anyacca śṛṇu vipreṃdra vṛttātaṃ tatra saṃbhavam
skaṃda uvāca
anyacca śṛṇu vipreṃdra vṛttātaṃ tatra saṃbhavam ||
mahāścaryaprajananaṃ mahāpātakahāri ca
||1||अन्यच्च शृणु विप्रेंद्र वृत्तातं तत्र संभवम् ॥
महाश्चर्यप्रजननं महापातकहारि च
itthaṃ kathāṃ prakurvāṇe ratnaśesya maheśvare ||
kolāhalo mahānāsīttrātatrāteti sarvataḥ
||2||इत्थं कथां प्रकुर्वाणे रत्नशेस्य महेश्वरे ॥
कोलाहलो महानासीत्त्रातत्रातेति सर्वतः
mahiṣāsuraputrosau samāyāti gajāsuraḥ ||
pramathanpramathānsarvānnijavīrya madoddhataḥ
||3||महिषासुरपुत्रोसौ समायाति गजासुरः ॥
प्रमथन्प्रमथान्सर्वान्निजवीर्य मदोद्धतः
yatrayatra dharāyāṃ sa caraṇaṃ pramiṇoti hi ||
acalollolayāṃcakre tatratatrāsya bhārataḥ
||4||यत्रयत्र धरायां स चरणं प्रमिणोति हि ॥
अचलोल्लोलयांचक्रे तत्रतत्रास्य भारतः
ūruvegena taravaḥ pataṃti śikharaiḥ saha ||
yasya dordaṃḍaghātena cūrṇāḥ syuśca śiloccayāḥ
||5||ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैः सह ॥
यस्य दोर्दंडघातेन चूर्णाः स्युश्च शिलोच्चयाः
yasya maulijasaṃgharṣādgha(?)nāvyoma tyajaṃtyapi ||
nīlimānaṃ na cādyāpi jahyustakleśasaṃgajam
||6||यस्य मौलिजसंघर्षाद्घ(?)नाव्योम त्यजंत्यपि ॥
नीलिमानं न चाद्यापि जह्युस्तक्लेशसंगजम्
yasya niḥśvāsasaṃbhārairuttaraṃgā mahābdhayaḥ ||
nadyopyamaṃdakallolā bhavaṃti timibhiḥ saha
||7||यस्य निःश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः ॥
नद्योप्यमंदकल्लोला भवंति तिमिभिः सह
yojanānāṃ sahasrāṇi navayasya samucchrayaḥ ||
tāvāneva hi vistārastanormāyāvinosya hi
||8||योजनानां सहस्राणि नवयस्य समुच्छ्रयः ॥
तावानेव हि विस्तारस्तनोर्मायाविनोस्य हि
yannetrayoḥ piṃgalimā tathā taralimā punaḥ ||
vidyutā nojjhyate'dyāpi soyamāyāti satvaraḥ
||9||यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः ॥
विद्युता नोज्झ्यतेऽद्यापि सोयमायाति सत्वरः
yāṃyāṃ diśaṃ samabhyeti soyaṃ duḥsaha dānavaḥ ||
sāsā samī bhavedasya sādhvasādiva digdhruvam
||10||यांयां दिशं समभ्येति सोयं दुःसह दानवः ॥
सासा समी भवेदस्य साध्वसादिव दिग्ध्रुवम्
brahmalabdhavaraścāyaṃ tṛṇīkṛtajagattrayaḥ ||
avadhyohaṃ bhavāmīti strīpuṃsaiḥ kāmanirjitaiḥ
||11||ब्रह्मलब्धवरश्चायं तृणीकृतजगत्त्रयः ॥
अवध्योहं भवामीति स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः
tatastriśūlahetistamāyāṃtaṃ daityapuṃgavam ||
vijñāyāvadhyamanyena śūlenābhijaghāna tam
||12||ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम् ॥
विज्ञायावध्यमन्येन शूलेनाभिजघान तम्
protastena triśūlena sa ca daityo gajāsuraḥ ||
chatrīkṛtamivātmānaṃ manyamāno jagau haram
