ शमि॒ता दे॒वो अ॒ग्निः स्वद॑न्तु ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑
sa̱dyo jā̱to vya̍mimīta ya̱jñama̱gnirde̱vānā̍mabhavatpuro̱gāḥ |
a̱sya hotu̍ḥ pra̱diśyṛ̱tasya̍ vā̱ci svāhā̍kṛta ha̱vira̍dantu de̱vāḥ
||31.48||स॒द्यो जा॒तो व्य॑मिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत्पुरो॒गाः ।
अ॒स्य होतुः॑ प्र॒दिश्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृत ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः
a̱gnaye̍ gāya̱trāya̍ tri̱vṛte̱ rātha̍ntarāyā̱ṣṭāka̍pāla̱ indrā̍ya̱ traiṣṭu̍bhāya pañcada̱śāya̱ barha̍tā̱yaikā̍daśakapālo̱ viśve̍bhyo de̱vebhyo̱ jāga̍tebhyaḥ saptada̱śebhyo̍ vairū̱pebhyo̱ dvāda̍śakapālo mi̱trāvaru̍ṇābhyā̱mānu̍ṣṭubhābhyāmekavi̱śābhyā̍ṃ vairā̱jābhyā̍m | pa̱ya̱syā̱ bṛha̱spata̍ye̱ pāṅktā̍ya triṇa̱vāya̍ śākva̱rāya̍ ca̱ruḥ sa̍vi̱tra au̍ṣṇihāya trayastri̱śāya̍ raiva̱tāya̱ dvāda̍śakapālaḥ prājāpa̱tyaśca̱ruradi̍tyai̱ viṣṇu̍patnyai ca̱rura̱gnaye̍ vaiśvāna̱rāya̱ dvāda̍śakapā̱lo'nu̍matyā a̱ṣṭāka̍pālaḥ
||31.49||अ॒ग्नये॑ गाय॒त्राय॑ त्रि॒वृते॒ राथ॑न्तराया॒ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य॒ त्रैष्टु॑भाय पञ्चद॒शाय॒ बर्ह॑ता॒यैका॑दशकपालो॒ विश्वे॑भ्यो दे॒वेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यः सप्तद॒शेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यो॒ द्वाद॑शकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मानु॑ष्टुभाभ्यामेकवि॒शाभ्यां॑ वैरा॒जाभ्या॑म् । प॒य॒स्या॒ बृह॒स्पत॑ये॒ पाङ्क्ता॑य त्रिण॒वाय॑ शाक्व॒राय॑ च॒रुः स॑वि॒त्र औ॑ष्णिहाय त्रयस्त्रि॒शाय॑ रैव॒ताय॒ द्वाद॑शकपालः प्राजाप॒त्यश्च॒रुरदि॑त्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै च॒रुर॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपा॒लोऽनु॑मत्या अ॒ष्टाक॑पालः
ā̱gne̱yaḥ kṛ̱ṣṇagrī̍vaḥ sārasva̱tī me̱ṣī ba̱bhruḥ sau̱myaḥ pau̱ṣṇaḥ śyā̱maḥ śi̍tipṛ̱ṣṭho bā̍rhaspa̱tyaḥ śi̱lpo vai̍śvade̱vaḥ |
ai̱ndro̍'ru̱ṇo mā̍ru̱taḥ ka̱lmāṣa̍ aindrā̱gnaḥ sa̍hi̱to̱'dhorā̍maḥ sāvi̱tro vā̍ru̱ṇaḥ kṛ̱ṣṇa eka̍śitipā̱tpetva̍ḥ
||31.50||आ॒ग्ने॒यः कृ॒ष्णग्री॑वः सारस्व॒ती मे॒षी ब॒भ्रुः सौ॒म्यः पौ॒ष्णः श्या॒मः शि॑तिपृ॒ष्ठो बा॑र्हस्प॒त्यः शि॒ल्पो वै॑श्वदे॒वः ।
ऐ॒न्द्रो॑ऽरु॒णो मा॑रु॒तः क॒ल्माष॑ ऐन्द्रा॒ग्नः स॑हि॒तो॒ऽधोरा॑मः सावि॒त्रो वा॑रु॒णः कृ॒ष्ण एक॑शितिपा॒त्पेत्वः॑
a̱gnaye'nī̍kavate̱ rohi̍tāñjirana̱ḍvāna̱dhorā̍mau sāvi̱trau pau̱ṣṇau ra̍ja̱tanā̍bhī vaiśvade̱vau pi̱śaṅgau̍ tūpa̱rau |
mā̱ru̱taḥ ka̱lmāṣa̍ āgne̱yaḥ kṛ̱ṣṇo̱'jaḥ sā̍rasva̱tī me̱ṣī vā̍ru̱ṇaḥ petva̍ḥ
||31.51||अ॒ग्नयेऽनी॑कवते॒ रोहि॑ताञ्जिरन॒ड्वान॒धोरा॑मौ सावि॒त्रौ पौ॒ष्णौ र॑ज॒तना॑भी वैश्वदे॒वौ पि॒शङ्गौ॑ तूप॒रौ ।
मा॒रु॒तः क॒ल्माष॑ आग्ने॒यः कृ॒ष्णो॒ऽजः सा॑रस्व॒ती मे॒षी वा॑रु॒णः पेत्वः॑