atha pañcaviṃśo'dhyāyaḥ |
hi̱ra̱ṇya̱ga̱rbhaḥ sama̍varta̱tāgre̍ bhū̱tasya̍ jā̱taḥ pati̱reka̍ āsīt |
sa dā̍dhāra pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāṃ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||25.1||हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
स दा॑धार पृथि॒वीं द्यामु॒तेमां कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si pra̱jāpa̍taye tvā̱ juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmye̱ṣa te̱ yoni̱ḥ sūrya̍ste mahi̱mā |
yaste'ha̍ntsaṃvatsa̱re ma̍hi̱mā sa̍ṃba̱bhūva̱ yaste̍ vā̱yā a̱ntari̍kṣe mahi̱mā sa̍ṃba̱bhūva̍ |
yaste̍ di̱vi sūrye̍ mahi̱mā sa̍ṃba̱bhūva̱ tasmai̍ te mahi̱mne pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ de̱vebhya̍ḥ
||25.2||उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॒ सूर्य॑स्ते महि॒मा ।
यस्तेऽह॑न्त्संवत्स॒रे म॑हि॒मा सं॑ब॒भूव॒ यस्ते॑ वा॒या अ॒न्तरि॑क्षे महि॒मा सं॑ब॒भूव॑ ।
यस्ते॑ दि॒वि सूर्ये॑ महि॒मा सं॑ब॒भूव॒ तस्मै॑ ते महि॒म्ने प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑
yaḥ prā̍ṇa̱to ni̍miṣa̱to ma̍hitvaika̱ idrājā̱ jaga̍to ba̱bhūva̍ |
ya īśe̍ a̱sya dvi̱pada̱ścatu̍ṣpada̱ḥ kasmai̍ de̱vāya̍ ha̱viṣā̍ vidhema
||25.3||यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हित्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto'si pra̱jāpa̍taye tvā̱ juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmye̱ṣa te̱ yoni̍śca̱ndramāste̍ mahi̱mā |
yaste̱ rātrau̍ saṃvatsa̱re ma̍hi̱mā sa̍ṃba̱bhūva̱ yaste̍ pṛthi̱vyāma̱gnau ma̍hi̱mā sa̍ṃba̱bhūva̍ |
yaste̱ nakṣa̍treṣu ca̱ndrama̍si mahi̱mā sa̍ṃba̱bhūva̱ tasmai̍ te mahi̱mne pra̱jāpa̍taye de̱vebhya̱ḥ svāhā̍
||25.4||उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॑श्च॒न्द्रमास्ते॑ महि॒मा ।
यस्ते॒ रात्रौ॑ संवत्स॒रे म॑हि॒मा सं॑ब॒भूव॒ यस्ते॑ पृथि॒व्याम॒ग्नौ म॑हि॒मा सं॑ब॒भूव॑ ।
यस्ते॒ नक्ष॑त्रेषु च॒न्द्रम॑सि महि॒मा सं॑ब॒भूव॒ तस्मै॑ ते महि॒म्ने प्र॒जाप॑तये दे॒वेभ्यः॒ स्वाहा॑
yu̱ñjanti̍ bra̱dhnama̍ru̱ṣaṃ cara̍nta̱ṃ pari̍ ta̱sthuṣa̍ḥ | roca̍nte roca̱nā di̱vi
||25.5||यु॒ञ्जन्ति॑ ब्र॒ध्नम॑रु॒षं चर॑न्तं॒ परि॑ त॒स्थुषः॑ । रोच॑न्ते रोच॒ना दि॒वि
yu̱ñjantya̍sya̱ kāmyā̱ harī̱ vipa̍kṣasā̱ rathe̍ | śoṇā̍ dhṛ̱ṣṇū nṛ̱vāha̍sā
||25.6||यु॒ञ्जन्त्य॑स्य॒ काम्या॒ हरी॒ विप॑क्षसा॒ रथे॑ । शोणा॑ धृ॒ष्णू नृ॒वाह॑सा