||13||प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः ॥
छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमानो जगौ हरम्
gajāsura uvāca
triśūlapāṇe deveśa jāne tvāṃ smarahāriṇam ||
tava haste mama vadhaḥ śreyāneva purāṃtaka
||14||त्रिशूलपाणे देवेश जाने त्वां स्मरहारिणम् ॥
तव हस्ते मम वधः श्रेयानेव पुरांतक
kiṃcidvijñaptumicchāmi avadhehi mameritam ||
satyaṃ bravīmi nāsatyaṃ mṛtyuṃjaya vicāraya
||15||किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि अवधेहि ममेरितम् ॥
सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय
tvameko jagatāṃ vaṃdyo viśvasyopari saṃsthitaḥ ||
ahaṃ tvadupariṣṭācca sthitosmī ti jitaṃ mayā
||16||त्वमेको जगतां वंद्यो विश्वस्योपरि संस्थितः ॥
अहं त्वदुपरिष्टाच्च स्थितोस्मी ति जितं मया
dhanyosmyanugṛhītosmi tvattriśūlāgrasaṃsthitaḥ ||
kālena sarvairmartavyaṃ śreyase mṛtyurīdṛśaḥ
||17||धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि त्वत्त्रिशूलाग्रसंस्थितः ॥
कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः
iti tasya vacaḥ śrutvā devadevaḥ kṛpānidhiḥ ||
provāca prahasañchaṃbhurghaṭodbhava gajāsuram
||18||इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवः कृपानिधिः ॥
प्रोवाच प्रहसञ्छंभुर्घटोद्भव गजासुरम्
īśvara uvāca
gajāsura prasannosmi mahāpauruṣaśevadhe ||
svānukūla varaṃ brūhi dadāmi sumate'sura
||19||गजासुर प्रसन्नोस्मि महापौरुषशेवधे ॥
स्वानुकूल वरं ब्रूहि ददामि सुमतेऽसुर
ityākarṇya sa daityeṃdraḥ pratyuvāca maheśvaram ||
gajāsura uvāca ||
yadi prasanno digvāsastadā nityaṃ vasāna me
||20||इत्याकर्ण्य स दैत्येंद्रः प्रत्युवाच महेश्वरम् ॥
गजासुर उवाच ॥
यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा नित्यं वसान मे
imāṃ kṛttiṃ virūpākṣa tvattriśūlāgnipāvitām ||
svapramāṇāṃ sukhasparśāṃ raṇāṃgaṇapaṇīkṛtām
||21||इमां कृत्तिं विरूपाक्ष त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम् ॥
स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणांगणपणीकृताम्
iṣṭagaṃdhiḥ sadaivāstu sadaivāstvatikomalā ||
sadaiva nirmalā cāstu sadaivāstvatimaṃḍanam
||22||इष्टगंधिः सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला ॥
सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमंडनम्
mahātapo'nalajvālāḥ prāpyāpi suciraṃ vibho ||
na dagdhā kṛttireṣā me puṇyagaṃdhanidhistataḥ
||23||महातपोऽनलज्वालाः प्राप्यापि सुचिरं विभो ॥
न दग्धा कृत्तिरेषा मे पुण्यगंधनिधिस्ततः
yadi puṇyavatī naiṣā mamakṛttirdigaṃbara ||
tadā tvadaṃgasaṃgosyāḥ kathaṃ jāto raṇāṃgaṇe
||24||यदि पुण्यवती नैषा ममकृत्तिर्दिगंबर ॥
तदा त्वदंगसंगोस्याः कथं जातो रणांगणे
anyaṃ ca me varaṃ dehi yadi tuṣṭosi śaṃkara ||
nāmāstu kṛttivāsāste prārabhyādyatanaṃ dinam
||25||अन्यं च मे वरं देहि यदि तुष्टोसि शंकर ॥
नामास्तु कृत्तिवासास्ते प्रारभ्याद्यतनं दिनम्
iti tasya vacaḥ śrutvā tathetyuktvā ca śaṃkaraḥ ||
punaḥprovāca taṃ daityaṃ bhaktinirmalamānasam
||26||इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा च शंकरः ॥
पुनःप्रोवाच तं दैत्यं भक्तिनिर्मलमानसम्
īśvara uvāca
śṛṇu puṇyanidhe daitya varamanyaṃ sudurlabham ||
avimukte mahākṣetre raṇa tyakta kalevara
||27||शृणु पुण्यनिधे दैत्य वरमन्यं सुदुर्लभम् ॥
अविमुक्ते महाक्षेत्रे रण त्यक्त कलेवर
idaṃ puṇyaśarīraṃ te kṣetresminmuktisādhane ||
mama liṃgaṃ bhavatvatra sarveṣāṃmuktidāyakam
||28||इदं पुण्यशरीरं ते क्षेत्रेस्मिन्मुक्तिसाधने ॥
मम लिंगं भवत्वत्र सर्वेषांमुक्तिदायकम्
kṛttivāseśvaraṃ nāma mahāpātakanāśanam ||
sarveṣāmeva liṃgānāṃ śirobhūtamidaṃ varam
||29||कृत्तिवासेश्वरं नाम महापातकनाशनम् ॥
सर्वेषामेव लिंगानां शिरोभूतमिदं वरम्
yāvaṃti saṃti liṃgāni vārāṇasyāṃ mahāṃtyapi ||
uttamaṃ tāvatāmetaduttamāṃgavaduttamam
||30||यावंति संति लिंगानि वाराणस्यां महांत्यपि ॥
उत्तमं तावतामेतदुत्तमांगवदुत्तमम्
mānavānāṃ hitāyātra sthāsyehaṃ saparigrahaḥ ||
dṛṣṭenānena liṃgena pūjitena stutena ca ||
kṛtakṛtyo bhavenmartyaḥ saṃsāraṃ na viśetpunaḥ
||31||मानवानां हितायात्र स्थास्येहं सपरिग्रहः ॥
दृष्टेनानेन लिंगेन पूजितेन स्तुतेन च ॥
कृतकृत्यो भवेन्मर्त्यः संसारं न विशेत्पुनः
rudrāḥ pāśupatāḥ siddhā ṛṣayastattvaciṃtakāḥ ||
śāṃtā dāṃtā jitakrodhā nirdvaṃdvā niṣparigrahāḥ
||32||रुद्राः पाशुपताः सिद्धा ऋषयस्तत्त्वचिंतकाः ॥
शांता दांता जितक्रोधा निर्द्वंद्वा निष्परिग्रहाः
avimukte sthitā ye tu mama bhaktā mumukṣavaḥ ||
mānāpamānayostulyāḥ samaloṣṭāśmakāṃcanāḥ
||33||अविमुक्ते स्थिता ये तु मम भक्ता मुमुक्षवः ॥
मानापमानयोस्तुल्याः समलोष्टाश्मकांचनाः
kṛttivāseśvare liṃge sthāsyehaṃ tadanugrahe ||
daśakoṭisahasrāṇi tīrthāni prativāsaram
||34||कृत्तिवासेश्वरे लिंगे स्थास्येहं तदनुग्रहे ॥
दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि प्रतिवासरम्
trikālamāgamiṣyaṃti kṛttivāse na saṃśayaḥ ||
kalidvāparasaṃbhūtā narāḥ kalmaṣabuddhayaḥ
||35||त्रिकालमागमिष्यंति कृत्तिवासे न संशयः ॥
कलिद्वापरसंभूता नराः कल्मषबुद्धयः
sadācāravinirmuktāḥ satyaśaucaparāṅmukhāḥ ||
māyayā daṃbhalobhābhyāṃ mohāhaṃkṛtisaṃyutāḥ
||36||सदाचारविनिर्मुक्ताः सत्यशौचपराङ्मुखाः ॥
मायया दंभलोभाभ्यां मोहाहंकृतिसंयुताः
śūdrānnasevino viprā jihvālā atilālasāḥ ||
saṃdhyāsnānajapejyāsu dūrīkṛta manodhiyaḥ