yadvāto̍ a̱po a̍ganīganpri̱yāmindra̍sya ta̱nva̍m | e̱ta sto̍tara̱nena̍ pa̱thā puna̱raśva̱māva̍rtayāsi naḥ
||25.7||यद्वातो॑ अ॒पो अ॑गनीगन्प्रि॒यामिन्द्र॑स्य त॒न्व॑म् । ए॒त स्तो॑तर॒नेन॑ प॒था पुन॒रश्व॒माव॑र्तयासि नः
vasa̍vastvāñjantu gāya̱treṇa̱ chanda̍sā ru̱drāstvā̍ñjantu̱ traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā |
ā̱di̱tyāstvā̍ñjantu̱ jāga̍tena̱ chanda̍sā
||25.8||वस॑वस्त्वाञ्जन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा रु॒द्रास्त्वा॑ञ्जन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।
आ॒दि॒त्यास्त्वा॑ञ्जन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा
bhūrbhuva̱ḥ sva̱rlājī3ñchā̱cī3nyavye̱ gavye̍ | e̱tadanna̍matta devā e̱tadanna̍maddhi prajāpate
||25.9||भूर्भुवः॒ स्व॒र्लाजी३ञ्छा॒ची३न्यव्ये॒ गव्ये॑ । ए॒तदन्न॑मत्त देवा ए॒तदन्न॑मद्धि प्रजापते
kaḥ svi̍dekā̱kī ca̍rati̱ ka u̍ svijjāyate̱ puna̍ḥ |
ki svi̍ddhi̱masya̍ bheṣa̱jaṃ kimvā̱vapa̍naṃ ma̱hat
||25.10||कः स्वि॑देका॒की च॑रति॒ क उ॑ स्विज्जायते॒ पुनः॑ ।
कि स्वि॑द्धि॒मस्य॑ भेष॒जं किम्वा॒वप॑नं म॒हत्
sūrya̍ ekā̱kī ca̍rati ca̱ndramā̍ jāyate̱ puna̍ḥ |
a̱gnirhi̱masya̍ bheṣa̱jaṃ bhūmi̍rā̱vapa̍naṃ ma̱hat
||25.11||सूर्य॑ एका॒की च॑रति च॒न्द्रमा॑ जायते॒ पुनः॑ ।
अ॒ग्निर्हि॒मस्य॑ भेष॒जं भूमि॑रा॒वप॑नं म॒हत्
kā svi̍dāsītpū̱rvaci̍tti̱ḥ ki svi̍dāsīd bṛ̱hadvaya̍ḥ |
kā svi̍dāsītpilippi̱lā kā svi̍dāsītpiśaṅgi̱lā
||25.12||का स्वि॑दासीत्पू॒र्वचि॑त्तिः॒ कि स्वि॑दासीद् बृ॒हद्वयः॑ ।
का स्वि॑दासीत्पिलिप्पि॒ला का स्वि॑दासीत्पिशङ्गि॒ला
dyau̍rāsītpū̱rvaci̍tti̱raśva̍ āsīd bṛ̱hadvaya̍ḥ |
avi̍rāsītpilippi̱lā rātri̍rāsītpiśaṅgi̱lā
||25.13||द्यौ॑रासीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒रश्व॑ आसीद् बृ॒हद्वयः॑ ।
अवि॑रासीत्पिलिप्पि॒ला रात्रि॑रासीत्पिशङ्गि॒ला
vā̱yuṣṭvā̍ paca̱taira̍va̱tvasi̍tagrīva̱śchāgai̍ḥ | nya̱grodha̍ścama̱saiḥ śa̍lma̱lirvṛddhyā̍
||25.14||वा॒युष्ट्वा॑ पच॒तैर॑व॒त्वसि॑तग्रीव॒श्छागैः॑ । न्य॒ग्रोध॑श्चम॒सैः श॑ल्म॒लिर्वृद्ध्या॑
e̱ṣa sya rā̱thyo vṛṣā̍ pa̱ḍbhiśca̱turbhi̱reda̍gan | bra̱hmā kṛ̍ṣṇaśca no'vatu̱ | namo̱'gnaye̍
||25.15||ए॒ष स्य रा॒थ्यो वृषा॑ प॒ड्भिश्च॒तुर्भि॒रेद॑गन् । ब्र॒ह्मा कृ॑ष्णश्च नोऽवतु॒ । नमो॒ऽग्नये॑
saśi̍to ra̱śminā̱ ratha̱ḥ saśi̍to ra̱śminā̱ haya̍ḥ | saśi̍to a̱psva̍psu̱jā bra̱hmā soma̍purogavaḥ
||25.16||सशि॑तो र॒श्मिना॒ रथः॒ सशि॑तो र॒श्मिना॒ हयः॑ । सशि॑तो अ॒प्स्व॑प्सु॒जा ब्र॒ह्मा सोम॑पुरोगवः