||37||शूद्रान्नसेविनो विप्रा जिह्वाला अतिलालसाः ॥
संध्यास्नानजपेज्यासु दूरीकृत मनोधियः
kṛttivāseśvaraṃ prāpya sarvapāpavivarjitāḥ ||
sukhena mokṣameṣyaṃti yathā sukṛtinastathā
||38||कृत्तिवासेश्वरं प्राप्य सर्वपापविवर्जिताः ॥
सुखेन मोक्षमेष्यंति यथा सुकृतिनस्तथा
kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ sevyaṃ kāśyāṃ tato naraiḥ ||
janmāṃtarasahasreṣu mokṣonyatra sudurlabhaḥ
||39||कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सेव्यं काश्यां ततो नरैः ॥
जन्मांतरसहस्रेषु मोक्षोन्यत्र सुदुर्लभः
kṛttivāseśvare liṃge labhyastvekena janmanā ||
pṛrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ tapodānādibhiḥ śanaiḥ ||
naśyetsadyo vinaśyeta kṛttivāse śvarekṣaṇāt
||40||कृत्तिवासेश्वरे लिंगे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना ॥
पृर्वजन्मकृतं पापं तपोदानादिभिः शनैः ॥
नश्येत्सद्यो विनश्येत कृत्तिवासे श्वरेक्षणात्
kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ yercayiṣyaṃti mānavāḥ ||
praviṣṭāste śarīre me teṣāṃ nāsti punarbhavaḥ
||41||कृत्तिवासेश्वरं लिंगं येर्चयिष्यंति मानवाः ॥
प्रविष्टास्ते शरीरे मे तेषां नास्ति पुनर्भवः
avimukte'tra vastavyaṃ japtavyaṃ śatarudriyam ||
kṛttivāseśvaro devo draṣṭavyaśca punaḥpunaḥ
||42||अविमुक्तेऽत्र वस्तव्यं जप्तव्यं शतरुद्रियम् ॥
कृत्तिवासेश्वरो देवो द्रष्टव्यश्च पुनःपुनः
saptakoṭimahārudraiḥ sujaptairyatphalaṃ bhavet ||
tatphalaṃ labhyate kāśyāṃ pūjanātkṛttivāsasaḥ
||43||सप्तकोटिमहारुद्रैः सुजप्तैर्यत्फलं भवेत् ॥
तत्फलं लभ्यते काश्यां पूजनात्कृत्तिवाससः
māgha kṛṣṇacaturdaśyāmupoṣya niśi jāgṛyāt ||
kṛttivāseśamabhyarcya yaḥ sa yāyātparāṃ gatim
||44||माघ कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागृयात् ॥
कृत्तिवासेशमभ्यर्च्य यः स यायात्परां गतिम्
śuklāyāṃ paṃcadaśyāṃ yaścaitryāṃ kartā mahotsavam ||
kṛttivāseśvare liṃge na sa garbhaṃ pravakṣyete
||45||शुक्लायां पंचदश्यां यश्चैत्र्यां कर्ता महोत्सवम् ॥
कृत्तिवासेश्वरे लिंगे न स गर्भं प्रवक्ष्येते
kathayitveti deveśastatkṛttiṃ parigṛhya ca ||
gajāsurasya mahatīṃ prāvṛṇoddharidaṃbaraḥ
||46||कथयित्वेति देवेशस्तत्कृत्तिं परिगृह्य च ॥
गजासुरस्य महतीं प्रावृणोद्धरिदंबरः
mahāmahotsavo jātastasminnahani kuṃbhaja ||
kṛttivāsatvamāpede yasmindevo digaṃbaraḥ
||47||महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नहनि कुंभज ॥
कृत्तिवासत्वमापेदे यस्मिन्देवो दिगंबरः
yatracchatrīkṛto daityaḥ śūlamāropya bhūtale ||
tacchūlotpāṭanājjātaṃ tatra kuṃḍaṃ mahattaram
||48||यत्रच्छत्रीकृतो दैत्यः शूलमारोप्य भूतले ॥