sva̱yaṃ vā̍jista̱nva̍ṃ kalpayasva sva̱yaṃ ya̍jasva sva̱yaṃ ju̍ṣasva | ma̱hi̱mā te̱'nyena̱ na sa̱ṃnaśe̍
||25.17||स्व॒यं वा॑जिस्त॒न्वं॑ कल्पयस्व स्व॒यं य॑जस्व स्व॒यं जु॑षस्व । म॒हि॒मा ते॒ऽन्येन॒ न सं॒नशे॑
na vā u̍ e̱tanmri̍yase̱ na ri̍ṣyasi de̱vām̐2 ide̍ṣi pa̱thibhi̍ḥ su̱gebhi̍ḥ |
yatrāsa̍te su̱kṛto̱ yatra̱ te ya̱yustatra̍ tvā de̱vaḥ sa̍vi̱tā da̍dhātu
||25.18||न वा उ॑ ए॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाँ२ इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।
यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ ते य॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒वः स॑वि॒ता द॑धातु
a̱gniḥ pa̱śurā̍sī̱ttenā̍yajanta̱ sa e̱tam̐ lo̱kama̍jaya̱dyasmi̍nna̱gniḥ |
sa te̍ lo̱ko bha̍viṣyati̱ taṃ je̍ṣyasi̱ pibai̱tā a̱paḥ |
vā̱yuḥ pa̱śurā̍sī̱ttenā̍yajanta̱ sa e̱tam̐ lo̱kama̍jaya̱dyasmi̍nvā̱yuḥ |
sa te̍ lo̱ko bha̍viṣyati̱ taṃ je̍ṣyasi̱ pibai̱tā a̱paḥ |
sūrya̍ḥ pa̱śurā̍sī̱ttenā̍yajanta̱ sa e̱tam̐ lo̱kama̍jaya̱dyasmi̱ntsūrya̍ḥ |
sa te̍ lo̱ko bha̍viṣyati̱ taṃ je̍ṣyasi̱ pibai̱tā a̱paḥ
||25.19||अ॒ग्निः प॒शुरा॑सी॒त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तँ लो॒कम॑जय॒द्यस्मि॑न्न॒ग्निः ।
स ते॑ लो॒को भ॑विष्यति॒ तं जे॑ष्यसि॒ पिबै॒ता अ॒पः ।
वा॒युः प॒शुरा॑सी॒त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तँ लो॒कम॑जय॒द्यस्मि॑न्वा॒युः ।
स ते॑ लो॒को भ॑विष्यति॒ तं जे॑ष्यसि॒ पिबै॒ता अ॒पः ।
सूर्यः॑ प॒शुरा॑सी॒त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तँ लो॒कम॑जय॒द्यस्मि॒न्त्सूर्यः॑ ।
स ते॑ लो॒को भ॑विष्यति॒ तं जे॑ष्यसि॒ पिबै॒ता अ॒पः
prā̱ṇāya̱ svāhā̍pā̱nāya̱ svāhā̍ vyā̱nāya̱ svāhā̍ | ambe̱ ambi̱ke'mbā̍like̱ na mā̍ nayati̱ kaśca̱na |
sasa̍styaśva̱kaḥ subha̍drikāṃ kāmpīlavā̱sinī̍m
||25.20||प्रा॒णाय॒ स्वाहा॑पा॒नाय॒ स्वाहा॑ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ । अम्बे॒ अम्बि॒केऽम्बा॑लिके॒ न मा॑ नयति॒ कश्च॒न ।
सस॑स्त्यश्व॒कः सुभ॑द्रिकां काम्पीलवा॒सिनी॑म्
ga̱ṇānā̍ṃ tvā ga̱ṇapa̍ti havāmahe pri̱yāṇā̍ṃ tvā pri̱yapa̍ti havāmahe |
ni̱dhīnā̍ṃ tvā nidhi̱pati havāmahe vaso mama
||25.21||ग॒णानां॑ त्वा ग॒णप॑ति हवामहे प्रि॒याणां॑ त्वा प्रि॒यप॑ति हवामहे ।
नि॒धीनां॑ त्वा निधि॒पति हवामहे वसो मम
āhama̍jāni garbha̱dhamā tvama̍jāsi garbha̱dham | tā ubhau ca̱tura̍ḥ pa̱daḥ sa̱mprasā̍rayāva |
sva̱rge lo̱ke prorṇvā̍thā̱m̐ vṛṣā̍ vā̱jī re̍to̱dhā reto̍ dadhātu
||25.22||आहम॑जानि गर्भ॒धमा त्वम॑जासि गर्भ॒धम् । ता उभौ च॒तुरः॑ प॒दः स॒म्प्रसा॑रयाव ।
स्व॒र्गे लो॒के प्रोर्ण्वा॑थाँ॒ वृषा॑ वा॒जी रे॑तो॒धा रेतो॑ दधातु
utsa̍kthyā̱ ava̍ gu̱daṃ dhe̍hi̱ sama̱ñjiṃ cā̍rayā vṛṣan | ya strī̱ṇāṃ jī̍va̱bhoja̍naḥ
||25.23||उत्स॑क्थ्या॒ अव॑ गु॒दं धे॑हि॒ सम॒ञ्जिं चा॑रया वृषन् । य स्त्री॒णां जी॑व॒भोज॑नः
ya̱kāsa̱kau śa̍kunti̱kāhala̱giti̱ vañca̍ti | āha̍nti ga̱bhe paso̱ niga̍lgalīti̱ dhāra̍kā
||25.24||य॒कास॒कौ श॑कुन्ति॒काहल॒गिति॒ वञ्च॑ति । आह॑न्ति ग॒भे पसो॒ निग॑ल्गलीति॒ धार॑का
ya̱ko'sa̱kau śa̍kunta̱ka ā̱hala̱giti̱ vañca̍ti |
viva̍kṣata iva te̱ mukha̱madhva̍ryo̱ mā na̱stvama̱bhi bhā̍ṣathāḥ
||25.25||य॒कोऽस॒कौ श॑कुन्त॒क आ॒हल॒गिति॒ वञ्च॑ति ।
विव॑क्षत इव ते॒ मुख॒मध्व॑र्यो॒ मा न॒स्त्वम॒भि भा॑षथाः
mā̱tā ca̍ te pi̱tā ca̱ te'gra̍ṃ vṛ̱kṣasya̍ rohataḥ |
prati̍lā̱mīti̍ te pi̱tā ga̱bhe mu̱ṣṭima̍tasayat
||25.26||मा॒ता च॑ ते पि॒ता च॒ तेऽग्रं॑ वृ॒क्षस्य॑ रोहतः ।
प्रति॑ला॒मीति॑ ते पि॒ता ग॒भे मु॒ष्टिम॑तसयत्
mā̱tā ca̍ te pi̱tā ca̱ te'gre̍ vṛ̱kṣasya̍ krīl̤ataḥ |
viva̍kṣata iva te̱ mukha̱ṃ brahma̱nmā tvaṃ va̍do ba̱hu
||25.27||मा॒ता च॑ ते पि॒ता च॒ तेऽग्रे॑ वृ॒क्षस्य॑ क्रीळतः ।
विव॑क्षत इव ते॒ मुखं॒ ब्रह्म॒न्मा त्वं व॑दो ब॒हु
ū̱rdhvame̍nā̱mucchrā̍paya gi̱rau bhā̱ra hara̍nniva |
athā̍syai̱ madhya̍medhatā śī̱te vāte̍ pu̱nanni̍va
||25.28||ऊ॒र्ध्वमे॑ना॒मुच्छ्रा॑पय गि॒रौ भा॒र हर॑न्निव ।
अथा॑स्यै॒ मध्य॑मेधता शी॒ते वाते॑ पु॒नन्नि॑व
ū̱rdhvame̍na̱mucchra̍yādgi̱rau bhā̱ra hara̍nniva |
athā̍sya̱ madhya̍mejatu śī̱te vāte̍ pu̱nanni̍va
||25.29||ऊ॒र्ध्वमे॑न॒मुच्छ्र॑याद्गि॒रौ भा॒र हर॑न्निव ।
अथा॑स्य॒ मध्य॑मेजतु शी॒ते वाते॑ पु॒नन्नि॑व
yada̍syā a̱hu̱bhedyā̍ḥ kṛ̱dhu sthū̱lamu̱pāta̍sat |
mu̱ṣkā ida̍syā ejato gośa̱phe śa̍ku̱lā i̍va
||25.30||यद॑स्या अ॒हु॒भेद्याः॑ कृ॒धु स्थू॒लमु॒पात॑सत् ।
मु॒ष्का इद॑स्या एजतो गोश॒फे श॑कु॒ला इ॑व
yadde̱vāso̍ la̱lāma̍gu̱ṃ pra vi̍ṣṭī̱mina̱māvi̍ṣuḥ |
sa̱kthnā de̍diśyate̱ nārī̍ sa̱tyasyā̍kṣi̱bhuvo̍ yathā
||25.31||यद्दे॒वासो॑ ल॒लाम॑गुं॒ प्र वि॑ष्टी॒मिन॒मावि॑षुः ।
स॒क्थ्ना दे॑दिश्यते॒ नारी॑ स॒त्यस्या॑क्षि॒भुवो॑ यथा
yaddha̍ri̱ṇo yava̱matti̱ na pu̱ṣṭaṃ pa̱śu manya̍te |
śū̱drā yadarya̍jārā̱ na poṣā̍ya dhanāyati
||25.32||यद्ध॑रि॒णो यव॒मत्ति॒ न पु॒ष्टं प॒शु मन्य॑ते ।
शू॒द्रा यदर्य॑जारा॒ न पोषा॑य धनायति