तच्छूलोत्पाटनाज्जातं तत्र कुंडं महत्तरम्
tasminkuṃḍe naraḥ snātvā kṛtvā ca pitṛtarpaṇam ||
kṛttivāseśvaraṃ dṛṣṭvā kṛtakṛtyo naro bhavet
||49||तस्मिन्कुंडे नरः स्नात्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् ॥
कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्
skaṃda uvāca
tasmiṃstīrthe tu yadvṛttaṃ tadagaste niśāmaya ||
kākā haṃsatvamāpannāstattīrthasya prabhāvataḥ
||50||तस्मिंस्तीर्थे तु यद्वृत्तं तदगस्ते निशामय ॥
काका हंसत्वमापन्नास्तत्तीर्थस्य प्रभावतः
ekadā kṛttivāse tu caitryāṃ yātrā'bhavatpurā ||
annaṃ rāśīkṛtaṃ tatra hyupahārasamudbhavam
||51||एकदा कृत्तिवासे तु चैत्र्यां यात्राऽभवत्पुरा ॥
अन्नं राशीकृतं तत्र ह्युपहारसमुद्भवम्
bahudevalakairvipra taṃ dṛṣṭvā pakṣiṇo milan ||
parasparaṃ tadannārthaṃ yudhyaṃto vyomavartmani
||52||बहुदेवलकैर्विप्र तं दृष्ट्वा पक्षिणो मिलन् ॥
परस्परं तदन्नार्थं युध्यंतो व्योमवर्त्मनि
balipuṣṭairapuṣṭāṃgā raṭataḥ karaṭāḥ kaṭu ||
valibhiścātipuṣṭāṃgairabalāścaṃcubhirhatāḥ
||53||बलिपुष्टैरपुष्टांगा रटतः करटाः कटु ॥
वलिभिश्चातिपुष्टांगैरबलाश्चंचुभिर्हताः
te hanyamānā nyapataṃstasminkuṃḍe nabhoṃgaṇāt ||
āyuḥśeṣeṇa saṃtrātā haṃsībhūtāstu vāyasāḥ
||54||ते हन्यमाना न्यपतंस्तस्मिन्कुंडे नभोंगणात् ॥
आयुःशेषेण संत्राता हंसीभूतास्तु वायसाः
āścaryavaṃtastatratyā yātrāyāṃ militā janāḥ ||
ūcuraṃgulinirdeśairaho paśyata paśyata
||55||आश्चर्यवंतस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः ॥
ऊचुरंगुलिनिर्देशैरहो पश्यत पश्यत
asmāsu vīkṣamāṇeṣu kākāḥ kuṃḍetra ye patan ||
dhārtarāṣṭrāstu te jātāstīrthasyāsya prabhāvataḥ
||56||अस्मासु वीक्षमाणेषु काकाः कुंडेत्र ये पतन् ॥
धार्तराष्ट्रास्तु ते जातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः
haṃsatīrthaṃ tadārabhya kṛttivāsa samīpataḥ ||
nāmnā khyātamabhūlloke tatkuṃḍaṃ kalaśodbhava
||57||हंसतीर्थं तदारभ्य कृत्तिवास समीपतः ॥
नाम्ना ख्यातमभूल्लोके तत्कुंडं कलशोद्भव
atīva malinātmāno mahāmalina karmabhiḥ ||
kṣaṇānnirmalatāṃ yāṃti haṃsatīrthakṛtodakāḥ
||58||अतीव मलिनात्मानो महामलिन कर्मभिः ॥
क्षणान्निर्मलतां यांति हंसतीर्थकृतोदकाः
kāśyāṃ sadaiva vastavyaṃ snātavyaṃ haṃsatīrthake ||
draṣṭavyaḥ kṛttivāseśaḥ prāptavyaṃ paramaṃ padam
||59||काश्यां सदैव वस्तव्यं स्नातव्यं हंसतीर्थके ॥
द्रष्टव्यः कृत्तिवासेशः प्राप्तव्यं परमं पदम्
kāśyāṃ liṃgānyanekāni mune saṃti padepade ||
kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ sarvaliṃgaśiraḥ smṛtam
||60||काश्यां लिंगान्यनेकानि मुने संति पदेपदे ॥
कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सर्वलिंगशिरः स्मृतम्