yaddha̍ri̱ṇo yava̱matti̱ na pu̱ṣṭaṃ ba̱hu manya̍te |
śū̱dro yadaryā̍yai jā̱ro na poṣa̱manu̍ manyate
||25.33||यद्ध॑रि॒णो यव॒मत्ति॒ न पु॒ष्टं ब॒हु मन्य॑ते ।
शू॒द्रो यदर्या॑यै जा॒रो न पोष॒मनु॑ मन्यते
da̱dhi̱krāvṇo̍ akāriṣaṃ ji̱ṣṇoraśva̍sya vā̱jina̍ḥ |
su̱ra̱bhi no̱ mukhā̍ kara̱tpra ṇa̱ āyū̍ṣi tāriṣat
||25.34||द॒धि॒क्राव्णो॑ अकारिषं जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिनः॑ ।
सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त्प्र ण॒ आयू॑षि तारिषत्
gā̱ya̱trī tri̱ṣṭubjaga̍tyanu̱ṣṭuppa̱ṅktyā sa̱ha |
bṛ̱ha̱tyu̱ṣṇihā̍ ka̱kupsū̱cībhi̍ḥ śamyantu tvā
||25.35||गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुब्जग॑त्यनु॒ष्टुप्प॒ङ्क्त्या स॒ह ।
बृ॒ह॒त्यु॒ष्णिहा॑ क॒कुप्सू॒चीभिः॑ शम्यन्तु त्वा
dvipa̍dā̱ yāścatu̍ṣpadāstri̱padā̱ yāśca̱ ṣaṭpa̍dāḥ |
viccha̍ndā̱ yāśca̱ saccha̍ndāḥ sū̱cībhi̍ḥ śamyantu tvā
||25.36||द्विप॑दा॒ याश्चतु॑ष्पदास्त्रि॒पदा॒ याश्च॒ षट्प॑दाः ।
विच्छ॑न्दा॒ याश्च॒ सच्छ॑न्दाः सू॒चीभिः॑ शम्यन्तु त्वा
ma̱hānā̍mnyo re̱vatyo̱ viśvā̱ āśā̍ḥ pra̱bhūva̍rīḥ |
mai̍ghīrvi̱dyuto̱ vāca̍ḥ sū̱cībhi̍ḥ śamyantu tvā
||25.37||म॒हाना॑म्न्यो रे॒वत्यो॒ विश्वा॒ आशाः॑ प्र॒भूव॑रीः ।
मै॑घीर्वि॒द्युतो॒ वाचः॑ सू॒चीभिः॑ शम्यन्तु त्वा
nārya̍ste̱ patnyo̱ loma̱ vici̍nvantu manī̱ṣayā̍ |
de̱vānā̱ṃ patnyo̱ diśa̍ḥ sū̱cībhi̍ḥ śamyantu tvā
||25.38||नार्य॑स्ते॒ पत्न्यो॒ लोम॒ विचि॑न्वन्तु मनी॒षया॑ ।
दे॒वानां॒ पत्न्यो॒ दिशः॑ सू॒चीभिः॑ शम्यन्तु त्वा
ra̱ja̱tā hari̍ṇī̱ḥ sīsā̱ yujo̍ yujyante̱ karma̍bhiḥ |
aśva̍sya vā̱jina̍stva̱ci simā̍ḥ śamyantu̱ śamya̍ntīḥ
||25.39||र॒ज॒ता हरि॑णीः॒ सीसा॒ युजो॑ युज्यन्ते॒ कर्म॑भिः ।
अश्व॑स्य वा॒जिन॑स्त्व॒चि सिमाः॑ शम्यन्तु॒ शम्य॑न्तीः
ku̱vida̱ṅga yava̍manto va̱yañci̱dyathā̱ dāntya̍nupū̱rvaṃ vi̱yūya̍ |
i̱hehai̍ṣāṃ kṛṇuhi̱ bhoja̍nāni̱ ye ba̱rhiṣo̱ nama̍ ukti̱ṃ na ja̱gmuḥ
||25.40||कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो व॒यञ्चि॒द्यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं वि॒यूय॑ ।
इ॒हेहै॑षां कृणुहि॒ भोज॑नानि॒ ये ब॒र्हिषो॒ नम॑ उक्तिं॒ न ज॒ग्मुः
kastvā chya̍ti̱ kastvā̱ viśā̍sti̱ kaste̱ gātrā̍ṇi śamyati | ka u̍ te śami̱tā ka̱viḥ
||25.41||कस्त्वा छ्य॑ति॒ कस्त्वा॒ विशा॑स्ति॒ कस्ते॒ गात्रा॑णि शम्यति । क उ॑ ते शमि॒ता क॒विः
ṛ̱tava̍sta ṛtu̱thā parva̍ śami̱tāro̱ vi śā̍satu |
sa̱ṃva̱tsa̱rasya̱ teja̍sā śa̱mībhi̍ḥ śamyantu tvā
||25.42||ऋ॒तव॑स्त ऋतु॒था पर्व॑ शमि॒तारो॒ वि शा॑सतु ।
सं॒व॒त्स॒रस्य॒ तेज॑सा श॒मीभिः॑ शम्यन्तु त्वा
a̱rdha̱mā̱sāḥ parū̍ṣi te̱ māsā̱ ā chya̍ntu śamya̍ntaḥ |
a̱ho̱rā̱trāṇi̍ ma̱ruto̱ vili̍ṣṭa sūdayantu te
||25.43||अ॒र्ध॒मा॒साः परू॑षि ते॒ मासा॒ आ छ्य॑न्तु शम्य॑न्तः ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ म॒रुतो॒ विलि॑ष्ट सूदयन्तु ते
daivyā̍ adhva̱ryava̱stvā chya̍ntu̱ vi ca̍ śāsatu |
gātrā̍ṇi parva̱śaste̱ simā̍ḥ kṛṇvantu̱ śamya̍ntīḥ
||25.44||दैव्या॑ अध्व॒र्यव॒स्त्वा छ्य॑न्तु॒ वि च॑ शासतु ।
गात्रा॑णि पर्व॒शस्ते॒ सिमाः॑ कृण्वन्तु॒ शम्य॑न्तीः
dyauste̍ pṛthi̱vya̱ntari̍kṣaṃ vā̱yuśchi̱draṃ pṛ̍ṇātu te |
sūya̍ste̱ nakṣa̍traiḥ sa̱ha lo̱kaṃ kṛ̍ṇotu sādhu̱yā
||25.45||द्यौस्ते॑ पृथि॒व्य॒न्तरि॑क्षं वा॒युश्छि॒द्रं पृ॑णातु ते ।
सूय॑स्ते॒ नक्ष॑त्रैः स॒ह लो॒कं कृ॑णोतु साधु॒या
śaṃ te̱ pare̍bhyo̱ gātre̍bhya̱ḥ śama̱stvava̍rebhyaḥ |
śama̱sthabhyo̍ ma̱jjabhya̱ḥ śamva̍stu ta̱nvai̱ tava̍
||25.46||शं ते॒ परे॑भ्यो॒ गात्रे॑भ्यः॒ शम॒स्त्वव॑रेभ्यः ।
शम॒स्थभ्यो॑ म॒ज्जभ्यः॒ शम्व॑स्तु त॒न्वै॒ तव॑
kaḥ svi̍dekā̱kī ca̍rati̱ ka u̍ svijjāyate̱ puna̍ḥ |
ki svi̍ddhi̱masya̍ bheṣa̱jaṃ kimvā̱vapa̍naṃ ma̱hat
||25.47||कः स्वि॑देका॒की च॑रति॒ क उ॑ स्विज्जायते॒ पुनः॑ ।
कि स्वि॑द्धि॒मस्य॑ भेष॒जं किम्वा॒वप॑नं म॒हत्
sūrya̍ ekā̱kī ca̍rati ca̱ndramā̍ jāyate̱ puna̍ḥ |
a̱gnirhi̱masya̍ bheṣa̱jaṃ bhūmi̍rā̱vapa̍naṃ ma̱hat
||25.48||सूर्य॑ एका॒की च॑रति च॒न्द्रमा॑ जायते॒ पुनः॑ ।
अ॒ग्निर्हि॒मस्य॑ भेष॒जं भूमि॑रा॒वप॑नं म॒हत्
ki svi̱tsūrya̍sama̱ṃ jyoti̱ḥ ki sa̍mu̱drasa̍ma̱ sara̍ḥ |
ki svi̍tpṛthivyai̱ varṣī̍yaḥ kasya̱ mātrā̱ na vi̍dyate
||25.49||कि स्वि॒त्सूर्य॑समं॒ ज्योतिः॒ कि स॑मु॒द्रस॑म॒ सरः॑ ।
कि स्वि॑त्पृथिव्यै॒ वर्षी॑यः कस्य॒ मात्रा॒ न वि॑द्यते
brahma̱ sūrya̍sama̱ṃ jyoti̱rdyauḥ sa̍mu̱drasa̍ma̱ sara̍ḥ |
indra̍ḥ pṛthivyai̱ varṣī̍yā̱n gostu mātrā̱ na vi̍dyate
||25.50||ब्रह्म॒ सूर्य॑समं॒ ज्योति॒र्द्यौः स॑मु॒द्रस॑म॒ सरः॑ ।
इन्द्रः॑ पृथिव्यै॒ वर्षी॑या॒न् गोस्तु मात्रा॒ न वि॑द्यते
pṛ̱cchāmi̍ tvā ci̱taye̍ devasakha̱ yadi̱ tvamatra̱ mana̍sā ja̱gantha̍ |
yeṣu̱ viṣṇu̍stri̱ṣu pa̱deṣveṣṭa̱steṣu̱ viśva̱ṃ bhuva̍na̱mā vi̍veśā3
||25.51||पृ॒च्छामि॑ त्वा चि॒तये॑ देवसख॒ यदि॒ त्वमत्र॒ मन॑सा ज॒गन्थ॑ ।
येषु॒ विष्णु॑स्त्रि॒षु प॒देष्वेष्ट॒स्तेषु॒ विश्वं॒ भुव॑न॒मा वि॑वेशा३