kṛttivāsaṃ samārādhya bhaktiyuktena cetasā ||
sarvaliṃgārādhanajaṃ phalaṃ kāśyāmavāpyate
||61||कृत्तिवासं समाराध्य भक्तियुक्तेन चेतसा ॥
सर्वलिंगाराधनजं फलं काश्यामवाप्यते
japo dānaṃ tapo homastarpaṇaṃ devatārcanam ||
samīpe kṛttivāsasya kṛtaṃ sarvamanaṃtakam
||62||जपो दानं तपो होमस्तर्पणं देवतार्चनम् ॥
समीपे कृत्तिवासस्य कृतं सर्वमनंतकम्
tīrthaṃ tvanādisaṃsiddhametatkalaśasaṃbhava ||
punardevasya sānnidhyādāvirāsīnmaheśituḥ
||63||तीर्थं त्वनादिसंसिद्धमेतत्कलशसंभव ॥
पुनर्देवस्य सान्निध्यादाविरासीन्महेशितुः
etāni siddhaliṃgānicchannāni syuryugeyuge ||
avāpya śaṃbhusānnidhyaṃ punarāvirbhavaṃti hi
||64||एतानि सिद्धलिंगानिच्छन्नानि स्युर्युगेयुगे ॥
अवाप्य शंभुसान्निध्यं पुनराविर्भवंति हि
haṃsatīrthasya parito liṃgānāmayutaṃ mune ||
pratiṣṭhitaṃ munivarairatrāsti dviśatottaram
||65||हंसतीर्थस्य परितो लिंगानामयुतं मुने ॥
प्रतिष्ठितं मुनिवरैरत्रास्ति द्विशतोत्तरम्
ekaikaṃ siddhidaṃ nṛṇāmavimuktanivāsinām ||
liṃgaṃ kātyāyaneśādi cyavaneśāṃ tameva hi
||66||एकैकं सिद्धिदं नृणामविमुक्तनिवासिनाम् ॥
लिंगं कात्यायनेशादि च्यवनेशां तमेव हि
lomaśeśaṃ mahāliṃgaṃ lomaśena pratiṣṭhitam ||
kṛttivāsaḥ pratīcyāṃ tu taddṛṣṭvā kvāṃtakādbhayam
||67||लोमशेशं महालिंगं लोमशेन प्रतिष्ठितम् ॥
कृत्तिवासः प्रतीच्यां तु तद्दृष्ट्वा क्वांतकाद्भयम्
mālatīśaṃ śubhaṃ liṃgaṃ kṛttivāsottare mahat ||
saparyayitvā talliṃgaṃ rājā gajapatirbhavet
||68||मालतीशं शुभं लिंगं कृत्तिवासोत्तरे महत् ॥
सपर्ययित्वा तल्लिंगं राजा गजपतिर्भवेत्
aṃtakeśvara saṃjñaṃ ca liṃgaṃ tadrudradiksthitam ||
atipāpopi niṣpāpo jāyate tadvilokanāt
||69||अंतकेश्वर संज्ञं च लिंगं तद्रुद्रदिक्स्थितम् ॥
अतिपापोपि निष्पापो जायते तद्विलोकनात्
janakeśaṃ mahāliṃgaṃ tatpārśve jñānadaṃ param ||
talliṃga varivasyāto brahmajñānamavāpyate
||70||जनकेशं महालिंगं तत्पार्श्वे ज्ञानदं परम् ॥
तल्लिंग वरिवस्यातो ब्रह्मज्ञानमवाप्यते
taduttare mahāmūrtirasitāṃgosti bhairavaḥ ||
tasya darśanataḥ puṃsāṃ na bhavedyamadarśanam
||71||तदुत्तरे महामूर्तिरसितांगोस्ति भैरवः ॥
तस्य दर्शनतः पुंसां न भवेद्यमदर्शनम्
śuṣkodarī ca tatrāsti devī vikaṭalocanā ||
kṛttivāsādudīcyāṃ tu kāśīpratyūha bhakṣiṇī
||72||शुष्कोदरी च तत्रास्ति देवी विकटलोचना ॥
कृत्तिवासादुदीच्यां तु काशीप्रत्यूह भक्षिणी
agnijihvosti vetālastasyā devyāstu nairṛte ||
dadāti vāṃchitāṃ siddhiṃ sorcito bhaumavāsare
||73||अग्निजिह्वोस्ति वेतालस्तस्या देव्यास्तु नैर्ऋते ॥
ददाति वांछितां सिद्धिं सोर्चितो भौमवासरे
vetālakuṃḍaṃ tatrāsti sarvavyādhivighātakṛt ||
tatkuṃḍodakasaṃsparśādvraṇavisphoṭarugvrajet