api̱ teṣu̍ tri̱ṣu pa̱deṣva̍smi̱ yeṣu̱ viśva̱ṃ bhuva̍namā vi̱veśa̍ |
sa̱dyaḥ parye̍mi pṛthi̱vīmu̱ta dyāmeke̱nāṅge̍na di̱vo a̱sya pṛ̱ṣṭham
||25.52||अपि॒ तेषु॑ त्रि॒षु प॒देष्व॑स्मि॒ येषु॒ विश्वं॒ भुव॑नमा वि॒वेश॑ ।
स॒द्यः पर्ये॑मि पृथि॒वीमु॒त द्यामेके॒नाङ्गे॑न दि॒वो अ॒स्य पृ॒ष्ठम्
keṣva̱ntaḥ puru̍ṣa̱ ā vi̍veśa̱ kānya̱ntaḥ puru̍ṣe̱ arpi̍tāni |
e̱tad bra̍hma̱nnupa̍ valhāmasi tvā̱ ki svi̍nna̱ḥ prati̍ vocā̱syatra̍
||25.53||केष्व॒न्तः पुरु॑ष॒ आ वि॑वेश॒ कान्य॒न्तः पुरु॑षे॒ अर्पि॑तानि ।
ए॒तद् ब्र॑ह्म॒न्नुप॑ वल्हामसि त्वा॒ कि स्वि॑न्नः॒ प्रति॑ वोचा॒स्यत्र॑
pa̱ñcasva̱ntaḥ puru̍ṣa̱ ā vi̍veśa̱ tānya̱ntaḥ puru̍ṣe̱ arpi̍tāni |
e̱tattvātra̍ pratimanvā̱no a̍smi̱ na mā̱yayā̍ bhava̱syutta̍ro̱ mat
||25.54||प॒ञ्चस्व॒न्तः पुरु॑ष॒ आ वि॑वेश॒ तान्य॒न्तः पुरु॑षे॒ अर्पि॑तानि ।
ए॒तत्त्वात्र॑ प्रतिमन्वा॒नो अ॑स्मि॒ न मा॒यया॑ भव॒स्युत्त॑रो॒ मत्
kā svi̍dāsītpū̱rvaci̍tti̱ḥ ki svi̍dāsīd bṛ̱hadvaya̍ḥ |
kā svi̍dāsītpilippi̱lā kā svi̍dāsītpiśaṅgi̱lā
||25.55||का स्वि॑दासीत्पू॒र्वचि॑त्तिः॒ कि स्वि॑दासीद् बृ॒हद्वयः॑ ।
का स्वि॑दासीत्पिलिप्पि॒ला का स्वि॑दासीत्पिशङ्गि॒ला
dyau̍rāsītpū̱rvaci̍tti̱raśva̍ āsīd bṛ̱hadvaya̍ḥ |
avi̍rāsītpilippi̱lā rātri̍rāsītpiśaṅgi̱lā
||25.56||द्यौ॑रासीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒रश्व॑ आसीद् बृ॒हद्वयः॑ ।
अवि॑रासीत्पिलिप्पि॒ला रात्रि॑रासीत्पिशङ्गि॒ला
ka ī̍mare piśaṅgi̱lā ka ī̍ṃ kuru piśaṅgi̱lā |
ka ī̍mā̱ skanda̍marṣati̱ ka ī̱ṃ panthā̱ṃ vi sa̍rpati
||25.57||क ई॑मरे पिशङ्गि॒ला क ईं॑ कुरु पिशङ्गि॒ला ।
क ई॑मा॒ स्कन्द॑मर्षति॒ क ईं॒ पन्थां॒ वि स॑र्पति
a̱jāre̍ piśaṅgi̱lā śvā̱vitku̍ru piśaṅgi̱lā |
śa̱śa ā̱skanda̍marṣa̱tyahi̱ḥ panthā̱ṃ vi sa̍rpati
||25.58||अ॒जारे॑ पिशङ्गि॒ला श्वा॒वित्कु॑रु पिशङ्गि॒ला ।
श॒श आ॒स्कन्द॑मर्ष॒त्यहिः॒ पन्थां॒ वि स॑र्पति
katya̍sya vi̱ṣṭhāḥ katya̱kṣarā̍ṇi̱ kati̱ homā̍saḥ kati̱dhā sami̍ddhaḥ |
ya̱jñasya̍ tvā vi̱dathā̍ pṛccha̱matra̱ kati̱ hotā̍ra ṛtu̱śo ya̍janti
||25.59||कत्य॑स्य वि॒ष्ठाः कत्य॒क्षरा॑णि॒ कति॒ होमा॑सः कति॒धा समि॑द्धः ।
य॒ज्ञस्य॑ त्वा वि॒दथा॑ पृच्छ॒मत्र॒ कति॒ होता॑र ऋतु॒शो य॑जन्ति
ṣal̤a̍sya vi̱ṣṭhāḥ śa̱tama̱kṣarā̍ṇyaśī̱tirhomā̍ḥ sa̱midho̍ ha ti̱sraḥ |
ya̱jñasya̍ te vi̱dathā̱ pra bra̍vīmi sa̱pta hotā̍ra ṛtu̱śo ya̍janti
||25.60||षळ॑स्य वि॒ष्ठाः श॒तम॒क्षरा॑ण्यशी॒तिर्होमाः॑ स॒मिधो॑ ह ति॒स्रः ।
य॒ज्ञस्य॑ ते वि॒दथा॒ प्र ब्र॑वीमि स॒प्त होता॑र ऋतु॒शो य॑जन्ति
ko a̱sya ve̍da̱ bhuva̍nasya̱ nābhi̱ṃ ko dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣam |
kaḥ sūrya̍sya veda bṛha̱to ja̱nitra̱ṃ ko ve̍da ca̱ndrama̍saṃ yato̱jāḥ
||25.61||को अ॒स्य वे॑द॒ भुव॑नस्य॒ नाभिं॒ को द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षम् ।
कः सूर्य॑स्य वेद बृह॒तो ज॒नित्रं॒ को वे॑द च॒न्द्रम॑सं यतो॒जाः
vedā̱hama̱sya bhuva̍nasya̱ nābhi̱ṃ veda̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣam |
veda̱ sūrya̍sya bṛha̱to ja̱nitra̱matho̍ veda ca̱ndrama̍saṃ yato̱jāḥ
||25.62||वेदा॒हम॒स्य भुव॑नस्य॒ नाभिं॒ वेद॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षम् ।
वेद॒ सूर्य॑स्य बृह॒तो ज॒नित्र॒मथो॑ वेद च॒न्द्रम॑सं यतो॒जाः
pṛ̱cchāmi̍ tvā̱ para̱manta̍ṃ pṛthi̱vyāḥ pṛ̱cchāmi̱ yatra̱ bhuva̍nasya̱ nābhi̍ḥ |
pṛ̱cchāmi̍ tvā̱ vṛṣṇo̱ aśva̍sya̱ reta̍ḥ pṛ̱cchāmi̍ vā̱caḥ pa̍ra̱maṃ vyo̍ma
||25.63||पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ पर॒मन्तं॑ पृथि॒व्याः पृ॒च्छामि॒ यत्र॒ भुव॑नस्य॒ नाभिः॑ ।
पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतः॑ पृ॒च्छामि॑ वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म
i̱yaṃ vedi̱ḥ paro̱ anta̍ḥ pṛthi̱vyā a̱yaṃ ya̱jño bhuva̍nasya̱ nābhi̍ḥ |
a̱ya somo̱ vṛṣṇo̱ aśva̍sya̱ reto̍ bra̱hmāyaṃ vā̱caḥ pa̍ra̱maṃ vyo̍ma
||25.64||इ॒यं वेदिः॒ परो॒ अन्तः॑ पृथि॒व्या अ॒यं य॒ज्ञो भुव॑नस्य॒ नाभिः॑ ।
अ॒य सोमो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतो॑ ब्र॒ह्मायं वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म
su̱bhūḥ sva̍ya̱mbhūḥ pra̍tha̱mo̱'ntarma̍ha̱tya̍rṇa̱ve |
da̱dhe ha̱ garbha̍mṛ̱tviya̱ṃ yato̍ jā̱taḥ pra̱jāpa̍tiḥ
||25.65||सु॒भूः स्व॑य॒म्भूः प्र॑थ॒मो॒ऽन्तर्म॑ह॒त्य॑र्ण॒वे ।
द॒धे ह॒ गर्भ॑मृ॒त्वियं॒ यतो॑ जा॒तः प्र॒जाप॑तिः
hotā̍ yakṣatpra̱jāpa̍ti̱ soma̍sya mahi̱mnaḥ | ju̱ṣatā̱ṃ piba̍tu̱ soma̱ hota̱ryaja̍
||25.66||होता॑ यक्षत्प्र॒जाप॑ति॒ सोम॑स्य महि॒म्नः । जु॒षतां॒ पिब॑तु॒ सोम॒ होत॒र्यज॑
prajā̍pate̱ na tvade̱tānya̱nyo viśvā̍ rū̱pāṇi̱ pari̱ tā ba̍bhūva |
yatkā̍māste juhu̱mastanno̍ astu va̱ya syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām
||25.67||प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ रू॒पाणि॒ परि॒ ता ब॑भूव ।
यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒य स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्