||74||वेतालकुंडं तत्रास्ति सर्वव्याधिविघातकृत् ॥
तत्कुंडोदकसंस्पर्शाद्व्रणविस्फोटरुग्व्रजेत्
vetālakuṃḍe susnāto vetālaṃ praṇipatya ca ||
labheta vāṃchitāṃ siddhiṃ durlabhāṃ sarvadehibhiḥ
||75||वेतालकुंडे सुस्नातो वेतालं प्रणिपत्य च ॥
लभेत वांछितां सिद्धिं दुर्लभां सर्वदेहिभिः
gaṇosti tatra dvibhujaścatuṣpātpaṃcaśīrṣakaḥ ||
tasya saṃvīkṣaṇādeva pāpaṃ yāti sahasradhā
||76||गणोस्ति तत्र द्विभुजश्चतुष्पात्पंचशीर्षकः ॥
तस्य संवीक्षणादेव पापं याति सहस्रधा
taduttare mune rudraśtuḥśṛṃgosti bhīṣaṇaḥ ||
tripādastu dviśīrṣā ca hastāḥ syuḥ sapta eva hi
||77||तदुत्तरे मुने रुद्रश्तुःशृंगोस्ति भीषणः ॥
त्रिपादस्तु द्विशीर्षा च हस्ताः स्युः सप्त एव हि
rorūyate vṛṣākārastridhā baddhaḥ sa kuṃbhaja ||
kāśīvighrakarā ye ca ye kāśyāṃ pāpabuddhayaḥ
||78||रोरूयते वृषाकारस्त्रिधा बद्धः स कुंभज ॥
काशीविघ्रकरा ये च ये काश्यां पापबुद्धयः
teṣāṃ ca saṃchidāṃ kartumahaṃ dhṛtakuṭhārakaḥ ||
ye kāśyāṃ vighnahartāro ye kāśyāṃ dharmabuddhayaḥ
||79||तेषां च संछिदां कर्तुमहं धृतकुठारकः ॥
ये काश्यां विघ्नहर्तारो ये काश्यां धर्मबुद्धयः
sudhāghaṭakaraścāhaṃ tadvaṃśapariṣekakṛt ||
taṃ dṛṣṭvā vṛṣarudraṃ vai pūjayitvā tu bhaktitaḥ
||80||सुधाघटकरश्चाहं तद्वंशपरिषेककृत् ॥
तं दृष्ट्वा वृषरुद्रं वै पूजयित्वा तु भक्तितः
mahāmahopacāraiśca na vighnairabhibhūyate ||
maṇipradīpo nāgo'sti tasmādrudrādudagdiśi
||81||महामहोपचारैश्च न विघ्नैरभिभूयते ॥
मणिप्रदीपो नागोऽस्ति तस्माद्रुद्रादुदग्दिशि
maṇikuṃḍaṃ tadagre tu viṣavyādhiharaṃ param ||
tasminkuṃḍe kṛtasnānastaṃ nāgaṃ parivīkṣya ca
||82||मणिकुंडं तदग्रे तु विषव्याधिहरं परम् ॥
तस्मिन्कुंडे कृतस्नानस्तं नागं परिवीक्ष्य च
maṇimāṇikyasaṃpūrṇa gajāśvarathasaṃkulam ||
strīratnaputraratnaiśca samṛddhaṃ rājyamāpnuyāt
||83||मणिमाणिक्यसंपूर्ण गजाश्वरथसंकुलम् ॥
स्त्रीरत्नपुत्ररत्नैश्च समृद्धं राज्यमाप्नुयात्
kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ kāśyāṃ yairna vilokitam ||
te martyaloke bhārāya bhuvo bhūtā na saṃśayaḥ
||84||कृत्तिवासेश्वरं लिंगं काश्यां यैर्न विलोकितम् ॥
ते मर्त्यलोके भाराय भुवो भूता न संशयः
skaṃda uvāca
kṛttivāsaḥ samutpattiṃ ye śroṣyaṃtīha mānavāḥ ||
talliṃgadarśanācchreyo lapsyaṃte nātra saṃśayaḥ
||85||कृत्तिवासः समुत्पत्तिं ये श्रोष्यंतीह मानवाः ॥
तल्लिंगदर्शनाच्छ्रेयो लप्स्यंते नात्र संशयः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarādheṃ kṛttivāsaḥ samudbhavo nāmāṣṭaṣaṣṭitamo'pyāyaḥ
||68||इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तराधें कृत्तिवासः समुद्भवो नामाष्टषष्टितमोऽप्यायः